ทำความเข้าใจ โรคอ้วนกับปัญหากระดูก ข้อเข่าเสื่อม

โรคอ้วน (obesity) หรือผู้ที่มีน้ำหนักเกินเกณฑ์มาตรฐานมากจนเกินไป ส่งผลกระทบกับร่างกายมากมาย ไม่ว่าจะเป็นโรคเบาหวานชนิดที่ 2 โรคหัวใจ รวมไปถึง โรคอ้วนกับปัญหากระดูก ที่ต้องรับน้ำหนักทั้งหมดในตัวของคุณ ยิ่งมีน้ำหนักที่มากเท่าไร กระดูกของคุณยิ่งต้องรับศึกหนักมากขึ้นเท่านั้น น้ำหนักตัวที่เกินมาตรฐานส่งผลต่อข้อเข่าเสื่อมได้อย่างไร มาดูกันเลย

กระดูกในร่างกายเรา มีทั้งหมดเท่าไร

กระดูกเป็นโครงสร้างของร่างกาย โครงกระดูกมนุษย์ที่โตเต็มวัยประกอบด้วยกระดูก 206 ชิ้น ซึ่งรวมถึงกระดูกของกะโหลกศีรษะ กระดูกสันหลัง ซี่โครง แขนและขา กระดูกส่วนใหญ่มีไขกระดูกที่สร้างเซลล์เม็ดเลือด กระดูกทำงานร่วมกับกล้ามเนื้อ และข้อต่อ โดยร่างกายมีกระดูกทั้งหมด 4 ประเภท คือ กระดูกยาว กระดูกสั้น กระดูกแบน และกระดูกยาว รูปร่างไม่แน่นอน

ปัจจัยที่ส่งผลต่อ โรคอ้วนกับปัญหากระดูก ข้อเข่าเสื่อม

น้ำหนักที่มากเกินไปอาจส่งผลร้ายแรงต่อกระดูก ข้อต่อ และกล้ามเนื้อของคุณ โดยข้อต่อ ได้แก่ หัวเข่า สะโพก ข้อเท้า ไหล่ และข้อศอก โรคข้อเข่าเสื่อม หรือที่เรียกกันทั่วไปว่า “โรคข้ออักเสบ” จากการสึกหรอเป็นภาวะที่การกันกระแทกตามธรรมชาติระหว่างข้อต่อ – กระดูกอ่อน เมื่อใครที่เป็นโรคอ้วนข้อต่อของคุณจำเป็นที่จะต้องรับน้ำหนักที่มากขึ้นกว่าเดิมอีกหลายเท่า

สาเหตุที่ส่งผลให้เกิดโรคข้อเข่าเสื่อม

สาเหตุที่พบบ่อยที่สุดของโรคข้อเข่าเสื่อม คืออายุ แต่อย่างไรก็ตาม ปัจจัยหลายอย่างสามารถเพิ่มความเสี่ยงในการเกิดโรคข้อเข่าเสื่อมได้ ดังต่อไปนี้ :

• อายุมากขึ้น ความเสี่ยงของโรคข้อเข่าเสื่อมจะเพิ่มขึ้นตามอายุ
• เพศ ผู้หญิงมีแนวโน้มที่จะเป็นโรคข้อเข่าเสื่อมมากกว่าผู้ชาย แต่ยังไม่สามารถระบุชี้ชัดถึงเหตุผลว่าเป็นเพราะอะไร
• พันธุศาสตร์ ผู้ที่มีสมาชิกในครอบครัวเป็น มีแนวโน้มที่อาจจะเป็นโรคข้อเข่าเสื่อมได้
• โรคอ้วนกับปัญหากระดูก การรับน้ำหนักตัวที่เพิ่มขึ้น ทำให้เกิดโรคข้อเข่าเสื่อมได้หลายวิธี และยิ่งคุณมีน้ำหนักมากเท่าไร ความเสี่ยงก็จะยิ่งมากขึ้น
• อาการบาดเจ็บที่ข้อต่อ เช่น การบาดเจ็บที่เกิดขึ้นเมื่อเล่นกีฬา นักกีฬาที่เกี่ยวข้องกับฟุตบอล เทนนิส หรือวิ่งทางไกลอาจมีความเสี่ยงสูงที่จะเป็นโรคข้อเข่าเสื่อม แต่สิ่งสำคัญไม่ใช่ไม่ออกกำลังกายเลย เพราะการไม่ออกกำลังกายก็เสี่ยงที่จะเป็นโรคอ้วน ฉะนั้นการออกกำลังที่ดีควรออกแบบปานกลาง ไม่หักโหมจนส่งผลกระทบต่อกระดูก
• ความผิดปกติของกระดูก บางคนเกิดมาพร้อมกับข้อต่อที่ผิดรูป หรือกระดูกอ่อนที่บกพร่อง
• การบาดเจ็บที่เดิมบ่อย ๆ เช่น จากการคุกเข่า นั่งยอง ๆ หรือแม้แต่การยกของหนักอยู่เป็นประจำ

อาการของโรคข้อเข่าเสื่อม

• ปวดข้อต่อที่ได้รับผลกระทบระหว่าง หรือหลังการเคลื่อนไหวร่างกาย
• อาการตึงของข้อ อาจสังเกตได้ชัดเจนเมื่อตอนตื่น หรือเวลานั่งนาน ๆ
• บวม อาจเกิดการอักเสบของเนื้อเยื่ออ่อนรอบข้อต่อ
• สูญเสียความยืดหยุ่น เวลาขึ้นบันได ขึ้นรถ ลงเรือ สามารถทำได้ยากขึ้นกว่าเดิม
• ได้ยินเสียงดังภายในกระดูกตอนขยับเข่า

การป้องกันโรคข้อเข่าเสื่อม

• ลดน้ำหนัก – การลดน้ำหนักเพียงเล็กน้อย สามารถลดอาการปวดเข่าจากโรคข้อเข่าเสื่อมได้ไม่มากก็น้อย ขึ้นอยู่กับอาการของแต่ละบุคคล
• ออกกำลังกาย – การออกกำลังกายแบบยืดกล้ามเนื้อช่วยให้ข้อเข่าเคลื่อนไหว และยืดหยุ่น
• กายภาพบำบัด – หากคุณกำลังมีปัญหากับกิจกรรมประจำวัน กายภาพบำบัด หรือกิจกรรมบำบัดสามารถช่วยเสริมสร้างกล้ามเนื้อ และเพิ่มความยืดหยุ่นในข้อต่อ

ซึ่งการเป็นโรคข้อเข่าเสื่อมนั้น ยังมีสาเหตจากปัจจัยอื่น ๆ นอกจากโรคอ้วน แต่การควบคุมน้ำหนัก รับประทานอาหารที่มีประโยชน์สำหรับร่างกาย หลีกเลี่ยงการยกของหนัก อาจสามารถลดปัจจัยเสี่ยงที่จะเป็นโรคข้อเข่าเสื่อมได้นะ ซึ่งโรคอ้วนกับปัญหากระดูกนั้นไม่ได้มีเพียงแค่ข้อเข่าเสื่อมเท่านั้น