น้ำท่วมปอด อาการ สาเหตุ การวินิจฉัย การรักษา

น้ำท่วมปอด คือ ภาวะที่เกิดจากการมีของเหลวในช่องเยื่อหุ้มปอดมากกว่าปกติ ซึ่งอาจเกิดจากโรคปอดอักเสบ (โรคปอดบวม) การติดเชื้อไวรัส ภาวะหัวใจขาดเลือด ภาวะไตวาย เป็นต้น หากพบสัญญาณของภาวะน้ำท่วมปอด ควรรีบเข้าพบคุณหมอ เพราะหากปล่อยไว้อาจเป็นอันตรายถึงชีวิตได้

คำจำกัดความ

น้ำท่วมปอด คืออะไร

น้ำท่วมปอด (Pulmonary Edema) หรือปอดบวมน้ำ เป็นภาวะที่เกิดจากมีของเหลวส่วนเกินในช่องเยื่อหุ้มปอด ส่งผลให้ผู้ป่วยหายใจลำบากเนื่องจากการขาดออกซิเจน ปอดอักเสบจากการสัมผัสกับสารพิษ ภาวะหัวใจล้มเหลว การใช้ยาบางชนิด เป็นต้น ภาวะน้ำท่วมปอดมีทั้งแบบเฉียบพลันและแบบเรื้อรัง แต่หากผู้ป่วยเกิดภาวะปอดบวมแบบเฉียบพลัน ต้องรีบเข้ารับการรักษาอย่างเร่งด่วน เพราะอาจเป็นอันตรายถึงแก่ชีวิตได้

น้ำท่วมปอด พบได้บ่อยเพียงใด

น้ำท่วมปอดเป็นภาวะที่เกิดขึ้นได้กับคนทุกเพศทุกวัย กรุณาปรึกษาคุณหมอสำหรับข้อมูลเพิ่มเติม

อาการ

อาการของน้ำท่วมปอด

น้ำท่วมปอดเฉียบพลัน อาจทำให้มีอาการดังนี้

• หายใจลำบาก หรือหายใจถี่ และอาการยิ่งแย่ลงเมื่อต้องออกแรง หรือนอนหงาย
• ไอพร้อมมีเสมหะเป็นฟอง ซึ่งอาจเป็นสีชมพูเพราะมีเลือดปน
• หายใจมีเสียงหวีด หรือหายใจหอบ
• หัวใจเต้นเร็วผิดปกติ
• มีไข้
• ปวดศีรษะ
• ตัวเย็น ผิวชื้น
• ปากเขียวคล้ำ
• รู้สึกวิตกกังวล กระสับกระส่าย หรือหวาดหวั่น

หากพบว่ามีอาการของภาวะน้ำท่วมปอดเฉียบพลัน ควรเข้าพบคุณหมอทันที เพราะอาจเป็นอันตรายถึงชีวิตได้

น้ำท่วมปอดเรื้อรัง อาจทำให้มีอาการดังนี้

• หายใจลำบาก หรือหายใจถี่ และอาการยิ่งแย่ลงเมื่อต้องออกแรง หรือนอนหงาย
• ตื่นกลางครันบ่อย ๆ เพราะไอหรือรู้สึกหายใจไม่ออก และอาการอาจดีขึ้นเมื่อลุกขึ้นนั่ง
• หายใจถี่รุนแรงเมื่อออกแรง หรือออกกำลังกาย
• หายใจมีเสียงหวีด
• น้ำหนักขึ้นอย่างรวดเร็ว
• แขนขาบวม
• อ่อนเพลีย
• ไออย่างหนัก

ควรไปพบคุณหมอเมื่อใด

หากมีอาการที่เป็นสัญญาณของภาวะน้ำท่วมปอดเฉียบพลันควรรีบเข้ารับการรักษาให้เร็วที่สุด เพราะอาจเป็นอันตรายถึงชีวิตได้ แนะนำว่าควรเรียกรถพยาบาล อย่าเดินทางไปสถานพยาบาลเอง เพราะหากเกิดเหตุฉุกเฉินระหว่างเดินทาง เจ้าหน้าที่จะได้รักษาเบื้องต้นได้อย่างเหมาะสม

สาเหตุ

สาเหตุของน้ำท่วมปอด

น้ำท่วมปอดมักเกิดจากปัญหาเกี่ยวกับการเต้นของหัวใจ หรือเกิดจากหัวใจห้องล่างซ้ายไม่สามารถสูบฉีดเลือดที่มาจากปอดไปยังส่วนต่าง ๆ ของร่างกายได้ ส่งผลให้เกิดแรงดันและของเหลวที่สะสมอยู่ย้อนกลับไปที่ปอด

นอกจากนี้ ภาวะหลอดเลือดแดงตีบ กล้ามเนื้อหัวใจเสื่อม ปัญหาลิ้นหัวใจผิดปกติ และความดันโลหิตสูง ก็สามารถทำให้ประสิทธิภาพการทำงานของหัวใจห้องล่างซ้ายลดลง และสาเหตุดังต่อไปนี้ก็อาจทำให้เกิดน้ำท่วมปอดได้เช่นกัน

• กลุ่มอาการหายใจลำบากเฉียบพลัน
• เลือดอุดตัน
• การสัมผัสกับแอมโมเนีย คลอรีน หรือสารพิษอื่น ๆ
• การสูดดมควันที่มีสารเคมีบางชนิด
• การบาดเจ็บของสมองหรือระบบประสาท
• ลิ่มเลือดอุดตันในปอด
• การจมน้ำ
• ผลข้างเคียงจากการใช้ยาบางชนิด
• การติดเชื้อไวรัส

การวินิจฉัยและการรักษาโรค

ข้อมูลในที่นี้ไม่มีเจตนาให้ใช้ทดแทนคำแนะนำทางการแพทย์ ควรปรึกษาแพทย์ทุกครั้งเพื่อสอบถามข้อมูลเพิ่มเติม

การวินิจฉัยน้ำท่วมปอด

วิธีการรักษาน้ำท่วมปอดนั้นขึ้นอยู่กับสาเหตุและอาการของแต่ละบุคคล โดยขั้นต้น หากผู้ป่วยมีปัญหาในการหายใจ คุณหมออาจให้ออกซิเจนผ่านทางหน้ากากออกซิเจนหรือสอดท่อออกซิเจนเข้าทางรูจมูกทันทีหากระดับออกซิเจนต่ำ และคุณหมออาจตรวจวินิจฉัยด้วยวิธีดังต่อไปนี้ด้วย

• การตรวจเลือด เพื่อหาสาเหตุของภาวะน้ำท่วมปอด และวัดระดับออกซิเจนและคาร์บอนไดออกไซด์ในเลือด
• การเอกซเรย์ทรวงอก เพื่อตรวจสอบว่ามีของเหลวในปอดหรือไม่
• การสวนหัวใจ หรือการฉีดสีหลอดเลือดหัวใจ ซึ่งเป็นวิธีการเอกซเรย์หัวใจผ่านสายสวน เพื่อตรวจสอบประสิทธิภาพการทำงานของหัวใจ และหาสาเหตุที่อาจทำให้น้ำท่วมปอด
• การตรวจหัวใจด้วยคลื่นเสียงความถี่สูง เพื่อตรวจสอบประสิทธิภาพการทำงานของหัวใจ และการไหลเวียนเลือดว่าเป็นปกติหรือไม่
• การตรวจคลื่นไฟฟ้าหัวใจ เพื่อตรวจสอบประสิทธิภาพการทำงาน และจังหวะการเต้นของหัวใจ

การรักษาน้ำท่วมปอด

การรักษาน้ำท่วมปอดขึ้นอยู่กับสาเหตุที่ทำให้เกิดภาวะนี้ อย่างไรก็ตาม วิธีรักษาน้ำท่วมปอดที่นิยมใช้ ได้แก่

• การรักษาด้วยยา
  • ยาขับปัสสาวะ ช่วยขับของเหลวส่วนเกินออกจากปอด และช่วยลดความดันเลือด หากรักษาน้ำท่วมปอดด้วยยานี้ อาจทำให้ถ่ายปัสสาวะบ่อยขึ้น
  • ยารักษาโรคหัวใจ อาจช่วยปรับจังหวะและอัตราการเต้นของหัวใจให้เป็นปกติขึ้น หรืออาจช่วยลดความดันเลือด
  • ยาขยายหลอดเลือด อาจช่วยขยายหลอดเลือดในหัวใจและปอด ส่งผลให้เลือดไหลเวียนได้ดีขึ้น ความดันเลือดต่ำลง และอาการน้ำท่วมปอดอาจดีขึ้นได้
• การใช้เครื่องมือช่วยในการหายใจ

การเปลี่ยนไลฟ์สไตล์และการดูแลตัวเอง

การปรับเปลี่ยนไลฟ์สไตล์และการดูแลตัวเองที่อาจช่วยป้องกันน้ำท่วมปอด

• รับประทานอาหารที่ดีต่อสุขภาพ เช่น ผักและผลไม้สด ธัญพืช เนื้อสัตว์ไม่ติดมัน
• ดื่มน้ำในปริมาณที่เหมาะสม
• บริโภคเกลือให้น้อยลง
• ออกกำลังเป็นประจำ
• ลดหรือเลิกสูบบุหรี่
• งดหรือลดการดื่มเครื่องดื่มแอลกอฮอล์
• ควบคุมน้ำหนักให้อยู่ในเกณฑ์สุขภาพดี