ชะเอมเทศ (Licorice)

ชะเอมเทศ (Licorice) คือสมุนไพรชนิดหนึ่งที่พบมากในแถบยุโรปและเอเชีย ส่วนรากของชะเอมเทศนั้นจะมีสารที่เรียกว่า Glycyrrhizic acid รากของชะเอมเทศนั้นถูกนำมาใช้เป็นยาสมุนไพร เนื่องจากเชื่อว่ามีสรรพคุณที่อาจช่วยรักษาโรค

ข้อบ่งใช้

ชะเอมเทศใช้สำหรับ

ชะเอมเทศ (Licorice) คือสมุนไพรชนิดหนึ่งที่พบมากในแถบยุโรปและเอเชีย ส่วนรากของชะเอมเทศนั้นจะมีสารที่เรียกว่า Glycyrrhizic acid ซึ่งอาจทำให้เกิดผลข้างเคียงได้ หากรับประทานในปริมาณมาก อย่างไรก็ตาม รากของชะเอมเทศนั้นถูกนำมาใช้เป็นยาสมุนไพร เนื่องจากเชื่อว่ามีสรรพคุณที่อาจช่วยรักษาโรคดังต่อไปนี้

• ผื่นผิวหนังอักเสบ (eczema)
• โรคตับอักเสบ
• แผลในปาก
• แสบร้อนกลางอก
• กรดไหลย้อน
• ร้อนวูบวาบ
• ไอ
• การติดเชื้อแบคทีเรียและเชื้อไวรัส

นอกจากนี้ชะเอมเทศยังนำมาใช้เพื่อเพิ่มรสชาติให้แก่อาหาร เครื่องดื่ม และบุหรี่อีกด้วย

การทำงานของชะเอมเทศ

ยังมีการศึกษาเกี่ยวกับการทำงานของชะเอมเทศไม่มากพอ ควรปรึกษาผู้เชี่ยวชาญด้านสมุนไพรหรือแพทย์หากต้องการข้อมูลเพิ่มเติม อย่างไรก็ตาม มีการวิเคราะห์ว่า สารเคมีที่มีอยู่ในชะเอมเทศอาจสามารถช่วยลดอาการบวมและการขับเมือก ช่วยบรรเทาอาการไอ และสร้างสารเคมีที่มีคุณสมบัติในการฟื้นฟูบาดแผลได้

ข้อควรระวังและคำเตือน

ข้อควรระวังก่อนการใช้ชะเอมเทศ

ปรึกษาแพทย์ เภสัชกรหรือผู้เชี่ยวชาญด้านสมุนไพรในกรณีที่:

• ตั้งครรภ์หรืออยู่ในช่วงให้นมบุตร เนื่องจากในขณะให้นมบุตรนั้น ควรใช้ยาตามคำแนะนำของแพทย์เท่านั้น
• กำลังใช้ยาอื่น ๆ รวมถึงยาที่สามารถซื้อได้โดยไม่ต้องมีใบสั่งจากแพทย์
• มีอาการแพ้สารในชะเอมเทศ ยาอื่น ๆ หรืออาหารเสริมอื่น ๆ
• มีโรคอื่น ๆ มีความผิดปกติหรือพยาธิสภาพอื่น ๆ
• มีอาการแพ้อื่น ๆ เช่น แพ้อาหาร สีผสมอาหาร สารกันบูดหรือเนื้อสัตว์ต่าง ๆ

ข้อกำหนดสำหรับผลิตภัณฑ์อาหารเสริมจากชะเอมเทศนั้นมีความเข้มงวดน้อยกว่าข้อกำหนดยาอื่น ๆ จำเป็นอย่างยิ่งที่ต้องมีการศึกษาเพิ่มเติมเพื่อความปลอดภัย การใช้ผลิตภัณฑ์นี้ต้องมีประโยชน์มากกว่าความเสี่ยง ควรปรึกษาแพทย์หากต้องการข้อมูลเพิ่มเติม

ข้อควรระวังและคำเตือนพิเศษ

การตั้งครรภ์และให้นมบุตร การรับประทานชะเอมเทศในปริมาณมากขณะตั้งครรภ์นั้นอาจจะไม่ปลอดภัย เนื่องจากอาจเพิ่มความเสี่ยงในการคลอดก่อนกำหนดหรือแท้งบุตรได้ ยังไม่มีข้อมูลมากเพียงพอเกี่ยวกับความปลอดภัยของการรับประทานชะเอมเทศขณะให้นมบุตร เพื่อความปลอดภัยควรหลีกเลี่ยงการใช้

โรคหัวใจ ชะเอมเทศนั้นอาจจะทำให้ร่างกายสะสมน้ำมากขึ้น และอาจนำไปสู่การเกิดภาวะหัวใจล้มเหลวได้ นอกจากนี้ชะเอมเทศยังอาจเพิ่มโอกาสให้เกิดอาการหัวใจเต้นผิดปกติ ผู้ป่วยโรคหัวใจควรหลีกเลี่ยงการรับประทานชะเอมเทศ

โรคมะเร็งที่ไวต่อฮอร์โมน ชะเอมเทศนั้นออกฤทธิ์คล้ายกับฮอร์โมนเอสโตรเจน (Estrogen) และอาจทำให้อาการของโรคเหล่านี้รุนแรงขึ้นได้

ความดันโลหิตสูง ชะเอมเทศอาจเพิ่มความดันโลหิตได้ ผู้ที่มีปัญหาความดันโลหิตสูงควรหลีกเลี่ยงการใช้

ผู้ที่มีภาวะกล้ามเนื้อตึงตัวมาก (Hypertonia) ชะเอมเทศอาจไปลดระดับของโพแทสเซียม (Potassium) ในเลือด แล้วทำให้อาการของโรคนั้นรุนแรงขึ้นได้ ควรหลีกเลี่ยงการใช้

ภาวะโพแทสเซียมในเลือดต่ำ (Hypokalemia) ชะเอมเทศอาจไปลดระดับของโพแทสเซียมในเลือดได้มากกว่าเดิม ควรหลีกเลี่ยงการใช้

โรคไต การรับประทานชะเอมเทศในปริมาณมากอาจทำให้ผู้ป่วยโรคไตมีอาการรุนแรงขึ้นได้

ผู้ชายที่มีปัญหาเสื่อมสมรรถภาพทางเพศ ชะเอมเทศอาจสามารถลดความต้องการทางเพศ โดยการลดฮอร์โมนเทสโทสเตอร์โรน แล้วทำให้ปัญหาเสื่อมสมรรถภาพทางเพศนั้นรุนแรงขึ้นได้

การผ่าตัด ชะเอมเทศอาจส่งผลกระทบต่อการควบคุมระดับความดันโลหิตระหว่างและหลังจากการผ่าตัด ควรหยุดรับประทานชะเอมเทศเป็นเวลาอย่างน้อย 2 สัปดาห์ก่อนการผ่าตัด

ผลข้างเคียง

ผลข้างเคียงของการใช้ชะเอมเทศ

การรับประทานชะเอมเทศนั้นค่อนข้างมีความปลอดภัย หากรับประทานในปริมาณที่พบได้ในอาหาร แต่การรับประทานชะเอมเทศในปริมาณมาก นานกว่า 4 สัปดาห์อาจไม่ปลอดภัยได้

ผลข้างเคียงจากการรับประทานชะเอมเป็นเวลานานคือ

• ความดันโลหิตสูงระดับรุนแรง
• เหนื่อยล้า อ่อนแรง
• โพแทสเซียมในเลือดต่ำ
• อัมพาต
• สมองเสียหาย
• อาการของโรคไต โรคหัวใจ หรือโรคความดันโลหิตสูงรุนแรงขึ้น
• ประจำเดือนขาด
• โซเดียมในร่างกายเพิ่มขึ้น

อย่างไรก็ตาม ผลข้างเคียงเหล่านี้ไม่ได้เกิดขึ้นกับทุกคนและอาจมีผลข้างเคียงอื่นๆ ที่ไม่ได้กล่าวไว้ข้างต้น หากมีความกังวลเกี่ยวกับผลข้างเคียง ควรปรึกษาผู้เชี่ยวชาญด้านสมุนไพรหรือแพทย์

ปฏิกิริยาต่อยา

ปฏิกิริยากับยาอื่น

ชะเอมเทศอาจทำปฏิกิริยากับยาอื่นที่คุณกำลังใช้อยู่ และอาจส่งผลต่อการออกฤทธิ์ของยา หรือเพิ่มความเสี่ยงในการเกิดผลข้างเคียงรุนแรง เพื่อป้องกันปัญหาที่อาจจะเกิดขึ้น คุณควรแจ้งแพทย์หรือเภสัชกรด้วยว่า คุณกำลังใช้ยาอะไรอยู่บ้าง ไม่ว่าจะเป็นยาตามใบสั่งแพทย์ ยาที่ซื้อได้เอง สมุนไพร

โดยเฉพาะหากคุณใช้ยาดังต่อไปนี้

• วาร์ฟาริน (Warfarin)
• ไดจอกซิน (Digoxin)
• ยาฮอร์โมนต่างๆ
• เอธาครินิคแอซิด (Ethacrynic Acid)
• ฟูโรซีไมด์ (Furosemide)
• สารตั้งต้น CYP2B6 (Cytochrome P450 2B6 substrates)
• ยารักษาความดันโลหิตสูง
• ยาขับปัสสาวะ

เพื่อความปลอดภัย คุณไม่ควรเริ่ม หยุด หรือเปลี่ยนขนาดยาเองโดยไม่ได้รับความเห็นชอบจากแพทย์

ขนาดยา

ข้อมูลในที่นี้ไม่มีเจตนาให้ใช้ทดแทนคำแนะนำทางการแพทย์ ควรปรึกษากับแพทย์หรือเภสัชกรทุกครั้งเพื่อรับทราบข้อมูลเพิ่มเติม

ขนาดยาของชะเอมเทศ

รับประทาน

• เพื่อเสริมอาหาร ยังไม่มีขนาดยามาตรฐานที่แนะนำ แต่องค์การอนามัยโลก (WHO) แนะนำว่าไม่ควรรับประทานชะเอมเทศมากกว่าวันละ 100 มก.
• สำหรับการรักษาผลข้างเคียงหลังจากการถอดเครื่องช่วยหายใจ รับประทานยาอมที่มีส่วนผสมของชะเอมเทศขนาด 97 มก. เป็นเวลา 30 นาที ก่อนให้ยาสลบ

ทาผิว

• สำหรับโรคผื่นผิวหนัง (Eczema) ทาเจลที่มีส่วนผสมของชะเอมเทศ 1% หรือ 2% ในบริเวณที่ต้องการ วันละ 3 ครั้ง เป็นเวลา 2 สัปดาห์

รูปแบบ

ชะเอมอาจมีจำหน่ายในรูปแบบต่อไปนี้

• เจล
• แคปซูล