ยาปรับฮอร์โมน เป็นอย่างไร ชนิดเดียวกับยาคุมกำเนิดหรือไม่

ผู้หญิงวัยเจริญพันธุ์จนถึงวัยหมดประจำเดือน มักจะมีปัญหาเรื่องฮอร์โมนภายในร่างกาย เพียงแต่ปัญหานั้นแตกต่างกันไปตามช่วงอายุ ยาปรับฮอร์โมน เป็นวิธีหนึ่งที่จะช่วยให้ฮอร์โมนในร่างกายกลับมาปกติ

ยาปรับฮอร์โมน คืออะไร

ยาปรับฮอร์โมนเป็นยาที่ช่วยปรับฮอร์โมนในร่างกายให้กลับมาสมดุล หรือที่เรียกกันว่า ยาคุมกำเนิด ดังนั้น ยาปรับฮอร์โมนจะช่วยให้ประจำเดือนมาปกติ ปรับความสมดุลของฮอร์โมนในร่างกาย ลดอาการต่าง ๆ ที่เกิดขึ้นในช่วงที่มีประจำเดือน อีกทั้งยังช่วยคุมกำเนิดได้ด้วย 

ยาคุมกำเนิดชนิดรับประทาน มีคุณสมบัติในการช่วยปรับฮอร์โมนในหญิงวัยเจริญพันธุ์และช่วยในการคุมกำเนิด โดยยาคุมกำเนิด ประกอบด้วย ฮอร์โมนสังเคราะห์ที่คล้ายกับฮอร์โมนเพศหญิง 2 ชนิด ได้แก่ Ethinyl Estradiol ชนิดนี้คล้ายกับฮอร์โมนเอสโตรเจนในร่างกายผู้หญิง และ Progestin ชนิดนี้คล้ายกับฮอร์โมนโพรเจสเตอโรน 

ยาปรับฮอร์โมน ใช้เพื่ออะไร

นอกจากการช่วยคุมกำเนิดแล้ว ยาปรับฮอร์โมนจะช่วยบรรเทาอาการที่ผู้หญิงมักจะเกิดขึ้นก่อนการมีประจำเดือน เช่น

• บรรเทาอาการปวดท้องน้อย
• ช่วยลดการเกิดสิวหรือหน้ามัน 
• ทำให้ประจำเดือนมาปกติและสม่ำเสมอ
• อารมณ์คงที่ ไม่ค่อยหงุดหงิดง่าย
• ลดอาการบวมน้ำ
• ปรับฮอร์โมนให้สมดุล ลดฮอร์โมนเพศชาย จึงช่วยเรื่องปัญหาขนดกที่เกิดขึ้น

ประเภทของยาปรับฮอร์โมน

ยาปรับฮอร์โมนหรือยาคุมกำเนิดมี 2 แบบ

1. ยาปรับฮอร์โมนหรือยาคุมกำเนิดแบบ 28 เม็ด ประกอบด้วย ยาฮอร์โมน 21 เม็ดและเม็ดแป้ง 7 เม็ด โดยจะเรียงลำดับตั้งแต่ 1-28 ควรเริ่มกินเม็ดแรกในวันที่มีรอบเดือนวันแรก จากนั้นให้กินยาเรียงตามตัวเลขไปเรื่อย ๆ เมื่อกินยาปรับฮอร์โมนจนหมด สามารถเริ่มแผงใหม่ได้ทันที
2. ยาปรับฮอร์โมนหรือยาคุมกำเนิดแบบ 21 เม็ด ประกอบด้วย ยาปรับฮอร์โมนในปริมาณเท่ากัน เริ่มกินยาเม็ดแรกในวันที่ประจำเดือนมาวันแรก โดยกินยาตามวันที่ระบุบนแผงยา แล้วกินยาเรียงตามลูกศรติดต่อกันจนครบ 21 เม็ด แล้วค่อยเว้น 7 วัน จากนั้นเริ่มกินแผงใหม่ในวันที่ 8 

ข้อควรระวังของการกินยาปรับฮอร์โมน

• การกินยาปรับฮอร์โมน อาจทำให้เกิดผลข้างเคียงขึ้น เช่น คลื่นไส้ อาเจียน และวิงเวียนศีรษะ 
• กลุ่มเสี่ยง เช่น เด็ก ผู้สูงอายุ ผู้มีปัญหาโรคตับและโรคไต ไม่ควรซื้อมารับประทานเอง
• ยาปรับฮอร์โมนอาจมีตัวอย่างที่ก่อให้เกิดอาการแพ้ได้ จึงควรศึกษาขัอบ่งชี้ก่อนใช้
• หากมีโรคประจำตัว ควรปรึกษาแพทย์และเภสัชกร ก่อนซื้อยาปรับฮอร์โมน

ยาปรับฮอร์โมนมีปริมาณฮอร์โมนที่แตกต่างกัน ควรศึกษาคุณสมบัติแล้วเลือกตามวัตถุประสงค์ในการใช้ยาปรับฮอร์โมน จึงควรศึกษายาปรับฮอร์โมนแต่ละชนิดให้ครบถ้วน ปรึกษาแพทย์ผู้เชี่ยวชาญเพื่อขอคำแนะนำการใช้ยาให้เหมาะสมและปลอดภัย

ความแตกต่างระหว่างยาปรับฮอร์โมนกับยาปรับฮอร์โมนเพศ

ยาปรับฮอร์โมนเพศหรือฮอร์โมนเพศทดแทน (Hormone Replacement Therapy) แพทย์จะใช้ในการรักษาและบรรเทาการขาดฮอร์โมนเพศ เช่น กรณีการผ่าตัดรังไข่ ทำให้รังไข่ซึ่งทำหน้าที่ผลิตเซลล์สืบพันธุ์เพศหญิงและผลิตฮอร์โมนหายไป การให้ยาชนิดนี้จะชดเชยการทำงานของรังไข่ที่ถูกตัดไป

เช่นเดียวกับหญิงวัยหมดประจำเดือนที่แพทย์จะพิจารณาให้ฮอร์โมนเพศหญิงทดแทนชนิดเดียวกันเพื่อรักษาอาการร้อนวูบวาบ อารมณ์แปรปรวนจากภาวะหมดประจำเดือน และลดปัญหาเกี่ยวกับช่องคลอด โดยแพทย์จะพิจารณาใช้ฮอร์โมนชนิดรวมกับผู้ที่ยังไม่ได้ผ่าตัดมดลูก และใช้เฉพาะฮอร์โมนชนิดเอสโตรเจนเดี่ยวในผู้ที่ผ่าตัดมดลูกออกแล้ว