เนื้องอกมดลูก 10 ซม เกิดจากอะไร และรักษาได้อย่างไร

เนื้องอกมดลูก 10 ซม คือ ก้อนเนื้อที่เจริญเติบโตผิดปกติ ซึ่งเป็นก้อนเนื้องอกที่เกิดบริเวณกล้ามเนื้อมดลูก สามารถพบได้ตามตำแหน่งต่าง ๆ ของมดลูก เช่น บริเวณใต้เยื่อบุโพรงมดลูก (Submucous myoma) ในเนื้อ มดลูก (Intramural myoma) ผนังด้านนอกมดลูก (subserous myoma ) ที่หากปล่อยไว้เป็นเวลานานก้อนเนื้องอกมดลูกนี้อาจขยายใหญ่ขึ้นเรื่อย ๆ และส่งผลให้ปวดท้องน้อยระดับรุนแรง ที่ควรเข้ารับการรักษาอย่างรวดเร็ว

เนื้องอกมดลูก 10 ซม. เกิดจากอะไร

เนื้องอกมดลูก 10 เซนติเมตร เกิดจากการเจริญเติบโตของก้อนเนื้อผิดปกติที่มีตั้งแต่ขนาดเล็กและอาจไม่แสดงอาการในระยะแรกจึงมีขนาดโตขึ้นเรื่อยเรื่อยโดยเฉพาะถ้าไม่ได้ตรวจภายในประจำปีอาจจะไม่ทราบรับปล่อยไว้จนขนาดใหญ่ได้ ซึ่งมีสาเหตุไม่แน่ชัด แต่ก็อาจมีปัจจัยที่เพิ่มความเสี่ยงส่งผลให้เกิดเนื้องอกมดลูก ดังนี้

• ฮอร์โมน ฮอร์โมนเอสโตรเจนและโปรเจสเตอโรนมีส่วนในการกระตุ้นให้เนื้องอกให้โตขึ้นที่อาจมีขนาดมากกว่า 10 ซม. ที่พบได้บ่อยในสตรีตั้งครรภ์และในสตรีที่รับประทานยาคุมกำเนิดที่มีฮอร์โมนเอสโตรเจนขนาดสูง
• สารเคลือบเซลล์ (Extracellular matrix) เป็นสารที่มีหน้าที่เคลือบเซลล์ เพื่อช่วยทำให้เซลล์เกาะติดกัน และอาจกระตุ้นให้เกิดเนื้องอกมดลูกและอาจขยายใหญ่ขึ้นได้หากสารเคลือบเซลล์นี้มีปริมาณเพิ่มขึ้น
• พฤติกรรมในชีวิตประจำวันและภาวะสุขภาพ เช่น การรับประทานอาหารที่มีโปรตีนสูง การดื่มแอลกอฮอล์ การสูบบุหรี่ ร่างกายขาดวิตามินดี กินอาหารเสริมหรือสมุนไพรบางชนิดที่มีส่วนผสมของฮอร์โมนทำให้ขนาดก้อนโตขึ้นได้อย่างรวดเร็ว โรคอ้วน การเป็นประจำเดือนตั้งแต่อายุยังน้อย สตรีที่ไม่เคยมีบุตร เพราะอาจเพิ่มความเสี่ยงที่ส่งผลให้เกิดเนื้องอกมดลูก

เนื้องอกมดลูก 10 ซม. อันตรายหรือไม่

เนื้องอกมดลูก 10 เซนติเมตร อาจส่งผลให้เกิดอาการไม่สบายระบบสืบพันธุ์ เคลื่อนไหวลำบาก และหากปล่อยไว้เป็นเวลานานก็อาจนำไปสู่ภาวะแทรกซ้อน เช่น โลหิตจาง เสียเลือดมาก อ่อนเพลีย มีบุตรยาก กดทับอวัยวะข้างเคียงเช่นลำไส้หรือกระเพาะปัสสาวะทำให้เกิดอาการท้องผูกหรือปัสสาวะบ่อยได้ และสำหรับสตรีตั้งครรภ์ที่เป็นเนื้องอกอาจเสี่ยงให้แท้งบุตร คลอดก่อนกำหนดและทารกเจริญเติบโตได้ไม่เต็มที่ หรือตกเลือดหลังคลอดได้

สัญญาณเตือนของเนื้องอกมดลูก 10 ซม.

สัญญาณเตือนของเนื้องอกมดลูก 10 เซนติเมตร อาจสังเกตได้ดังนี้

• ประจำเดือนมามาก หรือเป็นประจำเดือนนานกว่า 1 สัปดาห์
• มีอาการปวดท้องน้อยที่ไม่สัมพันธ์กับรอบเดือน
• ปวดอุ้งเชิงกราน
• เจ็บปวดระหว่างมีเพศสัมพันธ์
• ท้องผูก ท้องอืด 
• ปวดหลัง ปวดขา
• ปัสสาวะบ่อย
• ท้องน้อยมีขนาดใหญ่ขึ้น เนื่องจากการเจริญเติบโตของเนื้องอก
• อาการตกขาวผิดปกติและตกขาวเรื้อรัง

การรักษาเนื้องอกมดลูก 10 ซม.

การรักษาเนื้องอกมดลูก 10 เซนติเมตร อาจทำได้ดังนี้

ยา

• โกนาโดโทรปิน รีลิสซิงฮอร์โมน อะโกนิสต์ (Gonadotropin releasing hormone agonists: GnRH agonists) ใช้เพื่อขัดขวางการผลิตฮอร์โมนเอสโตรเจนและโปรเจสติน ซึ่งอาจส่งผลให้เนื้องอกมดลูก 10 ซม. หดตัว แต่อาจทำให้ประจำเดือนหยุดไหลชั่วคราวและไม่ควรใช้นานเกิน 3-6 เดือน หรือตามที่คุณหมอแนะนำเพราะอาจส่งผลเสียต่อมวลกระดูก
• กรดทรานเอกซามิก (Tranexamic Acid) เป็นยาที่ช่วยให้เลือดแข็งตัว ใช้เพื่อบรรเทาอาการสำหรับผู้ที่มีประจำเดือนมามากกว่าปกติ หรือมีอาการเลือดออกทางช่องคลอด

นอกจากนี้ หากมีอาการปวดท้องน้อยที่เกิดจากเนื้องอก อาจสามารถรับประทานยาแก้ปวดเพื่อช่วยบรรเทาอาการ และหากมีอาการอ่อนแรงจากการเสียเลือดคุณหมออาจแนะนำให้รับประทานอาหารเสริมธาตุเหล็กเพื่อลดความเสี่ยงเป็นภาวะโลหิตจาง 

การผ่าตัด

เพื่อช่วยกำจัดเนื้องอกมดลูก บางกรณีอาจจำเป็นต้องผ่าตัดมดลูกออกทั้งหมด ที่คุณหมอจะพิจารณาจากตำแหน่งการขึ้นของเนื้องอกว่ารุกล้ำอวัยวะสืบพันธุ์ส่วนอื่นหรือไม่ โดยอาจใช้เทคนิคการผ่าตัด ดังนี้

• การผ่าตัดเนื้องอกมดลูกผ่านช่องท้อง เป็นการผ่าตัดเพื่อนำเนื้องอกในมดลูกออก เหมาะสำหรับผู้ที่มีเนื้องอก 10 ซม. และในอยู่ในตำแหน่งที่ลึก เพื่อให้ง่ายต่อการกำจัดเนื้องอกมดลูกออก โดยจะทำการกรีดบริเวณท้องน้อย ซึ่งอาจส่งผลให้มีรอยแผลเป็นหลังการผ่าตัด
• การผ่าตัดมดลูกออกทั้งหมด เป็นการผ่าตัดนำมดลูกออกทั้งหมด เพื่อขจัดเนื้องอกออกที่อาจส่งผลให้ไม่สามารถมีบุตรได้ในอนาคต ดังนั้น ควรปรึกษาคุณหมอเพื่อรับวิธีรักษาเนื้องอกมดลูกเทคนิคอื่น หากมีการวางแผนสร้างครอบครัว
• การผ่าตัดเนื้องอกมดลูกผ่านกล้อง เป็นการผ่าตัดแบบแผลเล็กที่คุณหมอจะทำการกรีดหน้าท้องเล็กน้อยและสอดกล้องผ่านแผลบริเวณหน้าท้องเข้าไปทำผ่าตัด (laparoscopic myomectomy) หรือใช้กล้องขนาดเล็กสอดเข้าไปในโพรงมดลูก (hysteroscopic myomectomy) และใช้เครื่องมือผ่าตัดขนาดเล็กตัดเนื้องอกมดลูกออก
• การผ่าตัดโดยใช้หุ่นยนต์ช่วย เป็นกระบวนการผ่าตัดที่มีความซับซ้อน แต่มีความเสี่ยงต่อการเกิดภาวะแทรกซ้อนและเสียเลือดน้อยกว่า
• การทำลายเยื่อบุโพรงมดลูก (Endometrial ablation) เป็นกระบวนการผ่าตัดโดยใช้ความร้อน กระแสไฟฟ้า หรือพลังงานความถี่ไมโครเวฟ เพื่อกำจัดเนื้องอกมดลูกและทำลายเนื้อเยื่อบุโพรงมดลูก ที่อาจช่วยชะลอการไหลของประจำเดือน เหมาะสำหรับสตรีที่มีปัญหาประจำเดือนมามากผิดปกติ แต่อาจใช้รักษากับผู้ที่เป็นเนื้องอกมดลูกเยื่อบุโพรงมดลูก
• การใช้คลื่นเสียงความถี่สูง (Magnetic Resonance-guided Focused Ultrasound : MRgFU) เป็นการใช้คลื่นเสียงความถี่สูงแบบ High-Intensity Focused Ultrasound (HI-FU) เพื่อทำลายเนื้องอกมดลูก ซึ่งอาจใช้ร่วมกับการส่องกล้องผ่านทางช่องคลอด หรืออัลตราซาวด์ เพื่อให้ทราบตำแหน่งของเนื้องอกมดลูกที่ต้องการกำจัด