5 โรคที่มากับหน้าร้อน ที่ควรระวัง

เมื่อเข้าสู่ หน้าร้อน หลายคนอาจนึกถึงอากาศร้อน เหงื่อออกง่าย กระหายน้ำ หรือผิวไหม้แดด แต่จริง ๆ แล้ว โรคที่มากับหน้าร้อน ไม่ได้มีแค่ปัญหาจากความร้อนเท่านั้น เพราะอุณหภูมิที่สูงขึ้นยังทำให้อาหารบูดเสียได้ง่าย น้ำและอาหารมีโอกาสปนเปื้อนเชื้อโรคมากขึ้น และร่างกายอาจเสี่ยงต่อภาวะเจ็บป่วยจากอากาศร้อนจัดได้เช่นกัน

บทความนี้จะพาไปรู้จัก 5 โรคหน้าร้อน ที่ควรระวัง อาการเบื้องต้นที่ควรสังเกต และวิธีป้องกันง่าย ๆ ที่สามารถทำได้ในชีวิตประจำวัน

1. โรคอุจจาระร่วง

โรคอุจจาระร่วงเป็นหนึ่งในโรคที่พบได้บ่อยในช่วงหน้าร้อน สาเหตุหลักมักมาจากการกินอาหารหรือดื่มน้ำที่ปนเปื้อนเชื้อโรค เมื่ออากาศร้อน อาหารที่เก็บไม่เหมาะสมหรือวางทิ้งไว้นานอาจบูดเสียได้ง่ายขึ้น จึงเพิ่มโอกาสให้เชื้อโรคเข้าสู่ร่างกายผ่านการกินและดื่ม

อาการที่ควรสังเกต

• ถ่ายเหลวหรือถ่ายเป็นน้ำหลายครั้งใน 1 วัน
• ปวดท้องหรือปวดบิดเป็นช่วง ๆ
• อาจมีอาการคลื่นไส้หรืออาเจียนร่วมด้วย
• รู้สึกอ่อนเพลีย ปากแห้ง กระหายน้ำมาก
• ปัสสาวะน้อยหรือสีเข้ม ซึ่งอาจเป็นสัญญาณของภาวะขาดน้ำ
• เด็กเล็กและผู้สูงอายุอาจมีอาการลุกลามได้เร็วกว่าคนทั่วไป

สิ่งที่ควรทำเมื่อมีอาการ

• จิบน้ำบ่อย ๆ เพื่อป้องกันภาวะขาดน้ำ
• ดื่มสารละลายเกลือแร่ หรือ ORS เพื่อชดเชยน้ำและเกลือแร่ที่สูญเสียไป
• เลือกกินอาหารอ่อน ย่อยง่าย และสะอาด
• หลีกเลี่ยงอาหารมัน อาหารรสจัด หรือเครื่องดื่มที่อาจกระตุ้นอาการถ่าย
• หากถ่ายบ่อยมาก อ่อนเพลีย ซึม ปากแห้งมาก หรือดื่มน้ำไม่ได้ ควรรีบไปพบคุณหมอ

2. ไข้ไทฟอยด์ หรือไข้รากสาดน้อย

ไข้ไทฟอยด์เป็นโรคติดเชื้อแบคทีเรียที่เกี่ยวข้องกับอาหาร น้ำ หรือสุขอนามัยที่ไม่ดี จุดที่ทำให้โรคนี้น่ากังวลคือ อาการเริ่มต้นอาจคล้ายไข้ทั่วไป ทำให้หลายคนเข้าใจผิดว่าเป็นเพียงอาการอ่อนเพลียจากอากาศร้อน หรือคิดว่าเป็นแค่การกินอาหารผิดสำแดง

อาการที่ควรสังเกต

• มีไข้สูงต่อเนื่องหลายวัน
• ปวดศีรษะ อ่อนเพลีย หรือไม่มีแรง
• ปวดท้อง ท้องอืด หรือรู้สึกแน่นท้อง
• บางรายอาจมีท้องผูกหรือถ่ายเหลว
• เบื่ออาหาร คลื่นไส้ หรือรู้สึกไม่สบายตัว
• อาการไข้มักเป็นนานและเด่นชัดกว่าท้องเสียทั่วไป

สิ่งที่ควรทำเมื่อมีอาการ

• หากมีไข้สูงหลายวันร่วมกับอาการทางท้อง ควรรีบไปพบคุณหมอ
• ไม่ควรซื้อยาปฏิชีวนะกินเองโดยไม่ได้รับคำแนะนำจากแพทย์
• ดื่มน้ำให้เพียงพอ และพักผ่อนให้มาก
• เลือกกินอาหารอ่อน สะอาด และปรุงสุกใหม่
• สังเกตอาการผิดปกติ เช่น ไข้ไม่ลด อ่อนเพลียมาก ปวดท้องมาก หรือถ่ายเหลวรุนแรง

3. โรคอาหารเป็นพิษ

โรคอาหารเป็นพิษเป็นอีกหนึ่ง โรคหน้าร้อน ที่หลายคนคุ้นเคย เพราะเกี่ยวข้องกับพฤติกรรมการกินในชีวิตประจำวันโดยตรง โรคนี้เกิดจากการกินอาหารหรือเครื่องดื่มที่ปนเปื้อนเชื้อแบคทีเรีย สารพิษ หรือสารเคมี โดยเฉพาะอาหารที่วางทิ้งไว้นาน อาหารค้างคืน อาหารสุก ๆ ดิบ ๆ หรืออาหารทะเลที่เก็บไม่เหมาะสม

อาการที่ควรสังเกต

• คลื่นไส้หรืออาเจียน
• ปวดท้องหรือปวดบิด
• ท้องเสียหรือถ่ายเหลว
• บางรายอาจมีไข้ ปวดศีรษะ หรือปวดเมื่อยตามตัว
• อาการมักเกิดขึ้นหลังรับประทานอาหารที่มีปัญหา
• หากอาเจียนหรือถ่ายมาก อาจเกิดภาวะขาดน้ำได้

สิ่งที่ควรทำเมื่อมีอาการ

• จิบน้ำบ่อย ๆ เพื่อชดเชยน้ำที่สูญเสียไป
• ดื่มสารละลายเกลือแร่ หากมีอาเจียนหรือถ่ายหลายครั้ง
• พักผ่อน และหลีกเลี่ยงอาหารย่อยยากในช่วงที่มีอาการ
• เลือกกินอาหารอ่อน เช่น ข้าวต้ม โจ๊ก หรืออาหารปรุงสุกใหม่
• หากอาเจียนมาก ถ่ายมาก มีไข้สูง อ่อนเพลียมาก หรือมีอาการขาดน้ำ ควรรีบพบคุณหมอ

4. โรคฮีทสโตรก

โรคฮีทสโตรก หรือโรคลมแดด เป็นภาวะอันตรายจากความร้อนที่ควรระวังมากในช่วงหน้าร้อน โรคนี้เกิดขึ้นเมื่อร่างกายได้รับความร้อนสูงเกินไป และไม่สามารถระบายความร้อนได้ทัน ทำให้อุณหภูมิร่างกายสูงผิดปกติ และอาจกระทบต่อระบบประสาทหรืออวัยวะสำคัญได้

อาการที่ควรสังเกต

• ตัวร้อนจัด หรือมีไข้สูง
• ปวดศีรษะ เวียนศีรษะ หรือหน้ามืด
• อ่อนเพลียมาก ใจสั่น หรือหายใจเร็ว
• ผิวแดง ร้อน หรือแห้งผิดปกติ
• เหงื่อออกมาก หรือบางรายอาจไม่มีเหงื่อ
• สับสน พูดจาผิดปกติ เดินเซ หรือมีพฤติกรรมเปลี่ยนไป
• หากรุนแรงอาจมีอาการชักหรือหมดสติ

สิ่งที่ควรทำเมื่อมีอาการ

• รีบพาผู้ป่วยออกจากบริเวณที่ร้อนจัด ไปอยู่ในที่ร่มหรือที่อากาศถ่ายเท
• คลายเสื้อผ้าให้หลวม เพื่อช่วยระบายความร้อน
• ใช้ผ้าชุบน้ำเย็นเช็ดตัว หรือประคบเย็นบริเวณคอ รักแร้ และขาหนีบ
• ใช้พัดลมหรือพัดช่วยให้อากาศถ่ายเท
• หากผู้ป่วยรู้สึกตัวดี สามารถจิบน้ำเย็นหรือน้ำสะอาดได้
• หากมีอาการสับสน ชัก หมดสติ หรือไม่รู้สึกตัว ควรรีบโทรขอความช่วยเหลือฉุกเฉินและนำส่งโรงพยาบาลทันที

5. โรคไวรัสตับอักเสบเอ

โรคไวรัสตับอักเสบเอเป็นอีกหนึ่ง โรคที่มากับหน้าร้อน ที่เกี่ยวข้องกับอาหาร น้ำ และสุขอนามัย โดยติดต่อได้จากการกินอาหารหรือน้ำที่ปนเปื้อนเชื้อ หรืออาหารที่ไม่สะอาดและไม่ปรุงสุกอย่างเหมาะสม

อาการที่ควรสังเกต

• อ่อนเพลีย เหนื่อยง่าย หรือไม่มีแรง
• เบื่ออาหาร คลื่นไส้ หรืออาเจียน
• ปวดท้อง โดยเฉพาะบริเวณชายโครงขวาหรือท้องส่วนบน
• อาจมีไข้ต่ำ ๆ หรือรู้สึกไม่สบายตัวคล้ายป่วยทั่วไป
• ปัสสาวะสีเข้มผิดปกติ
• ตาเหลืองหรือตัวเหลือง ซึ่งเป็นสัญญาณสำคัญที่ไม่ควรมองข้าม

สิ่งที่ควรทำเมื่อมีอาการ

• หากมีอาการตาเหลือง ตัวเหลือง หรือปัสสาวะสีเข้ม ควรรีบไปพบคุณหมอ
• พักผ่อนให้เพียงพอ และหลีกเลี่ยงการใช้ยาหรืออาหารเสริมเองโดยไม่ปรึกษาแพทย์
• ดื่มน้ำให้เพียงพอ และกินอาหารสะอาด ย่อยง่าย
• หลีกเลี่ยงเครื่องดื่มแอลกอฮอล์ เพราะอาจเพิ่มภาระให้ตับ
• รักษาสุขอนามัย ล้างมือให้สะอาด และหลีกเลี่ยงการใช้ภาชนะร่วมกับผู้อื่นในช่วงที่ป่วย

วิธีป้องกันโรคหน้าร้อน ทำได้ง่าย ๆ ในชีวิตประจำวัน

การป้องกันโรคหน้าร้อน ควรดูแลทั้งเรื่องอาหาร น้ำ สุขอนามัย และการป้องกันผลกระทบจากอากาศร้อน โดยสามารถทำได้ดังนี้

• กินอาหารที่ปรุงสุกใหม่ และหลีกเลี่ยงอาหารที่วางทิ้งไว้นาน
• หลีกเลี่ยงอาหารค้างคืน อาหารสุก ๆ ดิบ ๆ หรืออาหารที่มีกลิ่น สี หรือรสผิดปกติ
• ดื่มน้ำสะอาด น้ำต้มสุก หรือน้ำบรรจุขวดที่ปิดสนิท
• ล้างมือก่อนกินอาหาร หลังเข้าห้องน้ำ และก่อนเตรียมอาหารทุกครั้ง
• ใช้ช้อนกลางส่วนตัวเมื่อต้องกินอาหารร่วมกับผู้อื่น
• เก็บอาหารให้เหมาะสม โดยเฉพาะอาหารทะเล อาหารปรุงสำเร็จ และอาหารที่เสียง่าย
• ดื่มน้ำให้เพียงพอในแต่ละวัน โดยเฉพาะเมื่อต้องอยู่กลางแจ้ง
• หลีกเลี่ยงการอยู่กลางแดดจัดเป็นเวลานาน
• สวมเสื้อผ้าที่โปร่ง สบาย และระบายอากาศได้ดี
• หลีกเลี่ยงการออกกำลังกายหนักหรือทำงานกลางแจ้งในช่วงที่อากาศร้อนจัด
• หากมีอาการถ่ายมาก อาเจียนมาก ไข้สูง ซึม ขาดน้ำ ตัวร้อนจัด ตาเหลือง ตัวเหลือง หรือปัสสาวะสีเข้ม ควรรีบพบคุณหมอ

แม้หน้าร้อนจะเป็นช่วงเวลาของการท่องเที่ยวและกิจกรรมกลางแจ้ง แต่ก็ไม่ควรมองข้ามการดูแลสุขภาพ ควรกินอาหารสะอาด ดื่มน้ำให้เพียงพอ ล้างมือบ่อย ๆ และหลีกเลี่ยงการอยู่กลางแดดนานเกินไป เพราะหน้าร้อนเที่ยวได้ แต่ต้องไม่ลืมดูแลเรื่องกิน ความสะอาด และความร้อนให้ดีอยู่เสมอ