สาเหตุของภาวะดื้ออินซูลิน ในผู้ป่วยเบาหวานชนิดที่ 2

สาเหตุของภาวะดื้ออินซูลิน ในผู้ป่วยเบาหวานชนิดที่ 2 มีข้อสันนิษฐานว่าอาจเกิดจากภาวะน้ำหนักเกินหรือโรคอ้วน ดังนั้นการปรับเปลี่ยนพฤติกรรมการใช้ชีวิตประจำวันอย่างการออกกำลังกาย การควบคุมน้ำหนัก อาจช่วยลดการเกิดภาวะดื้ออินซูลินและส่งเสริมให้ร่างกายสามารถนำอินซูลินไปใช้ได้อย่างมีประสิทธิภาพ

สาเหตุของภาวะดื้ออินซูลิน ในผู้ป่วยเบาหวานชนิดที่ 2

เบาหวานชนิดที่ 2 เป็นโรคเบาหวานชนิดที่พบบ่อยมากที่สุด เกิดจากสภาวะร่างกายไม่ตอบสนองต่ออินซูลิน หรือเรียกว่า ภาวะดื้ออินซูลิน โดยข้อมูลของสถาบันโรคเบาหวานและทางเดินอาหารและโรคไตแห่งชาติ ประเทศสหรัฐอเมริกา ระบุว่า ในปัจจุบันยังไม่ทราบสาเหตุที่แน่ชัด ของภาวะดื้ออินซูลิน แต่ได้มีข้อสันนิษฐานว่า สาเหตุส่วนใหญ่มักเกิดจากภาวะน้ำหนักเกินหรือโรคอ้วน โดยอ้างอิงจากการคำนวณค่าดัชนีมวลกาย (Body Mass Index : BMI) อยู่ที่ 25-29.9 รวมถึงสาเหตุอื่น ๆ ดังนี้

• อายุมากกว่า 45 ปีขึ้นไป
• ขาดการออกกำลังกาย
• สมาชิกในครอบครัวเคยมีประวัติของโรคเบาหวานชนิดที่ 2
• มีประวัติโรคเบาหวานขณะตั้งครรภ์ (Gestational Diabetes)
• มีภาวะถุงน้ำรังไข่หลายใบ (Polycystic Ovary Syndrome : PCOS) 
• ปัญหาสุขภาพต่าง ๆ เช่น ความดันโลหิตสูง ระดับคอเลสเตอรอลผิดปกติ
• ปัญหาการนอนหลับ โดยเฉพาะภาวะหยุดหายใจขณะนอนหลับ
• ผลข้างเคียงจากการใช้ยาบางชนิด
• ความผิดปกติของฮอร์โมน เช่น กลุ่มอาการคุชชิง (Cushing Syndrome) และโรคอะโครเมกาลี (Acromegaly)

สัญญาณเตือนที่บ่งบอกถึงภาวะดื้ออินซูลิน

สัญญาณเตือนที่บ่งบอกถึงภาวะดื้ออินซูลิน ในผู้ป่วยเบาหวานชนิดที่ 2 มีดังต่อไปนี้

• ผู้ชายรอบเอวเกิน 40 นิ้ว และผู้หญิงรอบเอวเกิน 35 นิ้ว
• ผิวหนังดำคล้ำมีลักษณะคล้ายขี้ไคลบริเวณรอบ ๆ ด้านหลังคอ หรือที่เรียกว่า โรคผิวหนังช้าง (Acanthosis nigricans)
• ค่าความดันโลหิตสูงกว่า 130/80 มิลลิเมตรปรอท 
• ค่าระดับน้ำตาลในเลือดขณะอดอาหารสูงกว่า 100 มิลลิกรัม/เดซิลิตร 
• ค่าไตรกลีเซอไรด์ในเลือดขณะอดอาหารสูงกว่า 150 มิลลิกรัม/เดซิลิต
• ระดับคอเลสเตอรอลไขมันดี (High Density Lipoprotein : HDL) ในผู้ชายน้อยกว่า 40 มิลลิกรัม/เดซิลิต และในผู้หญิงน้อยกว่า 50 มิลลิกรัม/เดซิลิตร

ดูแลตนเอง ลดความเสี่ยงภาวะดื้ออินซูลิน 

ผู้ป่วยเบาหวานชนิดที่ 2 ควรปรับเปลี่ยนพฤติกรรมการใช้ชีวิตประจำวัน เพื่อลดความเสี่ยงต่อการเกิดภาวะดื้ออินซูลิน ดังต่อไปนี้

• ออกกำลังกายอย่างสม่ำเสมอ อย่างน้อย 30 นาทีต่อวัน 5 วันต่อสัปดาห์
• รับประทานอาหารที่มีประโยชน์ต่อสุขภาพ อย่างพืชตระกูลถั่ว กลุ่มธัญพืชไม่ขัดสี เช่น ข้าวโอ๊ต ซีเรียลโฮลเกรน ข้าวบาร์เลย์ 
• ควรรับประทานยาและปฏิบัติตามคำแนะนำของคุณหมอสั่งอย่างเคร่งครัด