โปรแซค® (Prozac®)

โปรแซค® (Prozac®) คือ ยาต้านซึมเศร้าในกลุ่มเอสเอสอาร์ไอ (selective serotonin reuptake inhibitors) ฟลูออกซิทีน (Fluoxetine) ส่งผลกระทบต่อสารเคมีในสมองที่อาจจะไม่สมดุล สำหรับผู้ป่วยโรคซึมเศร้า (depression) โรคแพนิค (panic) โรควิตกกังวล หรือโรคย้ำคิดย้ำทำ

ข้อบ่งใช้

โปรแซค® (ฟลูออกซิทีน) ใช้สำหรับ

โปรแซค® (Prozac®) เป็นยาต้านซึมเศร้าในกลุ่มเอสเอสอาร์ไอ (selective serotonin reuptake inhibitors) ฟลูออกซิทีน (Fluoxetine) ส่งผลกระทบต่อสารเคมีในสมองที่อาจจะไม่สมดุล สำหรับผู้ป่วยโรคซึมเศร้า (depression) โรคแพนิค (panic) โรควิตกกังวล หรือโรคย้ำคิดย้ำทำ

โปรแซค®ใช้เพื่อรักษาโรคซึมเศร้าแบบเมเจอร์ (major depressive disorder) โรคบูลิเมีย เนอโวซา (bulimia nervosa) ซึ่งเป็นความผิดปกติของพฤติกรรมการรับประทานอาหาร โรคย้ำคิดย้ำทำ และโรคแพนิค

โปรแซค®ในบางครั้งอาจจะใช้ร่วมกับยาอื่น เช่น ยาโอแลนซาปีน (olanzapine) อย่างไซเพรซา (Zyprexa) เพื่อรักษาอาการจิตอารมณ์คลุ้มคลั่งและซึมเศร้า (manic depression) ที่เกิดจากโรคอารณ์สองขั้ว (bipolar disorder) การใช้ยาสองชนิดนี้ร่วมกับนั้นยังใช้เพื่อรักษาโรคซึมเศร้า หลังจากเคยลองใช้ยาอื่นอย่างน้อย 2 ชนิด แล้วไม่ประสบความสำเร็จในการรักษา

วิธีการใช้ โปรแซค® (ฟลูออกซิทีน)

• รับประทานตามที่แพทย์กำหนดอย่างเคร่งครัด ควรทำตามวิธีการใช้ยาทั้งหมดบนฉลากยาที่กำหนด ในบางครั้งแพทย์อาจจะเปลี่ยนขนาดยาของคุณ อย่ารับประทานยาในขนาดที่มากกว่า น้อยกว่า หรือนานกว่าที่กำหนด
• อย่าบด เคี้ยว หักยา หรือแกะเปิดยาแคปซูลโปรแซค®ออกฤทธิ์นานรายสัปดาห์ ควรกลืนยาแคปซูลลงไปทั้งเม็ด
• อาจต้องใช้เวลานานถึง 4 สัปดาห์ กว่าที่อาการของคุณจะดีขึ้น ควรใช้ยาตามที่กำหนดอย่างต่อเนื่อง และแจ้งให้แพทย์ทราบหากอาการไม่ดีขึ้น
• อย่าหยุดใช้โปรแซค®ในทันที ไม่เช่นนั้นคุณอาจจะมีอาการถอนยาที่ไม่พึงประสงค์ โปรดสอบถามแพทย์ถึงวิธีการหยุดใช้ยานี้อย่างปลดภัย

การเก็บรักษา โปรแซค® (ฟลูออกซิทีน)

โปรแซค®ควรเก็บที่อุณหภูมิห้อง หลีกเลี่ยงแสงหรือความชื้น เพื่อป้องกันไม่ให้ตัวยาเกิดความเสียหาย ไม่ควรเก็บยานี้ในห้องน้ำหรือช่องแช่แข็ง โปรแซค®บางยี่ห้ออาจจะต้องเก็บรักษาแตกต่างกัน จึงควรตรวจสอบฉลากยาหรือสอบถามเภสัชกรเสมอ เพื่อความปลอดภัย โปรดเก็บยาให้ห่างจากมือเด็กและสัตว์เลี้ยง

ไม่ควรทิ้งโปรแซค®ลงในชักโครก หรือเทลงในท่อระบายน้ำ เว้นแต่ได้รับคำแนะนำให้ทำเช่นนั้น ควรกำจัดยาด้วยวิธีที่ถูกต้องเมื่อยาหมดอายุ หรือไม่มีความจำเป็นต้องใช้งาน โปรดสอบถามเภสัชกรเพิ่มเติม เกี่ยวกับวิธีการกำจัดยาที่ถูกต้อง

ข้อควรระวังและคำเตือน

ข้อควรรู้ก่อนใช้ โปรแซค® (ฟลูออกซิทีน)

ก่อนใช้ยานี้ แจ้งให้แพทย์ทราบหาก

• คุณกำลังตั้งครรภ์ หรือให้นมบุตรเนื่องจากในช่วงที่คุณกำลังตั้งครรภ์ หรือกำลังให้นมบุตร ควรใช้ยาตามที่แพทย์แนะนำเท่านั้น
• หากคุณกำลังใช้ยาอื่นอยู่ รวมทั้งยาที่หาซื้อได้เอง เช่น สมุนไพรหรือยาทางเลือกอื่นๆ
• หากคุณแพ้สารออกฤทธิ์หรือไม่ออกฤทธิ์ของโปรแซค®หรือยาอื่นๆ
• หากคุณมีอาการป่วย มีความผิดปกติ หรือมีสภาวะทางการแพทย์อื่นๆ
• หากคุณใช้ยาพิโมไซด์ (pimozide) หรือยาไทโอไรดาซีน (thioridazine) หรือหากคุณกำลังใช้ยาเมทิลีน บลู (methylene blue) สำหรับฉีด

อย่าใช้โปรแซค® หากคุณกำลังใช้ยาในกลุ่มเอ็มเอโอไอ (MAO inhibitor) ภายใน 14 วันที่ผ่าน เช่น ไอโซคาร์โบซาซิด (isocarboxazid) ไลน์โซลิด (linezolid) เมทิลีน บลูสำหรับฉีด ฟีเนลซีน (phenelzine) ราซาจิลีน (rasagiline) เซเลจิลีน (selegiline) หรือทรานีลไซโพรมีน (tranylcypromine)

คุณควรจะรออย่างน้อย 14 วัน หลังจากที่หยุดใช้ยาในกลุ่มเอ็มเอโอไอแล้วจึงค่อยใช้โปรแซค® คุณจำเป็นต้องรออย่างน้อย 5 สัปดาห์หลังจากหยุดใช้ยาฟลูออกซิทีน แล้วจึงค่อยใช้ยาไทโอไรดาซีนหรือยาในกลุ่มเอ็มเอโอไอ

ผู้ที่อายุน้อยบางส่วนอาจจะมีความคิดอยากฆ่าตัวตาย เมื่อเริ่มต้นใช้ยาต้านซึมเศร้า ควรตื่นตัวต่อความเปลี่ยนแปลงของอารมณ์หรืออาการเสมอ

โปรดแจ้งให้แพทย์ทราบ หากมีอาการใหม่ๆ หรืออาการที่รุนแรงขึ้น เช่น มีความเปลี่ยนแปลงทางอารมณ์หรือจิตใจ วิตกกังวล อาการแพนิคกำเริบ นอนไม่หลับ หรือหากคุณรู้สึกหุนหันพลันแล่น หงุดหงิด กระสับกระส่าย มุ่งร้าย ก้าวร้าว ร้อนรน อยู่ไม่สุข (ทั้งทางจิตใจหรือทางร่างกาย) ซึมเศร้ามากขึ้น หรือมีความคิดอยากฆ่าตัวตาย หรือทำร้ายตัวเอง

การรับประทานโปรแซค®ขณะตั้งครรภ์ อาจทำให้เกิดปัญหาเกี่ยวกับปอดที่รุนแรง หรือโรคแทรกซ้อนอื่นๆ ต่อทารก แต่คุณอาจจะมีอาการซึมเศร้ากำเริบ หากคุณหยุดใช้ยาต้านซึมเศร้า โปรดแจ้งให้แพทย์ทราบในทันที หากคุณตั้งครรภ์ อย่าเริ่มหรือหยุดใช้ยานี้ขณะตั้งครรภ์โดยไม่มีคำแนะนำจากแพทย์

ความปลอดภัยต่อการตั้งครรภ์หรือให้นมบุตร

ยังไม่มีงานวิจัยที่น่าเชื่อถือเกี่ยวกับความเสี่ยงในสตรีที่ใช้ยานี้ ในช่วงการตั้งครรภ์หรือให้นมบุตร โปรดปรึกษาแพทย์เพื่อหาประโยชน์และความเสี่ยงก่อนการใช้ยานี้

โปรแซค®จัดอยู่ในประเภทของยาที่มีความเสี่ยงต่อผู้ตั้งครรภ์ หมวด C โดยองค์การอาหารและยาแห่งสหรัฐอเมริกา (FDA)

การจัดประเภทของยาที่มีความเสี่ยงต่อผู้ตั้งครรภ์โดยองค์การอาหารและยาแห่งสหรัฐอเมริกามีดังนี้

• A= ไม่มีความเสี่ยง
• B= ไม่พบความเสี่ยงในการวิจัยบางชิ้น
• C= อาจจะมีความเสี่ยง
• D= มีหลักฐานแสดงถึงความเสี่ยง
• X= ห้ามใช้
• N= ไม่ทราบแน่ชัด

ผลข้างเคียง

ผลข้างเคียงของการใช้ โปรแซค® (ฟลูออกซิทีน)

ผลข้างเคียงที่พบได้ทั่วไปมีดังนี้

• นอนไม่หลับ
• มีความฝันที่แปลกประหลาด
• ปวดหัว
• วิงเวียน
• การมองเห็นเปลี่ยนแปลง
• สั่นเทา
• รู้สึกวิตกกังวลหรือประหม่า
• มีอาการปวด
• อ่อนแรง
• หาว
• รู้สึกเหนื่อยล้า
• ท้องไส้ปั่นป่วน
• เบื่ออาหาร
• คลื่นไส้
• อาเจียน
• ท้องร่วง
• ปากแห้ง
• เหงื่อออก
• ร้อนวูบวาบ
• น้ำหนักเปลี่ยนแปลงหรือความอยากอาหารเปลี่ยนแปลง
• คัดจมูก
• ปวดโพรงจมูก
• เจ็บคอ
• มีอาการของโรคไข้หวัดใหญ่
• ความต้องการทางเพศลดลง เสื่อมสมรรถภาพทางเพศ หรือสำเร็จความใคร่ได้ยาก

โปรดติดต่อแพทย์ในทันทีหากคุณมีอาการดังต่อไปนี้

• มองเห็นไม่ชัด การมองเห็นแคบลง ปวดตาหรือตาบวม หรือมองเห็นรัศมีรอบแสง
• ระดับของสารเซโรโทนิน (serotonin) ภายในร่างกายสูง — กระสับกระส่าย มองเห็นภาพหลอน เป็นไข้ หัวใจเต้นเร็ว ปฏิกิริยาตอบสนองมากเกินไป คลื่นไส้ อาเจียน ท้องร่วง สูญเสียการเลื่อนไหวที่สอดประสาน หมดสติ
• ระดับโซเดียมในร่างกายต่ำ – ปวดหัว สับสน พูดไม่ชัด อ่อนแรงอย่างมาก อาเจียน สูญเสียการเลื่อนไหวที่สอดประสาน รู้สึกไม่มั่นคง
• ปฏิกิริยาของระบบประสาทที่รุนแรง — กล้ามเนื้อแข็งเกร็งมาก เป็นไข้สูง เหงื่อออก สับสน หัวใจเต้นเร็วหรือไม่สม่ำเสมอ สั่นเทา รู้สึกเหมือนจะหมดสติ
• ปฏิกิริยาผิวหนังที่รุนแรง — เป็นไข้ เจ็บคอ มีอาการบวมที่ใบหน้าหรือลิ้น แสบร้อนที่ดวงตา ปวดผิว ตามด้วยผดผื่นผิวหนังสีแดงหรือสีม่วงที่แพร่กระจาย (โดยเฉพาะใบหน้าหรือร่างกายส่วนบน) และทำให้เกิดแผลพุพองและผิวลอก

รับการรักษาพยาบาลฉุกเฉินทันที หากคุณมีสัญญาณของอาการแพ้ ได้แก่ ลมพิษ หายใจติดขัด บวมที่ใบหน้า ริมฝีปาก ลิ้น หรือลำคอ

ไม่ใช่ทุกคนจะเจอกับผลข้างเคียงเหล่านี้ และอาจจะมีอาการอย่างอื่นนอกเหนือจากที่กล่าวมาข้างต้น ถ้าคุณมีข้อสงสัยใดๆ เกี่ยวกับผลข้างเคียง โปรดปรึกษากับแพทย์หรือเภสัชกร

ปฏิกิริยาของยา

ปฏิกิริยากับยาอื่น

โปรแซค®อาจเกิดปฏิกิริยากับยาอื่นที่คุณกำลังใช้อยู่ ซึ่งอาจส่งผลต่อการออกฤทธิ์ของยา หรือเพิ่มความเสี่ยงที่จะเกิดผลข้างเคียง เพื่อป้องกันปัญหาที่อาจจะเกิดขึ้น คุณควรจะบอกแพทย์หรือเภสัชกรของคุณว่า คุณกำลังใช้ยาอะไรอยู่บ้าง (ทั้งยาตามใบสั่งแพทย์ ยาที่ซื้อได้เอง และสมุนไพรต่างๆ) เพื่อความปลอดภัย โปรดอย่าเริ่ม หยุด หรือเปลี่ยนขนาดยาใดๆ โดยไม่ได้รับความเห็นชอบจากแพทย์

ยาที่อาจมีปฏิกิริยากับยานี้ได้แก่

• ยาต้านซึมเศร้าอื่นๆ
• สมุนไพรเซนต์จอห์น (John’s Wort)
• ยาทริพโตเฟน (Tryptophan) หรือที่ในบางครั้งเรียกว่าแอล-ทริพโตเฟน (L-tryptophan)
• ยาต้านการแข็งตัวของเลือด – วาฟาริน (warfarin) คูมาดิน (Coumadin) แจนโทเวน (Jantoven)
• ยารักษาอาการวิตกกังวล ความผิดปกติทางอารมณ์ ความผิดปกติทางความคิด หรืออาการป่วยทางจิต – อะมิทริปไทลีน (amitriptyline) บิวส์ไปโรน (buspirone) เดซิพรามีน (desipramine) ลิเทียม (lithium) นอร์ทริปไทลีน (nortriptyline) และอื่นๆ อีกมากมาย
• ยารักษาโรคสมาธิสั้น (ADHD) หรือโรคลมหลับ (narcolepsy) – แอดเดรอล (Adderall) คอนเซอร์ตา (Concerta) ริทาลิน (Ritalin) ไอแวนส์ (Vyvanse) เซนเซได (Zenzedi) และอื่นๆ
• ยารักษาอาการปวดหัวไมเกรน – ไรซาทริปแทน (rizatriptan) ซูมาทริปแทน (sumatriptan) ซอลทริปแทน (zolmitriptan) และอื่นๆ
• ยาแก้ปวดแบบเสพติด (Narcotic pain medicine) – เฟนทานิล (fentanyl) ทรามาดอล (tramadol)

ปฏิกิริยากับอาหารหรือแอลกอฮอล์

โปรแซค®อาจมีปฏิกิริยากับอาหารหรือเครื่องดื่มแอลกอฮอล์ โดยส่งผลต่อการออกฤทธิ์ของยา หรือเพิ่มความเสี่ยงที่จะเกิดผลข้างเคียง โปรดปรึกษากับแพทย์หรือเภสัชกรก่อนเสมอ

ปฏิกิริยากับอาการโรคอื่น

โปรแซค®อาจส่งผลให้อาการโรคของคุณแย่ลง หรือส่งผลต่อการออกฤทธิ์ของยา โปรดแจ้งให้แพทย์หรือเภสัชกรทราบถึงสภาวะโรคของคุณก่อนใช้ยาเสมอ

โรคที่อาจมีปฏิกิริยากับยานี้ได้แก่

• โรคตับแข็ง
• โรคไต
• โรคเบาหวาน
• โรคต้อหินมุมปิด
• อาการชักหรือโรคลมชัก
• โรคอารมณ์สองขั้ว (จิตอารมณ์คลุ้มคลั่งและซึมเศร้า)
• เคยใช้ยาในทางที่ผิดหรือมีความคิดที่จะฆ่าตัวตาย
• หากคุณกำลังได้รับการรักษาทางจิตเวชด้วยไฟฟ้า

ขนาดยา

ข้อมูลในที่นี้ไม่มีเจตนาให้ใช้ทดแทนคำแนะนำทางการแพทย์ ควรปรึกษากับแพทย์หรือเภสัชกรทุกครั้ง เพื่อรับทราบข้อมูลเพิ่มเติม

ขนาดโปรแซค® (ฟลูออกซิทีน) สำหรับผู้ใหญ่

โรคซึมเศร้า (major depressive disorder)

• ขนาดยาเริ่มต้นคือ 20 มก./วัน รับประทานในตอนเช้า ควรพิจารณาเพิ่มขนาดยาหลังจากผ่านไปหลายสัปดาห์ หากอาการคืบหน้าทางการแพทย์นั้นไม่เพียงพอ
• ให้ยาในขนาดที่มากกว่า 20 มก./วัน วันละครั้ง ในตอนเช้าหรือวันละสองครั้ง (เช่นในตอนเช้าและตอนกลางวัน)
• ขนาดยาฟลูออกซิทีนสูงสุดไม่ควรเกิน 80 มก./วัน

โรคย้ำคิดย้ำทำ (Obsessive Compulsive Disorder)

• ขนาดยาเริ่มต้นคือ 20 มก./วัน รับประทานในตอนเช้า ควรพิจารณาเพิ่มขนาดยาหลังจากผ่านไปหลายสัปดาห์หากอาการคืบหน้าทางการแพทย์นั้นไม่เพียงพอ
• อาจต้องใช้เวลานานถึงสัปดาห์ที่ 5 ของการรักษาหรือนานว่านั้นกว่าจะได้รับผลของการรักษาอย่างเต็ม
• ให้ยาในขนาดที่มากกว่า 20 มก./วัน วันละครั้งในตอนเช้าหรือวันละสองครั้ง (เช่นในตอนเช้าและตอนกลางวัน)
• แนะนำช่วงขนาดยาที่ 20 ถึง 60 มก./วัน แต่เคยมีผู้ป่วยที่สามารถทนขนาดยาสูงถึง 80 มก./วันได้ดีในการวิจัยแบบเปิดสำหรับโรคย้ำคิดย้ำทำ
• ขนาดยาฟลูออกซิทีนสูงสุดไม่ควรเกิน 80 มก./วัน

โรคบูลิเมีย เนอโวซา (Bulimia Nervosa)

• ให้ยาในขนาด 60 มก./วัน ในตอนเช้า
• สำหรับผู้ป่วยบางรายอาจจะควรปรับขนาดยามาที่ขนาดยาเป้าหมายนี้ภายในเวลานานหลายวัน
• ยังไม่เคยมีการศึกษาทั่วร่างกายของยาฟลูออกซิทีนในขนาดยาที่มากกว่า 60 มก./วัน ในผู้ป่วยโรคบูลิเมีย
• ในการทดลองทางการแพทย์แบบควบคุมนั้นสนับสนุนถึงประสิทธิภาพในการรักษาโรคบูลิเมีย เนอโวซาผู้ป่วยป่วยจะใช้ยาฟลูออกซิทีนในขนาดคงที่ที่ขนาด 20 หรือ 60 มก./วัน หรือให้ยาหลอก
• เฉพาะขนาดยาที่ 60 มก. นั้นจึงจะมีผลทางสถิติในการลดความถี่ในการเกิดอาการกินไม่หยุดและอาเจียนมากกว่ายาหลอกอย่างมาก

โรคแพนิค (Panic Disorder)

• ขนาดยาเริ่มต้นคือ 10 มก./วัน
• หลังจากผ่านไปหนึ่งสัปดาห์ ควรเพิ่มขนาดยาไปที่ 20 มก./วัน ควรพิจารณาเพิ่มขนาดยาหลังจากผ่านไปหลายสัปดาห์หากอาการคืบหน้าทางการแพทย์นั้นไม่เพียงพอ
• ยังไม่เคยมีการประเมินทั่วร่างกายของยาฟลูออกซิทีนในขนาดยาที่มากกว่า 60 มก./วัน ในผู้ป่วยโรคแพนิค
• ในการทดลองทางการแพทย์แบบควบคุมนั้นสนับสนุนถึงประสิทธิภาพในการรักษาโรคแพนิค ผู้ป่วยจะใช้ยาฟลูออกซิทีนที่ขนาด 10 ถึง 60 มก./วัน
• ขนาดยาที่ใช้บ่อยที่สุดในการทดลองทางการแพทย์ ที่สามารถเปลี่ยนขนาดยาได้ 2 การทดลองคือ 20 มก./วัน

ขนาดโปรแซค® (ฟลูออกซิทีน) สำหรับเด็ก

โรคซึมเศร้า (major depressive disorder)

• ขนาดยาเริ่มต้นคือ 10 หรือ 20 มก./วัน
• หลังจากผ่านไป 1 สัปดาห์ที่ขนาดยา 10 มก./วัน ให้เพิ่มขนาดยาไปที่ 20 มก./วัน แต่เนื่องจากระดับของพลาสม่าที่สูงสำหรับเด็กที่มีน้ำหนักตัวน้อย ขนาดยาเริ่มต้นและขนาดยาเป้าหมายของเด็กกลุ่มนี้อาจจะอยู่ที่ 10 มก./วัน
• ควรพิจารณาเพิ่มขนาดยาไปที่ 20 มก./วัน หลังจากผ่านไปหลายสัปดาห์ หากอาการคืบหน้าทางการแพทย์นั้นไม่เพียงพอ
• ในการทดลองทางการแพทย์แบบควบคุมระยะสั้น (8 ถึง 9 สัปดาห์) ของยาฟลูออกซิทีนนั้นสนับสนุนถึงประสิทธิภาพในการรักษาโรคซึมเศร้าแบบเมเจอร์ ผู้ป่วยจะใช้ยาฟลูออกซิทีนที่ขนาด 10 ถึง 20 มก./วัน

โรคย้ำคิดย้ำทำ (Obsessive Compulsive Disorder)

• สำหรับวัยรุ่นและเด็กที่มาน้ำหนักตัวสูงกว่า ขนาดยาเริ่มต้นคือ 10 มก./วัน หลังจากผ่านไป 2 สัปดาห์ ให้เพิ่มขนาดยาไปที่ 20 มก./วัน
• ควรพิจารณาเพิ่มขนาดยาหลังจากผ่านไปหลายสัปดาห์ หากอาการคืบหน้าทางการแพทย์นั้นไม่เพียงพอ
• แนะนำช่วงขนาดยาที่ 20 ถึง 60 มก./วัน

รูปแบบของยา

ความแรงและรูปแบบของยามีดังนี้

• ยาแคปซูลฟลูออกซิทีน ไฮโดรคลอไรด์ (Fluoxetine hydrochloride) 10 มก.

กรณีฉุกเฉินหรือใช้ยาเกินขนาด

หากเกิดเหตุฉุกเฉินหรือใช้ยาเกินขนาด ควรแจ้งเหตุฉุกเฉินหรือนำส่งห้องฉุกเฉินใกล้บ้านโดยทันที

กรณีลืมใช้ยา

หากคุณลืมใช้ยาควรรีบใช้ในทันทีที่นึกได้ หรือถ้าหากใกล้ถึงเวลาใช้ยาครั้งต่อไป ให้ข้ามรอบไปใช้ยาตามตารางปกติได้เลย ไม่ควรเพิ่มปริมาณยา

Hello Health Group ไม่ได้ให้คำปรึกษาด้านการแพทย์ การวินิจฉัยโรค หรือการรักษาโรคแต่อย่างใด