ลางสาด ประโยชน์และข้อควรระวังในการบริโภค

ลางสาด เป็นผลไม้เมืองร้อนลักษณะคล้ายลองกอง แต่มีเปลือกบางกว่า ผลกลมรี ผิวเปลือกเนียนละเอียด สีเหลืองสดใส รสชาติหวานอมเปรี้ยว อุดมไปด้วยสารอาหารและสารประกอบหลายชนิด เช่น สารลิโมนอยด์ (Limonoids) สารไฟโตเคมิคอล (Phytochemicals) ซึ่งมีประโยชน์ต่อสุขภาพมากมาย เช่น อาจช่วยป้องกันโรคมาลาเรีย ป้องกันมะเร็ง รักษาอาการท้องร่วง

คุณค่าทางโภชนาการของลางสาด

ลางสาด ปริมาณ 100 กรัม ให้พลังงานประมาณ 67 กิโลแคลอรี่ และประกอบด้วยสารอาหารต่าง ๆ เช่น

• คาร์โบไฮเดรต 9.5 กรัม
• ไฟเบอร์ 2.3 กรัม
• โปรตีน 0.8 กรัม
• ไขมัน 0.1 กรัม

นอกจากนี้ ลางสาดยังอุดมไปด้วยวิตามินและแร่ธาตุที่มีประโยชน์ต่อร่างกาย เช่น วิตามินเอ วิตามินบี 1 วิตามินบี 2 วิตามินซี แมกนีเซียม ฟอสฟอรัส แคลเซียม

ประโยชน์ของลางสาดที่มีต่อสุขภาพ

ลางสาดมีสารอาหารที่มีประโยชน์ต่อสุขภาพมากมาย โดยมีงานศึกษาวิจัยทางวิทยาศาสตร์ที่สนับสนุนสรรพคุณของลางสาดในการส่งเสริมสุขภาพ ดังนี้

อุดมไปด้วยสารพฤษเคมีไฟโตเคมิคอล

ลางสาดอุดมไปด้วยไฟโตเคมิคอลซึ่งเป็นสารพฤษเคมีที่มีคุณสมบัติเป็นสารต้านอนุมูลอิสระ อาจช่วยป้องกันโรคเรื้อรังบางชนิด เช่น โรคเบาหวาน โรคมะเร็ง โรคหัวใจและหลอดเลือด โดยมีงานวิจัยชิ้นหนึ่งที่ตีพิมพ์ในวารสาร Evidence-Based Complementary and Alternative Medicine เมื่อเดือนพฤษภาคม พ.ศ. 2559 ศึกษาเกี่ยวกับไฟโตเคมิคอลและสรรพคุณทางยาของผลไม้เมืองร้อน พบว่า ไฟโตเคมิคอลเป็นสารพฤษเคมีที่พบในลางสาด มีคุณสมบัติเป็นสารต้านอนุมูลอิสระที่อาจมีคุณสมบัติทางยาและประโยชน์ต่อสุขภาพมากมาย เช่น ป้องกันโรคหัวใจและหลอดเลือด ป้องกันโรคเบาหวานและมะเร็ง ต้านการอักเสบ ต้านจุลชีพ

อาจช่วยรักษาอาการท้องร่วง

ลางสาดอุดมไปด้วยใยอาหารที่ดีต่อระบบย่อยอาหารและลำไส้ รวมทั้งเปลือกและเมล็ดอาจมีส่วนช่วยในการแก้อาการท้องร่วงได้ โดยมีงานวิจัยชิ้นหนึ่งที่ตีพิมพ์ในวารสาร International Journal of Pharmacy and Pharmaceutical Sciences เมื่อเดือนมกราคม พ.ศ. 2559 ศึกษาเกี่ยวกับสารสกัดจากลางสาดและลองกองที่อาจส่งผลต่อการเจริญเติบโตของแบคทีเรีย พบว่า ลางสาดมีใยอาหารค่อนข้างสูงซึ่งมีประโยชน์อย่างมากต่อระบบย่อยอาหารในการป้องกันมะเร็งลำไส้ ต้านอนุมูลอิสระที่ก่อให้เกิดมะเร็ง นอกจากนี้ เปลือกและเมล็ดยังช่วยแก้อาการท้องร่วง บรรเทาอาการไข้ รักษาแมลงกัดต่อย ยารักษาโรคบิด และกำจัดเซลล์มะเร็ง

อาจช่วยต้านมะเร็ง

ลางสาดอุดมไปด้วยสารต้านอนุมูลอิสระหลายชนิด เช่น วิตามินซี วิตามินเอ ซึ่งมีคุณสมบัติช่วยต้านการอักเสบของเซลล์ที่เกิดจากการทำลายของอนุมูลอิสระ โดยเฉพาะสารประกอบลิโมนอยด์ที่พบในลางสาดที่อาจมีคุณสมบัติช่วยต้านมะเร็งและปกป้องร่างกายจากสารก่อมะเร็ง โดยมีงานวิจัยชิ้นหนึ่งที่ตีพิมพ์ในวารสาร Pharmacology เมื่อเดือนมกราคม พ.ศ. 2565 ศึกษาเกี่ยวกับประโยชน์ของสารลิโมนอยด์ พบว่า สารลิโมนอยด์มีคุณสมบัติที่ส่งผลดีต่อสุขภาพมากมาย โดยเฉพาะฤทธิ์ต้านมะเร็ง เช่น มะเร็งรังไข่ มะเร็งเม็ดเลือดขาว มะเร็งตับ ฤทธิ์ฆ่าแมลง ต้านโรคโบทูลิซึม (Botulism) ซึ่งเป็นโรคที่เกิดจากการติดเชื้อแบคทีเรีย รวมทั้ง อาจมีฤทธิ์ต้านการอักเสบ ต้านเชื้อราและต้านเชื้อไวรัส

อาจช่วยต้านโรคมาลาเรีย

สารสกัดจากเปลือกลางสาดอาจมีคุณสมบัติช่วยต้านการเจริญเติบโตของเชื้อมาลาเรียได้ โดยมีงานวิจัยชิ้นหนึ่งที่ตีพิมพ์ใน Journal of Natural Sciences Research เมื่อเดือนสิงหาคม พ.ศ. 2562 ศึกษาเกี่ยวกับฤทธิ์ต้านจุลชีพและต้านแบคทีเรียของสารสกัดจากเปลือกลางสาด พบว่า สารประกอบในเปลือกลางสาดอาจมีฤทธิ์ต้านแบคทีเรียพลาสโมเดียม ฟัลชิปารัม (Plasmodium Falciparum) ที่ก่อให้เกิดโรคมาลาเรีย โดยขัดขวางวงจรการเจริญเติบโตและฆ่าเชื้อแบคทีเรีย

ข้อควรระวังในการบริโภคลางสาด

ข้อควรระวังก่อนรับประทานลางสาด มีดังนี้

• บริเวณเปลือกลางสาดอาจปนเปื้อนเชื้อโรค สารเคมีหรือยาฆ่าแมลง จึงควรปอกเปลือกลางสาดด้วยมือหรืออุปกรณ์ปอกเปลือกแทนการใช้ปากกัด เพื่อป้องกันสารอันตรายเข้าสู่ร่างกาย
• ผู้ที่มีอาการแพ้น้ำยางจากเปลือกผลไม้ควรระมัดระวังหรือใส่ถุงมือ เพื่อป้องกันน้ำยางบริเวณเปลือกของลางสาดที่อาจทำให้เกิดอาการแพ้ เช่น คัน ผื่นแดง แสบร้อนที่ผิวหนัง