วิตามินบี 1 (Vitamin B1) สารอาหารสำคัญที่ไม่ควรมองข้าม

วิตามินบี 1 (Vitamin B1) หรือ ไทอามีน (Thiamin) เป็นสารอาหารสำคัญที่มีส่วนช่วยในการเจริญเติบโตของร่างกาย ช่วยบำรุงสมอง บำรุงหัวใจ จึงควรรับประทานอาหารที่มีประโยชน์ และอุดมไปด้วยวิตามินบี 1 เป็นประจำเพื่อหลีกเลี่ยงภาวะขาดวิตามินบี เพราะอาจนำไปสู่ปัญหาสุขภาพต่าง ๆ ตามมาได้ เช่น มือเท้าชา แขนขาอ่อนแรง ความจำเสื่อม

วิตามินบี 1 คืออะไร

ไทอามีน (Thiamin) หรือวิตามินบี 1 (Vitamin B1) เป็นสารอาหารสำคัญในกลุ่มของวิตามินบี โดยเป็นวิตามินที่สามารถละลายในน้ำได้ เมื่อวิตามินบี 1 เข้าสู่ร่างกายจะถูกดูดซึมเข้าสู่กระแสเลือด เมื่อย่อยสลายหมดแล้วจะถูกขับออกจากร่างกายผ่านปัสสาวะ โดยวิตามินบี 1 ยังเป็นวิตามินที่จำเป็นต่อการเจริญเติบโต และมีส่วนช่วยสำคัญในการกระตุ้นการทำงานของเซลล์ประสาทและระบบหัวใจด้วย

ประโยชน์ของวิตามินบี 1 มีอะไรบ้าง 

วิตามินบี 1 มีประโยชน์ต่อสุขภาพต่อร่างกาย หลายประการ ได้แก่

ป้องกันภาวะขาดแคลนวิตามินบี 1

ภาวะการขาดแคลนวิตามินบี 1 เกิดจากการที่ร่างกายมีระดับของวิตามินบี 1 ต่ำกว่าเกณฑ์ ดังนั้น ควรจะต้องรับประทานอาหารให้หลากหลายและครบ 5 หมู่ เพื่อป้องกันความเสี่ยงของภาวะขาดแคลนวิตามินบี 1 ซึ่งจะนำไปสู่การเป็นโรคเหน็บชา ปัญหาเกี่ยวกับระบบประสาท และสุขภาพหัวใจ

บำรุงสมอง

หนึ่งในหน้าที่สำคัญของวิตามินบี 1 คือ เป็นตัวกระตุ้นการนำความรู้สึกของเซลล์ประสาท และเสริมการทำงานของระบบประสาทและสมอง ดังนั้น ผู้ที่มีภาวะขาดแคลนวิตามินบี 1 อาจจะมีปัญหาที่ระบบประสาทและสมอง หรือในกรณีที่รุนแรงอาจเสี่ยงต่อกลุ่มอาการความจำเสื่อมเนื่องจากการขาดวิตามินบี 1 (Wernicke-Korsakoff syndrome) โดยกลุ่มที่มีความเสี่ยงต่ออาการนี้คือผู้ที่ดื่มเครื่องดื่มแอลกอฮอล์ในปริมาณมากเป็นประจำ โดยแอลกอฮอล์จะเข้าไปขัดขวางการดูดซึมวิตามินบี 1 ในร่างกาย เสี่ยงที่จะทำให้ร่างกายมีระดับวิตามินบี 1 ไม่เพียงพอ

บำรุงหัวใจ

ภาวะหัวใจล้มเหลว อาจเกิดจากภาวะขาดแคลนวิตามินบี 1 ในร่างกาย ดังนั้น การรับประทานอาหารและอาหารเสริมที่ให้วิตามินบี 1 จะช่วยให้ร่างกายมีระดับของวิตามิน บี 1 อย่างเพียงพอ ทั้งยังช่วยบำรุงสุขภาพหัวใจ และลดความเสี่ยงของภาวะหัวใจล้มเหลวได้ด้วย

ลดความเสี่ยงโรคเหน็บชา

หากร่างกายมีระดับของวิตามินบี 1 ไม่เพียงพอ จะเสี่ยงต่อโรคเหน็บชา ผู้ป่วยจะมีอาการชาที่มือและเท้า ในบางรายอาจมีอาการกล้ามเนื้อแขนและขาอ่อนแรง ขณะที่บางรายอาจมีอาการบวมที่ขาและเท้า หรือเสี่ยงที่จะเป็นอัมพาต ดังนั้น การรับประทานอาหารและอาหารเสริมที่อุดมไปด้วยวิตามินบี 1 ในแต่ละวันจะช่วยให้ร่างกายมีระดับของวิตามินบี 1 ที่เพียงพอ ป้องกันความเสี่ยงของโรคเหน็บชาได้

อาหารชนิดใดบ้างที่ให้ วิตามินบี 1

ผู้เชี่ยวชาญได้แนะนำปริมาณวิตามินบี 1 ที่ร่างกายควรได้รับในแต่ละวัน เอาไว้ดังนี้

• สำหรับผู้ชาย ควรได้รับวิตามินบี 1 ในปริมาณ 1.2 มิลลิกรัม/วัน
• สำหรับผู้หญิง ควรได้รับวิตามินบี 1 ในปริมาณ 1.1 มิลลิกรัม/วัน

ทั้งนี้ วิตามินบี 1 พบได้ในอาหารทั่วไป ดังต่อไปนี้

• เนื้อหมู
• เนื้อสัตว์ปีก
• เนื้อปลา
• ถั่ว
• ธัญพืชต่าง ๆ
• ขนมปัง
• ข้าว
• พาสต้า
• ซีเรียล
• อาหารทะเล
• ชา
• กาแฟ
• ผลิตภัณฑ์จากนม
• กะหล่ำดอก
• มันฝรั่ง
• หน่อไม้ฝรั่ง
• คะน้า
• ผักเคล
• ส้ม

นอกจากอาหารเหล่านี้แล้ว ยังสามารถพบวิตามินบี 1 ได้ในอาหารเสริมต่าง ๆ อย่างไรก็ตาม ไม่จำเป็นต้องรับประทานวิตามินหรืออาหารเสริม การรับประทานอาหารที่อุดมไปด้วยวิตามินบี 1 ถือว่าเพียงพอต่อความต้องการของร่างกายแล้ว ยกเว้นผู้ที่มีภาวะขาดแคลนวิตามินบี 1 หรือโรคเหน็บชา คุณหมออาจวินิจฉัยให้ผู้ป่วยรับประทานอาหารเสริมวิตามินบี 1 เพื่อรักษาโรคและป้องกันปัญหาสุขภาพที่อาจเกิดขึ้น