ไฮโปไทรอยด์ (Hypothyroidism)

ไฮโปไทรอยด์ (Hypothyroidism) คือ ภาวะที่ต่อมไทรอยด์ผลิตฮอร์โมนที่สำคัญออกมาไม่เพียงพอ โดยต่อมไทรอยด์นี้ตั้งอยู่บริเวณส่วนด้านล่างลำคอ ทำหน้าที่ผลิตฮอร์โมนเข้าไปในกระแสเลือด

คำจำกัดความ

ไฮโปไทรอยด์ (Hypothyroidism) คืออะไร

ไฮโปไทรอยด์ (Hypothyroidism) คือ ภาวะที่ต่อมไทรอยด์ผลิตฮอร์โมนที่สำคัญออกมาไม่เพียงพอ โดยต่อมไทรอยด์นี้ตั้งอยู่บริเวณส่วนด้านล่างลำคอ ทำหน้าที่ผลิตฮอร์โมนเข้าไปในประแสเลือด 

อย่างไรก็ตามจะเห็นได้ว่า โรคไฮโปไทรอยด์ส่งผลกระทบต่อทุกส่วนของร่างกายตั้งแต่หัวใจไปยังสมอง และจากกล้ามเนื้อไปถึงผิวหนัง ส่งผลให้ผู้ป่วยมีอาการดังต่อไปนี้

• ปวดข้อ
• ภาวะอ้วน
• ภาวะมีบุตรยาก
• โรคหัวใจ

 พบได้บ่อยเพียงใด

ภาวะไฮโปไทรอยด์ สามารถเกิดขึ้นได้กับคนทุกเพศทุกวัย แต่มักพบในผู้สูงอายุเพศหญิงที่อายุ 60 ปี 

อาการ

อาการ ภาวะไฮโปไทรอยด์

ในช่วงแรกผู้ป่วยที่อยู่ใน ภาวะไฮโปไทรอยด์ อาจไม่มีอาการแสดงให้เห็น แต่จะรู้สึกเหนื่อยล้า อ่อนเพลีย น้ำหนักเพิ่มขึ้น ซึ่งเราอาจคิดว่าเป็นแค่เพียงอาการอ่อนเพลียทั่วไป เราอาจจะเห็นสัญญาณและอาการที่ชัดเจนขึ้น โดยมีลักษณะดังต่อไปนี้ 

• ท้องผูก 
• ผิวแห้ง
• น้ำหนักเพิ่มขึ้น
• หน้าบวม 
• เสียงแหบ
• ระดับคอเลสเตอรอลในเลือดสูงขึ้น
• กล้ามเนื้อมีอาการปวด กดเจ็บ และแข็งเกร็ง 
• มีอาการปวด แข็งเกร็ง หรือบวมที่ข้อต่อ 
• มีประจำเดือนมากกว่าปกติหรือผิดปกติ 
• ผมบาง
• หัวใจเต้นช้า
• ซึมเศร้า
• ความจำเสื่อม
• กล้ามเนื้ออ่อนแรง
• ผมบาง
• ท้องบวมมาก 

กรณีผู้ป่วยที่มีอาการรุนแรง หรืออยู่ในภาวะมิกซีดีมา (Myxedema) จะมีลักษณะอาการความดันโลหิตต่ำ อุณหภูมิในร่างกายลดลง ซึ่งอาจเป็นอันตรายถึงชีวิตได้

ควรไปพบหมอเมื่อใด

หากคุณมีสิ่งบ่งชี้หรืออาการใด ๆ ตามที่ระบุข้างต้น หรือมีคำถาม โปรดปรึกษาแพทย์ ร่างกายของแต่ละบุคคลมีการตอบสนองแตกต่างกัน ทางที่ดีที่สุดให้ปรึกษาแพทย์เกี่ยวกับวิธีรักษาที่ดีที่สุดตามสถานการณ์ของคุณ

สาเหตุ

สาเหตุ ภาวะไฮโปไทรอยด์

สาเหตุส่วนใหญ่ของ ภาวะไฮโปไทรอยด์ เกิดจากการอักเสบของต่อมไทรอยด์ ต่อมไทรอยด์จึงไม่สามารถผลิตฮอร์โมนไทรอยด์ออกมาได้เพียงพอ รวมถึงสาเหตุอื่น ๆ ดังต่อไปนี้

• โรคแพ้ภูมิตัวเอง เกิดจากความผิดปกติของระบบภูมิคุ้มกันในร่างกาย เมื่อระบบภูมิคุ้มกันสร้างแอนติบอดี (Antibody) ขึ้นมาทำลายเนื้อเยื่อของตัวเอง จนนำไปสู่ภาวะขาดไทรอยด์
• ผลข้างเคียงจากการรักษาต่อมไทรอยด์ ผู้ป่วยที่มีภาวะไทรอยด์มากเกินไป จะต้องได้รับการักษาด้วยการฉายรังสี หรือรับประทานยาต้านไทรอยด์ ซึ่งการรักษาดังกล่าวข้างต้นนี้ อาจนำไปสู่ภาวะไทรอยด์ได้

• การผ่าตัดต่อมไทรอยด์ การผ่าตัดต่อมไทรอยด์อาจส่งผลให้ร่างกายหยุดการสร้างฮอร์โมน (ผู้ป่วยจำเป็นต้องรับประทานยาฮอร์โมนไทรอยด์ไปตลอดชีวิต)

• การรักษาด้วยรังสี การฉายรังสีใช้ในการรักษาผู้ป่วยมะเร็งที่ศีรษะและลำคอ ซึ่งอาจส่งผลต่อต่อมไทรอยด์และอาจนำไปสู่ภาวะขาดไทรอยด์ 

• ยาบางชนิด การยาบางชนิดที่อาจนำไปสู่ภาวะขาดไทรอยด์ เช่น ยาลิเทียม (Lithium) เป็นต้น

ปัจจัยเสี่ยงของภาวะไฮโปไทรอยด์

• เพศหญิง
• ผู้ที่มีอายุมากกว่า 60 ปี
• สมาชิกในครอบครัวมีประวัติเป็นไทรอยด์ 
• มีโรคประจำตัว เช่น โรคภูมิแพ้ตัวเอง โรคเบาหวานชนิดที่ 1 
• ได้รับการฉายรังสีที่คอ หรือหน้าอก
• เคยผ่าตัดต่อมไทรอยด์ 
• ตั้งครรภ์ หรือคลอดทารกภายใน 6 เดือน 

การวินิจฉัยและการรักษา

ข้อมูลในที่นี้ไม่มีเจตนาให้ใช้ทดแทนคำแนะนำทางการแพทย์ ควรปรึกษาแพทย์ทุกครั้งเพื่อสอบถามข้อมูลเพิ่มเติม

การวินิจฉัยภาวะไฮโปไทรอยด์

ในเบื้องต้นแพทย์จะตรวจเลือดเพื่อตรวจระดับฮอร์โมน รวมถึงการตรวจฮอร์โมนทีเอสเอชเพื่อดูระดับฮอร์โมนไทรอยด์

การรุักษาภาวะไฮโปไทรอยด์

หากผู้ป่วยมีภาวะไฮโปไทรอยด์แพทย์อาจแนะนำให้ตัดเอาไทรอยด์ออก แต่ต้องทายาฮอร์โมนไทรอยด์ตลอดชีวิต เพื่อรักษาระดับฮอร์โมนไทรอยด์ให้อยู่ในเกณฑ์ปกติ เช่น ยาเลโวไทรอกซิน (Levothyroxine) ซึ่งเป็นยาสังเคราะห์สำหรับรับประทาน จะช่วยเพิ่มระดับฮอร์โมนในร่างกายให้กลับมาเป็นปกติ 

การเปลี่ยนไลฟ์สไตล์และการเยียวยาตัวเอง

การเปลี่ยนไลฟ์สไตล์และการเยียวยาตัวเองเพื่อบรรเทาอาการไฮโปไทรอยด์

การเปลี่ยนไลฟ์สไตล์และการเยียวยาตัวเอง เพื่อบรรเทาอาการไฮโปไทรอยด์ สามารถทำได้ด้วยการเฝ้าสังเกตสัญญาณของโรคเพื่อรักษาได้อย่างทันท่วงที บางคนอาจจะมีความเสี่ยงในการเกิดภาวะขาดไทรอยด์สูงแต่ไม่มีอาการ อาจทำการตรวจเพื่อดูว่ามีภาวะขาดไทรอยด์ในระดับเบาหรือเกือบมีอาการ (Subclinical) หรือไม่หากคุณมีข้อสงสัยใด ๆ ควรปรึกษาแพทย์ เพื่อทำความเข้าใจให้ดีขึ้นถึงทางออกที่ดีที่สุดสำหรับคุณ