มีดบาด ต้องทำอย่างไร? วิธีรักษาแผลมีดบาดและรอยไหม้

หากคุณบังเอิญมีแผลมีดบาด และมีเลือดออก สิ่งแรกที่คุณอาจจะทำคือหยิบชุดปฐมพยาบาลมาล้างแผลเพื่อป้องกันการติดเชื้อ โดยใช้แอลกอฮอล์ล้างแผลและไฮโดรเจนเปอร์ออกไซด์ที่มีคุณสมบัติฆ่าเชื้อโรค แต่แค่นี้เพียงพอแล้วจริงเหรอ เรียนรู้วิธี การปฐมพยาบาลเบื้องต้น เมื่อถูก มีดบาด เพื่อช่วยให้แผลสมานตัวได้ไวยิ่งขึ้น

แผลมีดบาด ใช้แค่แอลกอฮอล์ล้างแผล พอไหม?

คุณอาจคิดว่า ควรทำความสะอาดแผลมีดบาด รอยไหม้ หรือรอยถลอกด้วยการใช้แอลกอฮอล์ แต่จริง ๆ แล้ว การใช้มากเกินไปอาจเป็นอันตรายได้

จากข้อมูลของศูนย์ป้องกันและควบคุมโรค (CDC)³ แอลกอฮอล์มีส่วนประกอบของเอทานอลหรือไอโซโพรพานอลประมาณ 70% ใช้สำหรับทำความสะอาดและฆ่าเชื้อพื้นผิวที่แข็งเนื่องจากคุณสมบัติในการสลายโปรตีนของเชื้อแบคทีเรีย ไวรัส และเชื้อรา 

อย่างไรก็ตาม แอลกอฮอล์อาจไม่เหมาะสำหรับใช้ล้างแผล⁴ เนื่องจากหากแอลกอฮอล์สัมผัสกับบาดแผล อาจส่งผลให้เนื้อเยื่อรอบบาดแผลเกิดความระคายเคืองและส่งผลกระทบต่อการฟื้นฟูของบาดแผลได้ ยิ่งไปกว่านั้น การใช้แอลกอฮอล์ล้างแผลเปิดอาจทำให้รู้สึกเจ็บปวดได้ ในทางกลับกัน การล้างแผลด้วยสบู่และน้ำอุ่นก็สามารถช่วยทำความสะอาดแผลได้โดยไม่ทำให้แสบแผล

วิธีการปฐมพยาบาลเบื้องต้นที่ถูกต้อง 

บาดแผล รอยถลอก และแผลไหม้เล็ก ๆ น้อย ๆ ส่วนใหญ่สามารถรักษาได้ที่บ้านและอาจหายได้ภายใน 2-3 วัน อย่างไรก็ตาม หากคุณได้รับบาดเจ็บสาหัส ควรปรึกษาแพทย์เพื่อขอความช่วยเหลือ สำหรับวิธีการรักษา บาดแผลเล็กน้อย สามารถจัดการได้ ดังนี้:

การปฐมพยาบาลเบื้องต้น สำหรับ มีดบาด และรอยถลอกเล็กน้อย

เพื่อป้องกันการติดเชื้อและช่วยให้แผลหายเร็ว^2,5 ควรเริ่มจากการล้างมือให้สะอาดก่อนจัดการกับแผล หากมีเลือดออก ให้กดแผลด้วยผ้าพันแผลหรือผ้าสะอาด แล้วยกแผลให้สูงไว้จนกว่าเลือดจะหยุดไหล

หลังจากที่เลือดหยุดไหล ค่อย ๆ ล้างแผลด้วยการเปิดให้น้ำสะอาดไหลผ่านแผลเพื่อลดความเสี่ยงต่อการติดเชื้อ จากนั้นใช้สบู่และผ้านุ่ม ๆ ทำความสะอาดรอบ ๆ แผล หลีกเลี่ยงการใช้สบู่โดยตรงกับแผลเพราะอาจทำให้เจ็บและระคายเคืองได้ หากจำเป็น อาจใช้แหนบที่ฆ่าเชื้อด้วยแอลกอฮอล์กำจัดสิ่งสกปรกที่อยู่รอบ ๆ แผลออกให้หมด สำหรับบาดแผลที่มีการปนเปื้อนอย่างรุนแรง ควรปรึกษาคุณหมอ

หลังจากทำความสะอาดแผลแล้ว ให้ซับบริเวณนั้นให้แห้งด้วยผ้าสะอาด จากนั้นอาจทาไฮโดรเจลเพื่อคงความชุ่มชื้นของแผลและช่วยป้องกันการเกิดแผลเป็น อย่าลืมปิดแผลด้วยผ้าพันแผลหรือผ้าก๊อซ

รักษาความสะอาดโดยการเปลี่ยนผ้าพันแผลอย่างน้อยวันละครั้ง หรือทุกครั้งที่เปียกหรือสกปรก คุณอาจหยุดใช้ผ้าพันแผลได้หลังจากผ่านไป 2-3 วันเมื่อแผลปิดสนิทแล้ว

แผลไหม้ระดับแรก 

สิ่งแรกที่ควรทำเมื่อมีแผลไหม้ที่ไม่รุนแรงคือรีบเปิดน้ำใส่แผลเพื่อทำให้เย็น² รวมถึงอาจประคบเย็น เป็นเวลา 10 นาทีหรือจนกว่าอาการปวดจะทุเลาลง หากไม่มีน้ำสะอาดอาจใช้ของเหลวเย็น ๆ ประเภทอื่นที่ไม่เป็นอันตราย เช่น นม แทน⁵

หลังจากที่อาการแสบร้อนบรรเทาลงแล้ว ให้ซับด้วยผ้าสะอาด และอาจทาปิโตเลียมเจลหรือไฮโดรเจลเพื่อช่วยป้องกันไม่ให้แผลแห้งและช่วยบรรเทาอาการปวด

พันแผลด้วยผ้าพันแผลที่สะอาดและไม่เกาะติดกันหรือใช้ผ้าสะอาด หากมีตุ่มน้ำใสเกิดขึ้น อย่าเจาะ ควรปล่อยให้แผลหายไปเอง

หลังจากที่แผลไหม้หายดีแล้ว ควรปกปิดผิวบริเวณนั้นด้วยการสวมเสื้อผ้าที่ปกปิดมิดชิด หรือใช้ครีมกันแดดที่มีค่า SPF 30 ขึ้นไป เพื่อช่วยลดการเกิดรอยแผลเป็น เนื่องจากรอยแดงจากการไหม้อาจคงอยู่เป็นเวลาหลายสัปดาห์ โดยเฉพาะในผู้ที่มีสีผิวเข้ม

เมื่อไหร่จึงควรไปพบคุณหมอ? 

เข้ารับการรักษาในทันทีหากมีอาการ ดังต่อไปนี้: 

• หากมีความเสี่ยงสูงต่อการติดเชื้อ หรือสังเกตพบสัญญาณของการติดเชื้อ เช่น รอยแดง อาการปวด บวม มีหนองภายในแผลหรือโดยรอบ
• หากคุณรู้สึกไม่สบาย มีอาการเกร็งหรือชาในบางจุด หรือขยับลำบาก เนื่องจากแผลบาดลึกอาจสร้างความเสียหายต่อเส้นเอ็นหรือเส้นประสาทได้

การรักษาอย่างถูกต้องจะช่วยให้แผลฟื้นฟูได้อย่างมีประสิทธิภาพ แต่หากคุณรักษา แผลมีดบาด อย่างเหมาะสมแล้วแต่แผลยังไม่หายดี ควรปรึกษาคุณหมอ

หลังจากที่แผลหายดีแล้วและสะเก็ดแผลหลุดออกไปหมดแล้ว อาจรักษารอยแผลเป็นได้ด้วยการใช้เจลซิลิโคนที่มีส่วนผสมของ Cyclopentasiloxan และ วิตามิน C Ester เพื่อช่วยให้แผลเป็นนุ่มขึ้น จางลง และเรียบเนียน^6-8

หมายเหตุ: บทความนี้ไม่ได้มีจุดประสงค์เพื่อใช้เป็นคำแนะนำทางการแพทย์ หากคุณมีข้อกังวลเกี่ยวกับบาดแผลและรอยแผลเป็น โปรดปรึกษาแพทย์ผู้เชี่ยวชาญ

บทความนี้ได้รับการสนับสนุนจาก Menarini