กินข้าววันละมื้อ ส่งผลอย่างไรต่อสุขภาพ และข้อควรระวังที่ควรรู้

กินข้าววันละมื้อ อาจเป็นวิธีที่ช่วยลดน้ำหนักได้ แต่อาจไม่ปลอดภัยต่อสุขภาพในระยะยาว เพราะร่างกายอาจได้รับสารอาหารที่ไม่เพียงพอต่อความต้องการ และยังเสี่ยงต่อเกิดภาวะทุพโภชนาการที่อาจกลายไปเป็นโรคขาดสารอาหารได้

กินข้าววันละมื้อ ปลอดภัยหรือไม่

การกินข้าววันละมื้อเป็นวิธีการอดอาหารรูปแบบหนึ่งที่หลายคนมักใช้วิธีนี้เพื่อลดหรือควบคุมน้ำหนัก ซึ่งเป็นวิธีที่ไม่เหมาะสม เพราะอาจาทำให้ร่างกายได้รับโภชนาการที่ไม่ดีและอาจไม่ปลอดภัยต่ออสุขภาพในระยะยาว นอกจากนี้ ยังอาจทำให้น้ำหนักไม่ลดลง และอาจเสี่ยงในการเกิดผลข้างเคียง เช่น

• น้ำหนักลดลงมากอย่างรวดเร็ว และน้ำหนักตัวน้อยกว่าเกณฑ์
• มีนิสัยการกินอาหารที่ไม่ปกติ
• รู้สึกเหนื่อย เมื่อยล้า และอ่อนแรงตลอดเวลา
• ผิวแห้ง ไม่ยืดหยุ่น ผมเปราะบางและหลุดร่วง
• ป่วยง่าย และใช้เวลานานในการพักฟื้น
• อัตราการเต้นของหัวใจและความดันโลหิตต่ำ

กินข้าววันละมื้อ ช่วยลดน้ำหนักได้หรือไม่

ตามกระบวนการของร่างกาย เมื่อกินคาร์โบไฮเดรตร่างกายจะย่อยแป้งให้กลายเป็นน้ำตาล จากนั้นเมื่อระดับน้ำตาลในเลือดสูง ร่างกายจะผลิตอินซูลินออกมามากขึ้นเพื่อนำน้ำตาลส่วนเกินไปยังเซลล์สำหรับใช้เป็นพลังงาน แต่การกินข้าวเพียงแค่มื้อเดียวต่อวัน จะทำให้ร่างกายผลิตอินซูลินน้อยลง เพราะระดับน้ำตาลในเลือดต่ำ ส่งผลให้ร่างกายจำเป็นต้องดึงเอาไขมันส่วนเกินที่เก็บไว้ตามส่วนต่าง ๆ ออกมาใช้เป็นพลังงาน จึงอาจช่วยให้น้ำหนักลดลงได้

อย่างไรก็ตาม วิธีนี้อาจช่วยลดน้ำหนักได้แต่ไม่ปลอดภัยต่อสุขภาพในระยะยาว และยังอาจทำให้ล้มเลิกกลางคันเนื่องจากความหิวที่มากเกินไป จนอาจกลับมากินอาหารมากขึ้นและกลับมาอ้วนมากกว่าเดิม

นอกจากนี้ บางคนที่กินข้าวมื้อเดียว แต่ใน 1 มื้อเต็มไปด้วยอาหารที่มีน้ำตาล ไขมันไม่ดี ไขมันทรานส์ โซเดียมสูง และกินในปริมาณมาก ก็สามารถทำให้น้ำหนักเพิ่มขึ้นได้อีกด้วย

ดังนั้น การลดและควบคุมน้ำหนักที่ยั่งยืนและดีต่อสุขภาพในระยะยาว อาจไม่จำเป็นต้องใช้วิธีการอดอาหาร แต่หันมากินอาหารให้ครบ 3 มื้อ ที่อุดมไปด้วยโปรตีน คาร์โบไฮเดรตเชิงซ้อน ไขมันดี ผักและผลไม้ ในปริมาณที่เหมาะสม ร่วมกับการออกกำลังกายอยู่เสมอ ก็อาจช่วยให้สุขภาพดีไม่อ้วนได้

ข้อควรระวังในการกินข้าววันละมื้อ

การกินข้าววันละมื้ออาจมีผลข้างเคียงและส่งผลเสียต่อร่างกายได้ ดังนี้

• อาจทำให้เกิดผลข้างเคียง เช่น คลื่นไส้ วิงเวียนศีรษะ อารมณ์แปรปรวน อ่อนแรง ท้องผูก
• ทำให้หิวมากขึ้น เมื่อกินอาหารไม่เพียงพอต่อความต้องการ ร่างกายจะผลิตฮอร์โมนเกรลิน (Ghrelin) มากขึ้น ซึ่งจะทำให้รู้สึกหิวมากขึ้นตามไปด้วย
• ภาวะทุพโภชนาการ เนื่องจากร่างกายได้รับสารอาหารไม่เพียงพอจนอาจทำให้เป็นโรคขาดสารอาหารได้
• ล้มเลิกกลางคัน สำหรับผู้ที่ต้องการลดหรือควบคุมน้ำหนักด้วยการกินข้าววันละมื้อ อาจทำให้รู้สึกหิวมากเกินไปจนล้มเลิกการลดน้ำหนักกลางคันได้ และยังอาจทำให้กลับมากินอาหารมากกว่าเดิมจนอ้วนขึ้น หรือเรียกภาวะนี้ว่า โยโย่เอฟเฟกต์ (Yo Yo Effect)
• อาจทำให้น้ำตาลในเลือดต่ำ การกินข้าววันละมื้ออาจทำให้ระดับน้ำตาลในเลือดต่ำลง และเสี่ยงทำให้ภาวะน้ำตาลในเลือดต่ำ ส่งผลให้มีอาการวิงเวียนศีรษะ หน้ามืด อาการสั่น ตัวเย็น ตัวซีด และหมดสติ