หลอดเลือดแดงส่วนปลายอุดตัน (Peripheral Arterial Disease)

หลอดเลือดแดงส่วนปลายอุดตัน (Peripheral Arterial Disease หรือ PAD) คือ การตีบตันของหลอดเลือดที่จะนำเลือดจากหัวใจไปเลี้ยงที่ขา ซึ่งมีสาเหตุหลักมาจากการสะสมของคราบไขมันที่ผนังหลอดเลือดแดง จริง ๆ แล้วการตีบตันของหลอดเลือดนั้นสามารถเกิดขึ้นได้ในหลอดเลือดทุกส่วนของร่างกาย แต่ส่วนใหญ่แล้วมักเกิดที่ขามากกว่า

คำจำกัดความ

หลอดเลือดแดงส่วนปลายอุดตัน คืออะไร

โรคหลอดเลือดแดงส่วนปลายอุดตัน เป็นโรคที่เกิดขึ้นเนื่องจาก เกิดการสะสมที่ผนังของหลอดเลือด ทำให้หลอดเลือดเกิดการอุดตัน ซึ่งโรคนี้มีผลกระทบต่อผู้ป่วยโรคเบาหวานประเภทที่ 2 ซึ่งมีโอกาสที่จะเกิดภาวะคอเลสเตอรอลสูงและโรคหัวใจ เนื่องจากการสะสมของคราบที่ผนังหลอดเลือดและการตีบตันของหลอดเลือด ในผู้ป่วยที่มีปัญหา หลอดเลือดแดงส่วนปลายอุดตัน ทำให้มีความเสี่ยงสูงที่จะทำให้เกิดโรคหัวใจวาย และโรคหลอดเลือดสมอง

หลอดเลือดแดงส่วนปลายอุดตัน พบได้บ่อยเพียงใด

จากข้อมูลของ สมาคมโรคเบาหวานแห่งสหรัฐอเมริกาพบว่า 1 ใน 3 ของผู้ป่วยเบาหวานที่มีอายุ 50 ปีขึ้นไปมักจะมีปัญหา โรคหลอดเลือดแดงส่วนปลายอุดตัน จนทำให้เกิดปัญหาที่ขาและเท้า

อาการ

อาการของ โรคหลอดเลือดแดงส่วนปลายอุดตัน

โดยทั่วไปแล้วผู้ที่มีปัญหาหลอดเลือดแดงส่วนปลายอุดตันนั้น มักจะมีสัญญาณและอาการต่าง ๆ เหล่านี้

• ปวดน่อง เมื่อเดินหรืออกกำลังกาย แต่อาการปวดน่องนั้นจะหายไปเมื่อคุณพัก
• รู้สึกชา หรือรู้สึกเหมือนมีเข็มมุดหลาย ๆ เล่มทิ่มที่ขาหรือเท้าส่วนล่าง
• เมื่อเกิดแผลที่ขาและเท้า มักจะหายช้ากว่าปกติ

บางครั้งอาการที่ได้กล่าวไปข้างต้นก็แสดงอาการได้น้อยมาก จนเราไม่สามารถรับรู้ได้ ดังนั้น เมื่อมีความผิดปกติที่เท้าและขาควรจะต้องสังเกตอย่างจริงจัง เพื่อที่จะได้ปรึกษาและทำการรักษาได้ทัน นอกจากนี้ ยังมีสัญญาณทางกายภาพที่สามารถบ่งบอกได้ว่ามี โรคหลอดเลือดแดงส่วนปลายอุดตัน เช่น

• กล้ามเนื้อลีบ
• ผมร่วง
• ผิวหนังเย็นเมื่อสัมผัส
• นิ้วเท้าเย็นหรือรู้สึกชา
• เล็บเท้าเจริญเติบโตช้า
• ผิวที่ขามันเงา
• เกิดตะคริวที่สะโพกหรือต้นขา
• ขาอ่อนแรง

ควรไปพบคุณหมอเมื่อไร

เมื่อมีอาการปวดขา เกิดอาการชาที่ขา หรืออาการที่ได้กล่าวไปข้างคนควรรีบเข้าปรึกษาแพทย์ถึงสาเหตุที่เกิดขึ้น แม้ว่าคุณจะไม่มีอาการของ โรคหลอดเลือดแดงส่วนปลายอุดตัน แต่คุณอาจต้องได้รับการตรวจคัดกรองหากคุณ

• อายุเกิน 65 ปี
• อายุมากกว่า 50 ปีและมีประวัติเป็นโรคเบาหวานหรือสูบบุหรี่
• อายุต่ำกว่า 50 ปี แต่มีโรคเบาหวานและปัจจัยเสี่ยงโรคหลอดเลือดแดงส่วนปลายอื่น ๆ เช่น โรคอ้วน หรือความดันโลหิตสูง

สาเหตุ

สาเหตุของ โรคหลอดเลือดแดงส่วนปลายอุดตัน

โรคหลอดเลือดแดงส่วนปลายอุดตัน เกิดจากมีไขมันสะสมที่ผนังหลอดเลือดเป็นจำนวนมาก ทำให้เลือดไหลเวียนไม่สะดวก ซึ่งการสะสมของไขมันที่ผนังนั้นสามารถเกิดขึ้นได้กับหลอดเลือดทุกส่วนในร่างกาย สำหรับหลอดเลือดแดงที่ส่งเลือดไปเลี้ยงที่ขาอุดตัน จะเรียกว่า “หลอดเลือดแดงส่วนปลายอุดตัน’

ปัจจัยเสี่ยง

ปัจจัยเสี่ยงของโรคหลอดเลือดแดงส่วนปลายอุดตัน

ปัจจัยที่ช่วยเพิ่มความเสี่ยงในการเกิดโรคหลอดเลือดแดงส่วนปลายอุดตัน ได้แก่

• การสูบบุหรี่
• โรคเบาหวาน
• โรคอ้วน ผู้ที่มีดัชนีมวลกายมากกว่า 30
• ความดันโลหิตสูง
• คอเลสเตอรอลสูง
• อายุมาก โดยเฉพาะอายุ 50 ปีขึ้นไป
• ครอบครัวเคยมีประวัติเป็นโรคหลอดเลือดแดงส่วนปลายอุดตัน โรคหัวใจ โรคหลอดเลือดสมอง
• มีระดับโฮโมซิสเทอีน (Homocysteine) ในระดับสูง

การวินิจฉัยและการรักษา

ข้อมูลที่นำเสนอไม่สามารถใช้แทนข้อแนะนำทางการแพทย์ได้ โปรดปรึกษาแพทย์สำหรับข้อมูลเพิ่มเติม

การวินิจฉัยโรคหลอดเลือดแดงส่วนปลายอุดตัน

การวินิจฉัยโรคหลอดเลือดแดงส่วนปลายอุดตันนั้น แพทย์จะทำการตรวจสมรรถภาพหลอดเลือดแดง เป็นการตรวจสมรรถภาพการไหลเวียนของหลอดเลือดแดงส่วนปลายด้วยเครื่อง ABI (Ankle-brachial Index) เป็นเครื่องที่ใช้ตรวจหลอดเลือดแดงส่วนปลายบริเวณขา โดยจะนำมาเปรียบเทียบกับความดันโลหิตระหว่างข้อเท้าและแขน หากความดันโลหิตที่เท้าต่ำกว่าความดันโลหิตที่แขนคุณอาจเป็นโรคหลอดเลือดแดงส่วนปลายอุดตัน นอกจากนี้ ยังมีวิธีการตรวจหาโรคหลอดเลือดแดงส่วนปลายอุดตันด้วยวิธีอื่น ๆ ด้วย เช่น

• การตรวจด้วยคลื่นแม่เหล็กไฟฟ้า
• อัลตราซาวด้วยเครื่อง Doppler Ultrasound
• การตรวจเลือด
• การเดินบนลู่เพื่ออ่านค่าข้อมูลก่อนและหลัง พร้อมทั้งจับความรุนแรงของหลอดเลือดแดงที่ตีบระหว่างที่เดิน
• การตรวจร่างกาย
• การอ่านค่าความดันโลหิตโดยอุปกรณ์อัลตราซาวพิเศษ เพื่อประเมินความดันโลหิตและการไหลของเลือด

การรักษาโรคหลอดเลือดแดงส่วนปลายอุดตัน

การรักษาโรคหลอดเลือดแดงส่วนปลายอุดตันมีเป้าหมายหลัก 2 ประการคือ

จัดการอาการต่าง ๆ เช่น อาการปวดขา เพื่อให้กลับมาทำกิจกรรมต่าง ๆ และหยุดการลุกลามการตีบตันของหลอดเลือด เพื่อลดความเสี่ยงของการเกิดโรคหัวใจวายโรคหลอดเลือดสมอง ซึ่งมีวิธีการง่ายๆ โดยการเปลี่ยนแปลงวิถีชีวิต เช่น เลิกสูบบุหรี่

หากคุณมีสัญญาณหรืออาการของโรคหลอดเลือดส่วนปลายอุดตัน อาจต้องได้รับการรักษาพยาบาลเพิ่มเติม โดยแพทย์อาจสั่งจ่ายยาเพื่อป้องกันการอุดตันของเลือด ลดความดันโลหิตและคอเลสเตอรอล ควบคุมความเจ็บปวดและอาการอื่น ๆ นอกจากนี้ ยังมีการรักษาโรคหลอดเลือดแดงส่วนปลายอุดตันด้วยการผ่าตัดและการขยายหลอดเลือดด้วยบอลลูน

การเปลี่ยนแปลงไลฟ์สไตล์เพื่อเยียวยาตัวเอง

การเปลี่ยนไลฟ์สไตล์และการเยียวยาตัวเองเพื่อจัดการกับโรคหลอดเลือดแดงส่วนปลายอุดตัน

โรคหลอดเลือดแดงส่วนปลายอุดตันเป็นโรคที่สามารถป้องกันได้ ด้วยการวิถีชีวิตที่สุขภาพดี เช่น

• เลิกสูบบุหรี่
• ควบคุมระดับน้ำตาลในเลือดให้อยู่ในระดับปกติ
• ออกกำลังกายอย่างสม่ำเสมอ โดยการออกกำลังกายในระดับปานกลางครั้งละ 30 นาที
• ลดระดับคอเลสเตอรอลและความดันโลหิต
• หลีกเลี่ยงการรับประทานอาหารที่มีไขมันอิ่มตัว
• รักษาน้ำหนักให้อยู่ในเกณฑ์ปกติ