ภาวะพร่องออกซิเจน (Hypoxia)

ภาวะพร่องออกซิเจน (Hypoxia) เกิดขึ้นเมื่อระดับออกซิเจนในเลือดต่ำกว่าปกติ เลือดไม่สามารถนำออกซิเจนไปเลี้ยงส่วนต่าง ๆ ของเนื้อเยื่อในร่างกายได้  ส่งผลให้ผู้ป่วยมีอาการไอ ผิวหนังเปลี่ยนสี ระบบหายใจผิดปกติ เป็นต้น

คำจำกัดความ

ภาวะพร่องออกซิเจน (Hypoxia) คืออะไร

ภาวะพร่องออกซิเจน (Hypoxia) เกิดขึ้นเมื่อระดับออกซิเจนในเลือดต่ำกว่าปกติ เลือดไม่สามารถนำออกซิเจนไปเลี้ยงส่วนต่าง ๆ ของเนื้อเยื่อในร่างกายได้  ส่งผลให้ผู้ป่วยมีอาการไอ ผิวหนังเปลี่ยนสี ระบบหายใจผิดปกติ เป็นต้น

ภาวะพร่องออกซิเจน พบได้บ่อยแค่ไหน

ภาวะพร่องออกซิเจนสามารถเกิดขึ้นได้กับทุกคน  โดยเฉพาะในผู้ที่มีปัญหาเกี่ยวกับโรคหัวใจและปอด โรคหอบหืด ถุงลมโป่งพอง และโรคหลอดลมอักเสบ เป็นต้น

อาการ

อาการของภาวะพร่องออกซิเจน

ผู้ป่วยที่อยู่ภาวะพร่องออกซิเจน จะมีอาการดังต่อไปนี้

• ปวดศีรษะ
• หายใจถี่
• หัวใจเต้นเร็ว
• ไอ
• หายใจไม่ออก
• รู้สึกสับสน
• เหงื่อออก

ควรไปพบหมอเมื่อใด

หากคุณมีสิ่งบ่งชี้หรืออาการใด ๆ ตามที่ระบุข้างต้น หรือมีคำถาม โปรดปรึกษาแพทย์ ร่างกายของแต่ละบุคคลมีการตอบสนองแตกต่างกัน ทางที่ดีที่สุดให้ปรึกษาแพทย์เกี่ยวกับวิธีรักษาที่ดีที่สุดตามสถานการณ์ของคุณ

สาเหตุ

สาเหตุของของภาวะพร่องออกซิเจน

โดยปกติปอดจะต้องสูดลมอากาศแลกเปลี่ยนออกซิเจนกับคาร์บอนไดออกไซด์ เพื่อให้เพียงพอต่อการหายใจ มีการไหลเวียนเลือดไปยังปอดและนำออกซิเจนไปเลี้ยงส่วนต่าง ๆ ของร่างกาย

โดยภาวะพร่องออกซิเจนนั้นเกิดจากหลายสาเหตุและหลายปัจจัย ดังนี้

• โรคโลหิตจาง
• กลุ่มอาการหายใจลำบากเฉียบพลัน (Acute Respiratory Distress Syndrome หรือ ARDS)
• โรคหอบหืด
• ความบกพร่องของหัวใจแต่กำเนิด
• โรคหลอดลมอุดกั้นเรื้อรัง
• โรคถุงลมโป่งพอง
• โรคปอดอักเสบ
• อาการบวมน้ำในปอด
• เส้นเลือดอุดตันในปอด
• หยุดหายใจขณะหลับ

การวินิจฉัยและการรักษา

ข้อมูลในที่นี้ไม่มีเจตนาให้ใช้ทดแทนคำแนะนำทางการแพทย์ ควรปรึกษาแพทย์ทุกครั้งเพื่อสอบถามข้อมูลเพิ่มเติม

การวินิจฉัยภาวะพร่องออกซิเจน 

ในการวินิจฉัย แพทย์จะทำการตรวจร่างกายฟังเสียงหัวใจและปอดของผู้ป่วย เพื่อดูสัญญาณความผิดปกติ รวมถึงการวินิจฉัยอื่น ๆ เพื่อตรวจสอบระดับออกซิเจนในร่างกาย ดังนี้

• ตรวจวัดความอิ่มตัวของออกซิเจนในเลือด (Pulse oximetry) แพทย์จะใช้อุปกรณ์ทางการแพทย์หนีบที่ปลายนิ้วเพื่อดูปริมาณออกซิเจนในเลือด
• ทดสอบหลอดเลือดแดง (Arterial blood gas test) แพทย์จะนำตัวอย่างเลือดของผู้ป่วยไปทดสอบเพื่อดูระดับออกซิเจนในเลือด
• ทดสอบการหายใจอื่น ๆ แพทย์อาจใช้อุปกรณ์อื่น ๆ ที่ตรวจสอบอาการผิดปกติของระบบหายใจ

การรักษาภาวะพร่องออกซิเจน 

การรักษาภาวะพร่องออกซิเจนมุ่งเน้นเพื่อเพิ่มระดับออกซิเจนในเลือดให้กับผู้ป่วย ในเบื้องต้นแพทย์อาจใช้รักษาภาวะขาดออกซิเจน โดยการให้ออกซิเจนผ่านทางเครื่องช่วยหายใจ เพื่อให้ผู้ป่วยสามารถสูดดมยาเข้าไปในปอดได้

ในกรณีที่ผู้ป่วยมีอาการรุนแรงแพทย์อาจบำบัดด้วยออกซิเจนผ่านท่อที่เรียกว่าแคนนูล่า (Cannula) เพื่อให้ระบบออกซิเจนในเลือดดีขึ้น

การเปลี่ยนไลฟ์สไตล์และการเยียวยาตัวเอง

การเปลี่ยนไลฟ์สไตล์และการเยียวยาตัวเองเพื่อรักษาภาวะพร่องออกซิเจน 

การเปลี่ยนไลฟ์สไตล์และการเยียวยาตัวเองเพื่อรักษาภาวะพร่องออกซิเจน มีดังนี้

• ฝึกสูดลมหายใจ
• หลีกเลี่ยงการสูบบุหรี่ หรือการรับควันบุหรี่มือสอง
• ดื่มน้ำมาก ๆ
• รับประทานอาหารที่มีประโยชน์
• ออกกำลังกายเป็นประจำ เช่น โยคะ การเดิน
• หากคุณเป็นโรคหอบหืด โปรดหลีกเลี่ยงปัจจัยกระตุ้นโรคหอบหืด และรับประทานยาที่แพทย์สั่งจ่ายอย่างสม่ำเสมอ ที่สำคัญคุณควรพกพาผลิตภัณฑ์ยาสูดพ่นเพื่อป้องกันกรณีฉุกเฉินใด ๆ ที่อาจเกิดขึ้น

หากมีคำถาม โปรดปรึกษาแพทย์เพื่อให้เข้าใจวิธีการรักษาที่ดีที่สุดสำหรับคุณ