ลูกตื่นกลางคืนบ่อย ควรทำอย่างไร

ลูกตื่นกลางคืนบ่อย เป็นอาการที่พบได้บ่อยในทารกแรกเกิด อาจเกิดขึ้นจากสาเหตุต่าง ๆ เช่น รู้สึกหิว นอนกลางวันมากเกินไป การเจ็บป่วย ความเครียด หรืออาจมีฟันขึ้น คุณพ่อคุณแม่ควรศึกษาวิธีช่วยให้ลูกนอนหลับสนิท เพื่อช่วยเพิ่มคุณภาพการนอนหลับที่ดีของลูก ช่วยส่งเสริมพัฒนาการและการเจริญเติบโต และช่วยให้ลูกไม่รู้สึกอ่อนเพลีย เหนื่อยล้าในเช้าวันถัดไป

สาเหตุที่ลูกตื่นกลางคืนบ่อย

สาเหตุที่ลูกตื่นกลางคืนบ่อย อาจเกิดจากปัจจัยต่าง ๆ ดังนี้

• รู้สึกหิว เป็นสาเหตุที่พบได้บ่อยในเด็กทารก เนื่องจากลูกน้อยมีกระเพาะอาหารขนาดเล็ก ทำให้จุอาหารได้น้อย และย่อยอาหารได้เร็ว ส่งผลให้ลูกรู้สึกหิวบ่อยจนทำให้ตื่นช่วงกลางคืน ซึ่งอาจสังเกตได้จากอาการร้องไห้งอแงของลูก
• มีแก๊สในกระเพาะอาหารมาก ทารก อาจมีระบบย่อยอาหารที่ยังพัฒนาไม่เต็มที่ ทำให้การย่อยอาหารทำงานได้ไม่ดี หรืออาจเป็นเพราะลูกกลืนอากาศมากเกินไปขณะกินนม ทำให้เกิดแก๊สในกระเพาะอาหาร สำหรับเด็กในช่วงวัยอื่นที่กำลังห่วงเล่น อาจรีบร้อนรับประทานอาหารอย่างรวดเร็ว ทำให้กลืนอากาศเข้าไปมาก นำไปสู่การเกิดแก๊สในกระเพาะอาหาร และทำให้เกิดอาการปวดท้อง ท้องอืด ไม่สบายท้อง จนตื่นกลางคืนบ่อย ๆ
• อยู่ในช่วงปรับตัว ทารกแรกเกิดอาจจำเป็นต้องใช้เวลาปรับตัวกับโลกภายนอก จึงอาจยังไม่รู้ช่วงเวลาการนอนที่เหมาะสม และทำให้อาจตื่นช่วงเวลากลางคืนบ่อย โดยเฉพาะถ้าทารกนอนช่วงกลางวันนาน
• ฟันเริ่มงอก เมื่อลูกอายุได้ 6 เดือนขึ้นไป ฟันของลูกจะเริ่มงอก ส่งผลให้ลูกรู้สึกเจ็บและปวดเหงือก  คันเหงือก จึงอาจทำให้ลูกมักสะดุ้งตื่นตอนกลางคืนเมื่อมีอาการเจ็บจี๊ด ๆ
• นอนกลางวันมากเกินไป ลูกอาจรู้สึกเหนื่อยล้าจากการเล่นหรือการทำกิจกรรมระหว่างวัน ทำให้อาจเผลองีบหลับในตอนกลางวันเป็นเวลานาน ทำให้ไม่รู้สึกง่วงเมื่อถึงเวลาที่ควรนอน และนอนหลับไม่สนิทในตอนกลางคืน
• ความเครียดและความวิตกกังวล เหตุการณ์บางอยางอาจส่งผลกระทบต่อจิตใจของลูก เช่น พ่อแม่แยกทางกัน พ่อแม่ทะเลาะกัน การใช้ความรุนแรง ถูกล่วงละเมิดทางเพศ ซึ่งอาจทำให้ลูกมีอาการวิตกกังวล ความเครียด จนเก็บไปฝันและสะดุ้งตื่นตอนกลางคืน
• สภาพแวดล้อม เช่น อากาศภายในห้องร้อนเกินไป เสียงรบกวน แสงไฟ การเคลื่อนไหวของคุณพ่อคุณแม่ อาจรบกวนการนอนของลูก และทำให้ลูกสะดุ้งตื่น
• การเจ็บป่วย อาจทำให้ลูกนอนไม่หลับ หรือตื่นตอนกลางคืนบ่อย คุณพ่อคุณแม่ควรสังเกตอาการ เช่น มีไข้ ท้องเสีย กินอาหารได้น้อย ร้องไห้ ซึม งอแงผิดปกติ

วิธีช่วยให้ลูกหลับสนิท

วิธีช่วยให้ลูกหลับสนิท อาจทำได้ดังนี้

• อุ้มลูกเดินอย่างช้า ๆ หรือไกวเปล
• อาบน้ำให้ลูก เพื่อให้ลูกรู้สึกสบายตัวก่อนเข้านอน
• เปิดเพลงกล่อมเด็กเบา ๆ หรือเล่านิทาน ระหว่างพาลูกเข้านอน
• หรี่ไฟ ลดเสียง และลดการเคลื่อนไหว เพื่อป้องกันการกระตุ้นให้ลูกตื่น
• ใช้ของเล่น ผ้าห่ม ตุ๊กตา และหมอนข้างนุ่ม ๆ ล้อมรอบตัวลูก เพื่อให้รู้สึกเหมือนมีคนอยู่เคียงข้าง ช่วยลดความกลัว แต่ควรระวังไม่ให้อยู่ใกล้ใบหน้ามากเกินไป เพราะอาจเสี่ยงทำให้ลูกหายใจไม่สะดวก
• ฝึกกิจวัตรการนอนหลับให้ลูก เพื่อให้ลูกจดจำช่วงเวลาที่ควรนอน ไม่ควรปล่อยให้ลูกนอนตอนกลางวันนานเกินไป เพราะอาจทำให้นอนหลับไม่สนิทในตอนกลางคืน และไม่ควรนอนดึกเกินไป
• จำกัดเวลาการดูทีวี เล่นเกม หรือเล่นโทรศัพท์มือถือ ให้พอเหมาะ ไม่มากจนเกินไป รวมถึงไม่ควรให้ลูกดูทีวีหรือเล่นโทรศัพท์มือถือก่อนนอน เพราะอาจทำให้ลูกนอนหลับไม่สนิทได้
• สำหรับลูกที่มีความเครียดและความวิตกกังวล เนื่องจากเหตุการณ์ที่กระทบต่อจิตใจ ควรปรึกษาคุณหมอเพื่อรับคำแนะนำในการดูแลลูกอย่างเหมาะสม นอกจากนี้ หากลูกสะดุ้งตื่นตอนกลางคืนอย่างรุนแรง หรือร้องไห้ ควรโอบกอดเพื่อปลอบลูก ทำให้ลูกรู้สึกสบายใจและปลอดภัยมากขึ้น

สัญญาณเตือนปัญหาการนอนหลับของลูก

สัญญาณเตือนปัญหาการนอนหลับของลูก มีดังนี้

• ปฏิเสธการเข้านอน ยื้อเวลาโดยทำกิจกรรมต่าง ๆ แต่ไม่ยอมเข้านอน แม้ว่าจะง่วงมากก็ตาม
• ลูกมีอาการตื่นกลางดึกบ่อย พลิกตัวตลอดเวลาขณะนอนหลับ
• พฤติกรรมและอารมณ์ของลูกเปลี่ยนแปลง เช่น หงุดหงิด ร้องไห้เป็นเวลานาน ก้าวร้าว
• เหนื่อยล้า อ่อนเพลีย ไม่ตื่นตัวในเช้าวันถัดไป
• ไม่มีสมาธิ

นอกจากนี้ หากคุณพ่อคุณแม่สังเกตพบอาการร่างกายกระตุก ศีรษะเคลื่อนไหวไปมา เดินละเมอ นอนกรน หายใจผิดปกติ หยุดหายใจขณะหลับ ควรพาลูกเข้าพบคุณหมอเพื่อตรวจสุขภาพหาสาเหตุและรักษาทันที