เดกซ์โทรส (Dextrose)

ทบทวนบทความโดย | โดย

Update Date 11/05/2020 . 4 mins read
Share now

รู้เรื่องเบื้องต้น

เดกซ์โทรส ใช้สำหรับ

ยาเดกซ์โทรส (Dextrose) ใช้เพื่อเพิ่มน้ำและคาร์โบไฮเดรต (พลังงานจากน้ำตาล) ให้ร่างกาย ในกรณีที่ผู้ป่วยไม่สามารถดื่มน้ำได้อย่างเพียงพอ หรือในกรณีที่ร่างกายต้องการน้ำหรือของเหลวเพิ่มเติม นอกจากนี้ใช้เป็นยากินแล้ว ยังอาจใช้ยาเดกซ์โทรสในรูปแบบของยาฉีดด้วย ซึ่งสำหรับการฉีดยา เดกซ์โทรสจะเป็นสารละลายปลอดเชื้อที่ใช้ทางเส้นเลือด (IV)

วิธีใช้ยาเดกซ์โทรส

ให้ใช้เดกซ์โทรสตามที่แพทย์สั่ง ให่อ่านฉลากยาสำหรับคำแนะนำการใช้ยาที่ถูกต้อง

  • เดกซ์โทรสมักถูกบริหารภายใต้การดูแลของแพทย์ โรงพยาบาล หรือคลินิก หากคุณใช้เดกซ์โทรสที่บ้าน ให้ปฏิบัติตามขั้นตอนการฉีดตามที่แพทย์แนะนำอย่างระมัดระวัง
  • เก็บเดกซ์โทรสรวมทั้งกระบอกฉีดยาและเข็มฉีดยาให้ห่างจากเด็กและสัตว์เลี้ยง ห้ามนำเข็มฉีดยา กระบอกฉีด หรือวัสดุอื่น ๆ กลับมาใช้ใหม่ ให้กำจัดอย่างเหมาะสมหลังใช้งาน ปรึกษาแพทย์หรือเภสัชกรเกี่ยวกฎระเบียบในท้องถิ่นสำหรับวิธีการกำจัดที่เหมาะสม
  • หากเดกซ์โทรสมีตะกอนหรือเปลี่ยนสี หรือหากภาชนะบรรจุถูกเปิดหรือเสียหาย ห้ามใช้
  • ห้ามใช้เดกซ์โทรสสำหรับฉีดเข้าเส้นเลือดไปพร้อมการการใช้ผ่านทางเลือด
  • หากลืมใช้เดกซ์โทรส ให้ติดต่อแพทย์ทันที

ให้ปรึกษาแพทย์เกี่ยวกับข้อสงสัยใด ๆ ของคุณเกี่ยวกับวิธีการใช้เดกซ์โทรส

การเก็บรักษายาเดกซ์โทรส

การเก็บรักษาเดกซ์โทรสที่ดีที่สุดควรเก็บไว้ที่อุณหภูมิห้องให้พ้นแสงโดยตรงและความชื้น เพื่อป้องกันการเสื่อมสภาพ ไม่ควรเก็บเดกซ์โทรสไว้ในห้องน้ำหรือช่องแช่แข็ง เดกซ์โทรสมีหลากหลายยี่ห้อซึ่งมีวิธีการเก็บรักษาที่แตกต่างกัน เป็นสิ่งสำคัญที่ต้องตรวจสอบวิธีการเก็บรักษาที่ระบุไว้ในบรรจุภัณฑ์ หรือสอบถามจากเภสัชกร เพื่อความปลอดภัย คุณควรเก็บยาทั้งหมดให้ห่างจากเด็กหรือสัตว์เลี้ยง

คุณไม่ควรเทเดกซ์โทรสทิ้งลงในโถส้วมหรือเทลงในท่อระบายน้ำ สิ่งสำคัญคือต้องกำจัดยาอย่างเหมาะสมเมื่อหมดอายุหรือไม่ใช้งานแล้ว ให้ปรึกษาเภสัชกรสำหรับรายละเอียดเพิ่มเติมเกี่ยวกับวิธีการกำจัดผลิตภัณฑ์อย่างปลอดภัย

ข้อควรระวังและคำเตือน

ข้อควรรู้ก่อนใช้ยา เดกซ์โทรส

อาการทางร่างกายบางประการอาจมีปฏิกิริยากับเดกซ์โทรสได้ ให้แจ้งแพทย์หรือเภสัชกรหากคุณมีอาการทางร่างกายใด ๆ โดยเฉพาะหากคุณมีอาการดังต่อไปนี้

  • หากคุณตั้งครรภ์ วางแผนจะตั้งครรภ์ หรือกำลังให้นมบุตร
  • หากคุณกำลังใช้ยาที่แพทย์สั่งหรือยาที่แพทย์ไม่ได้สั่ง ผลิตภัณฑ์จากสมุนไพร หรืออาหารเสริม
  • หากคุณแพ้ยา อาหาร หรือสารอื่น ๆ
  • หากคุณมีอาการโคม่า (ที่เกิดจากเบาหวานหรืออาการแทรกซ้อนที่ตับ)
  • หากคุณมีอาการมึนงง ความจำเสื่อม หรือเลือดออกในศีรษะหรือกระดูกสันหลัง
  • หากคุณเป็นเบาหวานหรือมีระดับกาแล็คโตสในเลือดสูง

ความปลอดภัยต่อการตั้งครรภ์หรือให้นมบุตร

ยังไม่มีงานวิจัยที่น่าเชื่อถือเพียงพอ เกี่ยวกับความเสี่ยงในสตรีที่ใช้เดกซ์โทรส ในช่วงการตั้งครรภ์หรือให้นมบุตร โปรดปรึกษาแพทย์เพื่อชั่งน้ำหนักเปรียบเทียบประโยชน์ที่จะได้รับกับความเสี่ยงจากการใช้ เดกซ์โทรสจัดอยู่ในประเภทของยาที่มีความเสี่ยงต่อสตรีมีครรภ์ ประเภท C โดยองค์การอาหารและยาแห่งสหรัฐอเมริกา (FDA)

การจัดประเภทของยาที่มีความเสี่ยงต่อสตรีมีครรภ์ โดย FDA มีดังนี้

  • A=ไม่มีความเสี่ยง
  • B=ไม่มีความเสี่ยงในการวิจัยบางชิ้น
  • C=อาจจะมีความเสี่ยง
  • D=มีหลักฐานแสดงถึงความเสี่ยง
  • X=ยาต้องห้าม
  • N=ไม่มีข้อมูลเพียงพอ

รู้จักกับผลข้างเคียง

ผลข้างเคียงจากยาเดกซ์โทรส

ยาทุกชนิดอาจก่อให้เกิดผลข้างเคียงได้ แต่ผู้คนจำนวนมากไม่มีหรือมีผลข้างเคียงจากการใช้ยาน้อย ให้ตรวจสอบกับแพทย์หากผลข้างเคียงที่พบได้มากที่สุดใด ๆ เหล่านี้มีอาการเรื้อรังหรือรบกวนคุณ

  • ปัสสาวะมากขึ้น มีอาการปวด รอยแดง หรืออาการบวมในบริเวณที่ฉีด

ให้ไปพบแพทย์ทันทีหากผลข้างเคียงที่รุนแรงใด ๆ เหล่านี้เกิดขึ้น

  • อาการแพ้รุนแรง (ผื่น ลมพิษ หายใจลำบาก แน่นหน้าอก มีอาการบวมที่ปาก ใบหน้า ริมฝีปาก หรือลิ้น) มึนงง กล้ามเนื้อกระตุก มีอาการชัก มีอาการบวมที่มือหรือเท้า อ่อนเพลีย

อาการข้างเคียงเหล่านี้พบไม่ได้ในผู้ใช้ยาทุกคน อาจมีอาการข้างเคียงที่ไม่ได้ระบุข้างต้น หากคุณมีข้องกังวลเกี่ยวกับอาการข้างเคียง ให้ปรึกษาแพทย์หรือเภสัชกร

ปฏิกิริยาของยา

ปฏิกิริยากับยาอื่น

เดกซ์โทรสอาจเกิดปฏิกิริยากับยาชนิดอื่นที่คุณใช้อยู่ ซึ่งสามารถเปลี่ยนแปลงการออกฤทธิ์ของยา หรือเพิ่มความเสี่ยงสำหรับอาการข้างเคียงที่รุนแรงขึ้น เพื่อหลีกเลี่ยงปฏิกิริยาของยาที่อาจเกิดขึ้น คุณควรทำรายการยาที่ใช้อยู่ทั้งหมด (ยาที่สั่งโดยแพทย์ ยาที่ไม่ได้สั่งโดยแพทย์ และยาสมุนไพร) และแจ้งแก่แพทย์หรือเภสัชกร เพื่อความปลอดภัยของคุณ ห้ามเริ่ม หยุด หรือเปลี่ยนขนาดยา โดยไม่ได้รับความเห็นชอบจากแพทย์

ปฏิกิริยากับอาหารหรือแอลกอฮอล์

เดกซ์โทรสอาจทำปฏิกิริยากับอาหารหรือแอลกอฮอล์ได้ โดยการเปลี่ยนแปลงการออกฤทธิ์ยา หรือเพิ่มความเสี่ยงสำหรับอาการข้างเคียงที่รุนแรงขึ้น โปรดปรึกษาแพทย์หรือเภสัชกร เกี่ยวกับปฏิกิริยาที่อาจเกิดขึ้นของยากับอาหารหรือแอลกอฮอล์ ก่อนการใช้ยา

ปฏิกิริยากับอาการโรคอื่นๆ

เดกซ์โทรสอาจทำปฏิกิริยากับร่างกายของคุณ ปฏิกิริยาดังกล่าวอาจทำให้อาการของโรคแย่ลง หรือเปลี่ยนแปลงการออกฤทธิ์ของยา เป็นสิ่งสำคัญที่ต้องแจ้งให้แพทย์หรือเภสัชกรทราบเสมอ เกี่ยวกับปัญหาสุขภาพทั้งหมดของคุณในปัจจุบัน โดยเฉพาะอย่างยิ่ง

  • โรคเบาหวาน
  • ภาวะน้ำตาลในเลือดสูง
  • ภาวะโพแทสเซียมในเลือดต่ำ
  • อาการบวมส่วนปลาย (Peripheral edema) หรืออาการบวมที่แขน เท้า หรือส่วนล่างของขา
  • ภาวะปอดบวมน้ำ (Pulmonary edema) หรือมีน้ำในปอด ให้ใช้อย่างระมัดระวัง อาจทำให้อาการแย่ลง

ขนาดยา

ข้อมูลในที่นี้ไม่มีเจตนาให้ใช้ทดแทนคำแนะนำทางการแพทย์ ให้ปรึกษาแพทย์หรือเภสัชกรก่อนใช้ยานี้เสมอ

ขนาดยาสำหรับผู้ใหญ่

ภาวะน้ำตาลในเลือดต่ำ

  • ผู้ใหญ่: 10-20 ก. รับประทานเพียงครั้งเดียว อาจให้ยาซ้ำใน 10 นาที หากจำเป็น

ภาวะน้ำตาลในเลือดต่ำ

  • ผู้ใหญ่: 10-25 ก. ให้ยาทางเส้นเลือด (ปริมาณ 40-100 มล. สำหรับสารละลาย 25% หรือปริมาณ 20-50 มล. สำหรับสารละลาย 50%) อาจให้ยาซ้ำในผู้ป่วยที่มีอาการรุนแรง

ภาวะโพแทสเซียมในเลือดสูง

  • ผู้ใหญ่: 25-50 ก. ให้ยาทางเส้นเลือดร่วมกับการใช้อินซูลินตามปกติ 10 ยูนิต โดยใช้เกินกว่า 30-60 นาที อาจใช้ซ้ำหากจำเป็น อาจสลับให้ยา 25 ก. ร่วมกับการใช้อินซูลินตามปกติ 5-10 ยูนิต โดยใช้เกินกว่า 5 นาที อาจให้ยาซ้ำหากจำเป็น

ขนาดยาสำหรับเด็ก

ภาวะน้ำตาลในเลือดต่ำ

  • เด็ก อายุมากกว่า 2 ปี: 10-20 ก. รับประทานเพียงครั้งเดียว อาจให้ยาซ้ำใน 10 นาที หากจำเป็น

การให้ยาทางเส้นเลือด

  • เด็กอายุน้อยกว่า 6 เดือน: 0.25-0.5 ก./กก./โดส
  • อายุมากกว่า 6 เดือน : 0.5-1 ก./กก./ขนาดยา
  • อาจให้ยาซ้ำในผู้ป่วยที่มีอาการรุนแรง
  • ขนาดยาสูงสุด: 25 ก./ขนาดยา

ภาวะโพแทสเซียมในเลือดสูง

  • เด็ก: และทารก: 0.5-1 ก./กก. ให้ยาทางเส้นเลือด (โดยใช้สารละลาย 25% หรือ 50% ) ร่วมกับการใช้อินซูลินตามปกติ (1 ยูนิต สำหรับเดกซ์โทรสที่ใช้ในปริมาณทุก ๆ 4-5 ก.) ให้ยาทุกๆ 2 ชม. อาจให้ยาซ้ำหากจำเป็น

รูปแบบยาเดกซ์โทรส

เด็กซ์โทรสมีรูปแบบการใช้และปริมาณตัวยา ดังต่อไปนี้

  • สารละลาย ให้ทางเส้นเลือด: 5%, 10%, 20%, 40%

กรณีฉุกเฉินหรือใช้ยาเกินขนาด

ในกรณีฉุกเฉินหรือใช้ยาเกินขนาด ให้โทรแจ้งบริการฉุกเฉิน หรือไปยังห้องฉุกเฉินในโรงพยาบาลใกล้บ้านคุณ

กรณีลืมใช้ยา

หากลืมใช้เด็กซ์โทรส ให้ใช้โดยเร็วที่สุดเท่าที่จะทำได้ อย่างไรก็ดี หากใกล้เวลาใช้รอบถัดไป ให้ข้ามรอบที่ลืมใช้ไปแล้วใช้ยาในรอบถัดไปตามปกติที่กำหนดไว้ ห้ามใช้เพิ่มเป็นสองเท่า

Hello Health Group ไม่ได้ให้คำปรึกษาด้านการแพทย์ การวินิจฉัยโรค และการรักษาโรคแต่อย่างใด

Hello Health Group ไม่ได้ให้คำแนะนำด้านการแพทย์ การวินิจฉัยโรค หรือการรักษาโรคแต่อย่างใด

อัปเดตข่าวสารสุขภาพติดตามไลน์ Hello คุณหมอ
บทความนี้มีประโยชน์ต่อคุณหรือไม่
happy unhappy

อ่านเพิ่มเติม:

    บทความนี้ก็น่าสนใจเหมือนกัน

    อัลเบนดาโซล (Albendazole)

    อัลเบนดาโซล (Albendazole) ใช้เพื่อรักษาพยาธิบางชนิด เช่น ตัวอ่อนพยาธิที่พบในสมองและไขสันหลัง ยาอัลเบนดาโซลอยู่ในกลุ่มของยาถ่ายพยาธิ (anthelmintic) 

    ทบทวนบทความโดย เภสัชกรอาชานนท์ สมศักดิ์
    Written by พลอย วงษ์วิไล

    ไดอะเซอรีน (Diacerein)

    ไดอะเซอรีน (Diacerein) เป็นยาในกลุ่มแอนทราควิโนน (anthraquinone) และใช้เพื่อรักษาอาการที่เกี่ยวข้องกับโรคเสื่อมสภาพที่กระดูกและข้อต่อ

    ทบทวนบทความโดย เภสัชกรอาชานนท์ สมศักดิ์
    Written by พลอย วงษ์วิไล

    แอลทีเพลส (Alteplase)

    แอลทีเพลส (Alteplase) มักใช้เพื่อป้องกันการเกิดลิ่มเลือด รักษาหลอดเลือดดำอุดตัน นอกจากนี้ยังอาจใช้เพื่อจุดประสงค์อื่น โปรดปรึกษากับแพทย์ 

    ทบทวนบทความโดย เภสัชกรวิสสุตา ชั้นประเสริฐ
    Written by พลอย วงษ์วิไล

    แอมโลดิปีน (Amlodipine)

    แอมโลดิปีน (Amlodipine) ถูกจัดอยู่ในกลุ่มยาแคลเซียมแชนแนลบล็อกเกอร์ ช่วยคลายหลอดเลือด เพื่อให้เลือดสามารถไหลเวียนได้ง่ายขึ้น

    ทบทวนบทความโดย เภสัชกรอาชานนท์ สมศักดิ์
    Written by พลอย วงษ์วิไล

    Recommended for you

    คาพาสแตต-ซัลเฟต-capastat-sulfate

    คาพาสแตต® ซัลเฟต (Capastat® Sulfate)

    ทบทวนบทความโดย เภสัชกรวิสสุตา ชั้นประเสริฐ
    Written by พลอย วงษ์วิไล
    Published on 06/02/2020 . 9 mins read
    ลูกผิวแห้ง

    ลูกผิวแห้ง ปัญหากวนใจ ที่คุณแม่ไม่อาจละเลย

    ทบทวนบทความโดย ทีม Hello คุณหมอ
    Written by พลอย วงษ์วิไล
    Published on 08/01/2020 . 3 mins read
    ดีกัวดิน-dequadin

    ดีกัวดิน® (Dequadin®)

    ทบทวนบทความโดย ทีม Hello คุณหมอ
    Written by วรภพ ไกยเดช
    Published on 09/12/2019 . 3 mins read
    อัลปราโซแลม-alprazolam

    อัลปราโซแลม (Alprazolam)

    ทบทวนบทความโดย เภสัชกรอาชานนท์ สมศักดิ์
    Written by พลอย วงษ์วิไล
    Published on 01/12/2019 . 5 mins read