home

คุณมีข้อกังวลอะไร

close
ไม่ถูกต้อง
เข้าใจยาก
อื่น ๆ

หรือ คัดลอกลิงก์

ใหม่

ช่องคลอดแห้ง อาการ สาเหตุ การรักษา

คำจำกัดความ |อาการ|สาเหตุ|ปัจจัยเสี่ยง|การวินิจฉัยและการรักษาโรค|การเปลี่ยนไลฟ์สไตล์และการดูแลตัวเอง
ช่องคลอดแห้ง อาการ สาเหตุ การรักษา

ช่องคลอดแห้ง เป็นภาวะที่ภายในช่องคลอดขาดเมือกหล่อลื่น ทำให้เยื่อบุช่องคลอดไม่ชุ่มชื้นและแห้ง ซึ่งอาจส่งผลให้เกิดอาการระคายเคือง แสบร้อนบริเวณช่องคลอด และปวดหรือเจ็บขณะมีเพศสัมพันธ์ ปัสสาวะบ่อยผิดปกติ เสี่ยงติดเชื้อในช่องคลอด ภาวะนี้พบได้บ่อยในวัยหมดประจำเดือน แต่ก็สามารถเกิดขึ้นได้กับผู้หญิงทุกวัย อย่างไรก็ตาม หากมีอาการรุนแรงขึ้น ควรไปปรึกษาคุณหมอเพื่อเข้ารับการวินิจฉัยและการรักษาที่เหมาะสมต่อไป

คำจำกัดความ

ช่องคลอดแห้ง คืออะไร

ช่องคลอดแห้ง คือ ภาวะที่ช่องคลอดขาดเมือกหล่อลื่นหรือมีเมือกหล่อลื่นน้อยลง ส่งผลให้ช่องคลอดสูญเสียความชุ่มชื้นและแห้ง ภาวะนี้พบได้ในผู้หญิงทุกวัย แต่อาจพบมากในวัยหมดประจำเดือน เนื่องจากระดับฮอร์โมนเอสโตรเจนลดลง โดยฮอร์โมนเอสโตรเจนเป็นฮอร์โมนเพศหญิงที่ช่วยผลิตเมือกหล่อลื่นช่องคลอด ทำให้ช่องคลอดชุ่มชื้น เยื่อบุช่องคลอดยืดหยุ่นได้ดี และช่วยรักษาสภาพความเป็นกรดให้ช่องคลอด

ช่องคลอดแห้งพบบ่อยแค่ไหน

ช่องคลอดแห้งพบได้ในผู้หญิงทุกวัย แต่มักพบในผู้หญิงวัยใกล้หมดประจำเดือนหรือวัยหมดประจำเดือนแล้ว เนื่องจากฮอร์โมนเอสโตรเจนลดลงจนส่งผลต่อการผลิตเมือกหล่อลื่นในช่องคลอด

อาการ

อาการของช่องคลอดแห้ง

ภาวะช่องคลอดแห้ง อาจมีอาการดังต่อไปนี้

  • ระคายเคืองช่องคลอด
  • คัน หรือปวดแสบปวดร้อนที่ช่องคลอด
  • เจ็บ หรือปวดขณะมีเพศสัมพันธ์
  • ความชื้นในช่องคลอดลดลง
  • ปัสสาวะบ่อยกว่าปกติ

นอกจากนี้ ภาวะช่องคลอดแห้งยังอาจเพิ่มความเสี่ยงในการเกิดภาวะช่องคลอดติดเชื้อ เช่น การติดเชื้อรา การติดเชื้อแบคทีเรีย ซึ่งควรรีบเข้ารับการรักษาทันที

ควรไปพบคุณหมอเมื่อใด

หากอาการที่กล่าวมาข้างต้นรุนแรงขึ้น โดยเฉพาะเมื่อถึงขั้นกระทบต่อการใช้ชีวิตประจำวัน หรือมีอาการร้อนวูบวาบ เหงื่อออกในตอนกลางคืนแม้อยู่ในห้องแอร์ อารมณ์แปรปรวน อ่อนเพลียง่าย สิวขึ้น ติดเชื้อในระบบทางเดินปัสสาวะ ควรไปพบคุณหมอเพื่อเข้ารับการวินิจฉัยและรักษาอย่างเหมาะสม

สาเหตุ

สาเหตุของช่องคลอดแห้ง

ช่องคลอดแห้งอาจเกิดจากสาเหตุดังต่อไปนี้

  • อายุที่เพิ่มขึ้น โดยเฉพาะเมื่อเข้าสู่วัยหมดประจำเดือน เนื่องจากร่างกายผลิตฮอร์โมนเอสโตรเจนน้อยลง จนอาจส่งผลให้เมือกหล่อลื่นในช่องคลอดลดลง และช่องคลอดแห้งได้
  • การคลอดลูกหรือให้นมแม่ เนื่องจากระดับฮอร์โมนเอสโตรเจนเปลี่ยนแปลงและลดลง จึงอาจทำให้ช่องคลอดแห้งชั่วคราว
  • ผลข้างเคียงของยาบางชนิด เช่น ยาคุมกำเนิด ยากล่อมประสาท ยาแก้แพ้ อาจทำให้ช่องคลอดแห้งชั่วคราว หากหยุดรับประทานยาดังกล่าว ช่องคลอดอาจกลับมาชุ่มชื้นตามปกติ
  • การผ่าตัดรังไข่ เนื่องจากรังไข่เป็นที่ผลิตฮอร์โมนเอสโตรเจน หากตัดรังไข่ออก ก็อาจส่งผลต่อการผลิตฮอร์โมนเอสโตรเจนซึ่งคอยสร้างความชุ่มชื้นให้ช่องคลอด

ปัจจัยเสี่ยง

ปัจจัยเสี่ยงของช่องคลอดแห้ง

ปัจจัยต่อไปนี้ อาจเพิ่มความเสี่ยงในการเกิดภาวะช่องคลอดแห้งได้

  • ไม่เล้าโลมก่อนมีเพศสัมพันธ์ หรือเล้าโลมน้อยเกินไป
  • สวนล้างช่องคลอดเป็นประจำ หรือใช้ผลิตภัณฑ์ทำความสะอาดจุดซ่อนเร้นบ่อย
  • แช่น้ำอุ่นบ่อย
  • เครียดจัด
  • สูบบุหรี่
  • ปัญหาทางด้านสุขภาพ เช่น โรคภูมิแพ้ โรคเบาหวาน โรคซึมเศร้า โรคผิวหนังบริเวณช่องคลอด
  • เข้ารับการรักษามะเร็งด้วยวิธีบางอย่าง เช่น เคมีบำบัด ผ่าตัด

การวินิจฉัยและการรักษาโรค

ข้อมูลในที่นี้ไม่มีเจตนาให้ใช้ทดแทนคำแนะนำทางการแพทย์ ควรปรึกษาคุณหมอทุกครั้งเพื่อสอบถามข้อมูลเพิ่มเติม

การวินิจฉัยช่องคลอดแห้ง

คุณหมออาจวินิจฉัยภาวะช่องคลอดแห้งด้วยการซักประวัติทางการแพทย์ อาการ และพฤติกรรมของผู้ป่วย เช่น รับประทานยาอะไรหรือไม่ มีการสวนล้างช่องคลอดบ่อยแค่ไหน และอาจวินิจฉัยเพิ่มเติมด้วยวิธีดังต่อไปนี้

  • การตรวจเลือด เพื่อวัดระดับฮอร์โมนเพศในร่างกาย
  • การตรวจปัสสาวะ เพื่อตรวจสอบว่ามีการติดเชื้อในทางเดินปัสสาวะหรือไม่
  • การตรวจอุ้งเชิงกราน เพื่อตรวจสอบว่าช่องคลอดมีรอยแดงหรือไม่ และเนื้อเยื่อในช่องคลอดมีลักษณะอย่างไร
  • การตรวจแปปสเมียร์ (Pap Test) โดยคุณหมอจะใช้เครื่องมือถ่างขยายช่องคลอดสอดเข้าไปเพื่อให้เห็นปากมดลูก จากนั้นจึงเก็บตัวอย่างเซลล์เยื่อบุปากมดลูกไปส่งตรวจทางห้องปฏิบัติการ เพื่อดูความผิดปกติของเซลล์ การอักเสบ การติดเชื้อ โรคมะเร็งปากมดลูก เป็นต้น

การรักษาช่องคลอดแห้ง

ช่องคลอดแห้งอาจรักษาได้ด้วยวิธีดังต่อไปนี้

  • การใช้สารหล่อลื่น เพื่อบรรเทาอาการเจ็บปวดขณะมีเพศสัมพันธ์ แต่ควรเลือกสารหล่อลื่นที่ไม่มีน้ำหอมเป็นส่วนผสม เพื่อป้องกันช่องคลอดระคายเคือง
  • การให้ฮอร์โมนทดแทน เป็นการบำบัดด้วยฮอร์โมนเอสโตรเจนเฉพาะที่ ซึ่งอาจมีรูปแบบดังต่อไปนี้
  • ครีมเอสโตรเจน โดยใช้เครื่องมือสอดเข้าไปในช่องคลอดเพื่อทาครีม ควรทาครีมทุกวันเป็นเวลา 1-2 สัปดาห์ หลังจากนั้นจึงลดความถี่ในการใช้ยาลงเหลือ 1-3 ครั้ง/สัปดาห์ หรือตามที่คุณหมอกำหนด
  • ยาสอดช่องคลอด โดยในช่วง 2 สัปดาห์แรกของการรักษา ให้ใช้ยาสอดช่องคลอดวันละ 1 ครั้ง หลังจากนั้นจึงลดความถี่ในการใช้ยาลงเหลือ 2 ครั้ง/สัปดาห์ และใช้ยาต่อเนื่องจนกว่าช่องคลอดจะกลับมาชุ่มชื้นอีกครั้ง
  • วงแหวนสอดช่องคลอด โดยคุณหมอจะสอดวงแหวนที่อ่อนนุ่มและยืดหยุ่นเข้าไปในช่องคลอด วงแหวนนี้จะปล่อยฮอร์โมนเอสโตรเจนเข้าสู่เนื้อเยื่อช่องคลอดอย่างสม่ำเสมอ วงแหวนสอดช่องคลอดออกฤทธิ์ได้ประมาณ 3 เดือน จึงควรเปลี่ยนทุก ๆ 3 เดือนจนกว่าภาวะช่องคลอดแห้งจะดีขึ้น

การเปลี่ยนไลฟ์สไตล์และการดูแลตัวเอง

การเปลี่ยนไลฟ์สไตล์และการดูแลตัวเอง

การเปลี่ยนไลฟ์สไตล์และการดูแลตัวเองเพื่อรักษาหรือป้องกันการเกิดภาวะช่องคลอดแห้ง อาจทำได้ดังนี้

  • หลีกเลี่ยงการสวนล้างช่องคลอดเป็นประจำ และไม่ใช้ผลิตภัณฑ์ที่มีน้ำหอมในการทำความสะอาดบริเวณช่องคลอดและอวัยวะเพศ
  • หลีกเลี่ยงพฤติกรรมที่ทำให้เครียด หากรู้สึกเครียดควรทำกิจกรรมคลายเครียด เช่น ดูหนัง ฟังเพลง
  • หากมีเพศสัมพันธ์ควรมีการเล้าโลมก่อน หรือควรใช้สารหล่อลื่นแบบน้ำเพื่อช่วยให้ช่องคลอดชุ่มชื้นและลื่นเพียงพอ

Hello Health Group ไม่ได้ให้คำแนะนำด้านการแพทย์ การวินิจฉัยโรค หรือการรักษาโรคแต่อย่างใด

แหล่งที่มา

Vaginal Dryness: Causes and Moisturizing Treatments. https://www.webmd.com/women/guide/vaginal-dryness-causes-moisturizing-treatments. Accessed December 30, 2021 

Vaginal dryness after menopause: How to treat it?. https://www.mayoclinic.org/diseases-conditions/menopause/expert-answers/vaginal-dryness/faq-20115086. Accessed December 30, 2021 

Vaginal dryness. https://www.nhs.uk/conditions/vaginal-dryness/. Accessed December 30, 2021 

Experiencing Vaginal Dryness? Here’s What You Need to Know. https://www.acog.org/womens-health/experts-and-stories/the-latest/experiencing-vaginal-dryness-heres-what-you-need-to-know. Accessed December 30, 2021 

Vaginal dryness. https://www.healthdirect.gov.au/vaginal-dryness. Accessed December 30, 2021 

รูปของผู้เขียนbadge
เขียนโดย นนทกร บัณฑิตสินทรัพย์ แก้ไขล่าสุด 4 สัปดาห์ก่อน
ตรวจสอบความถูกต้องของข้อมูลโดย เนตรนภา ปะวะคัง