เนื้องอกในสมอง (Brain Tumor)

ทบทวนบทความโดย | โดย

Update Date พฤษภาคม 11, 2020
Share now

เนื้องอกในสมอง เป็นกลุ่มเนื้อเยื่อที่ก่อตัวจากเซลล์ผิดปกติที่ขยายตัว เซลล์เหล่านี้เกิดขึ้นจากสมองหรือกระดูกสันหลังส่วนกลางที่ทำลายการทำงานของสมอง

คำจำกัดความ

เนื้องอกในสมองคือ

เนื้องอกในสมอง (Brain Tumor) เป็นกลุ่มเนื้อเยื่อที่ก่อตัวจากเซลล์ผิดปกติที่ขยายตัว เซลล์เหล่านี้เกิดขึ้นจากสมองหรือกระดูกสันหลังส่วนกลางที่ทำลายการทำงานของสมอง

เนื้องอกในสมองมีหลายประเภท โดยแต่ละประเภทขึ้นอยู่กับบริเวณที่เนื้องอกเกิดขึ้น และขึ้นอยู่ที่ว่าเนื้องอกนั้นเป็นเนื้อร้าย (เซลล์มะเร็ง) หรือเป็นเนื้องอกธรรมดา

  • เนื้องอกธรรมดา เป็นเนื้องอกที่ไม่ใช่มะเร็งซึ่งอันตรายน้อยที่สุด จะไม่มีเซลล์มะเร็งแฝงอยู่ และอาจเกิดจากเซลล์ที่อยู่ภายในสมอง หรือบริเวณใกล้เคียง อัตราการเติบโตของเซลล์ชนิดนี้ค่อนข้างต่ำและไม่แพร่ขยายไปยังเนื้อเยื่ออื่นๆ
  • เนื้อร้าย เป็นเนื้องอกที่มีเซลล์มะเร็งและเป็นอันตราย และอัตราการเติบโตสูงกว่าและแพร่กระจายไปยังส่วนอื่นๆ เช่น ระบบประสาทส่วนกลางและส่วนอื่นๆของสมอง
  • เนื้องอกปฐมภูมิ เป็นเนื้องอกเกิดขึ้นที่เซลล์สมอง มักลุกลามไปยังส่วนอื่นๆ ของสมองและกระดูกสันหลัง
  • เนื้องอกซึ่งลุกลามจากที่อื่น มักเกิดจากส่วนอื่นๆ ของร่างกายและลุกลามเข้าสู่สมอง

เนื้องอกในสมองพบบ่อยแค่ไหน

อาการนี้เกิดขึ้นในผู้ป่วยทุกเพศทุกวัย และสามารถจัดการได้โดยการลดปัจจัยเสี่ยงต่างๆ ควรปรึกษาแพทย์สำหรับข้อมูลเพิ่มเติม

อาการ

อาการของเนื้องอกในสมอง

อาการของเนื้องอกในสมองขึ้นอยู่กับประเภทของเนื้องอก บริเวณและขนาดของเนื้องอกที่เกิดขึ้น ส่วนของสมองที่แตกต่างกันควบคุมส่วนต่างๆ ของร่างกายที่ต่างกัน และอาการอาจแตกต่างๆ กันไปตามบริเวณที่เนื้องอกเกิดขึ้น เนื้องอกบางประเภทอาจแสดงอาการที่เพิ่มขึ้นตามระยะเวลา บางชนิดอาจไม่แสดงอาการจนกระทั่งเนื้องอกมีขนาดใหญ่และส่งผลเสียต่อสุขภาพ

อาการทั่วไปของเนื้องอกในสมอง ได้แก่

  • อาการชัก โดยเฉพาะอย่างยิ่งในผู้ที่ไม่เคยมีประวัติการชักมาก่อน
  • ปวดศีรษะบ่อย หรือลักษณะอาการปวดแตกต่างกันไป
  • คลื่นไส้หรืออาเจียนโดยไม่ทราบสาเหตุ
  • ปัญหาทางการมองเห็น เช่น เห็นภาพไม่ชัด เห็นภาพซ้อนหรือสูญเสียการมองเห็นชั่วคราว
  • ปัญหาทางการได้ยิน
  • ปัญหาทางการพูดหรือทำความเข้าใจ
  • ปัญหาทางการทรงตัว
  • อาการชาหรือรู้สึกเสียวซ่าที่แขนขา
  • สูญเสียความทรงจำ
  • ปัญหาเกี่ยวกับการจดจ่อ
  • บุคลิกเปลี่ยนไป

อาจมีบางอาการที่ไม่ได้ระบุไว้ข้างต้น ดังนั้น หากคุณมีข้อสงสัยเกี่ยวกับอาการ ควรปรึกษาแพทย์

ควรพบหมอเมื่อใด

เมื่อสังเกตว่าเกิดอาการต่างๆหรือมีคำถาม ควรปรึกษาแพทย์ ร่างกายของแต่ละคนแสดงอาการแตกต่างกัน ควรปรึกษาแพทย์ เพื่อสอบถามถึงวิธีการรักษาที่ดีที่สุดสำหรับอาการที่เกิดขึ้น

สาเหตุ

สาเหตุของการเกิดเนื้องอกในสมอง

สาเหตุหลัก 2 ประการของการเกิดก้อนเนื้องอกในสมอง ได้แก่

  • เนื้องอกในสมองแบบปฐมภูมิ เป็นเนื้องอกเกิดที่บริเวณสมองหรือบริเวณใกล้เคียง เช่น เยื่อหุ้มสมอง (meninges) ประสาทสมอง (cranial nerves) ต่อมพิทูอิทารี (pituitary gland) หรือต่อมไพเนียง (pineal gland) ก้อนเนื้อในสมองประเภทนี้เริ่มจากการเปลี่ยนแปลงของดีเอ็นเอของเซลล์ การเปลี่ยนแปลงนี้เป็นกระบวนการที่ผิดปกติของดีเอ็นเอที่ทำให้เซลล์เจนิญเติบโต แบ่งตัวอย่างรวดเร็ว และแข็งแรงขึ้นจากการแย่งสาอาหาร และทำให้เซลล์อื่นๆตายไป ผลของกระบวนการนี้ทำให้เกิดกลุ่มเซลล์ที่ผิดปกติ นั่นคือ ก้อนเนื้อนั่นเอง
  • เนื้องอกในสมองที่ลุกลามจากที่อื่น (Metastatic brain tumor) เป็นเนื้องอกที่เกิดจากส่วนอื่นๆ ของร่างกาย และลุกลามมายังสมอง เนื้องอกประเภทนี้เกิดขึ้นบ่อยกว่าเนื้องอกแบบปฐมภูมิ

ปัจจัยเสี่ยง

ปัจจัยเพิ่มความเสี่ยงการเกิดเนื้องอกในสมอง

ปัจจัยเพิ่มความเสี่ยงการเกิดเนื้องอกในสมอง ได้แก่

  • อายุ ความเสี่ยงการเกิดเนื้องอกอยู่ที่อายุที่เพิ่มมากขึ้น เนื้องอกในสมองจะเกิดมากในวัยผู้ใหญ่ แต่อาจเกิดได้กับบุคคลทุกวัย และเนื้องอกในสมองบางประเภทก็เกิดขึ้นกับเด็กโดยเฉพาะ
  • การรับรังสี รังสีมีหลายประเภท ผู้ที่ได้รับรังสีไอออนไนซ์มีความเสี่ยงที่จะเกิดเนื้องงอกในสมองได้สูงกว่า ตัวอย่างของรังสีไอออนไนซ์ ได้แก่ การฉายรังสีเพื่อรักษามะเร็ง และรังสีจากระเบิดอะตอม แต่รังสีจากคลื่นความถี่จากแหล่งพลังงานทั่วไป เช่น โทรศัพท์มือถือและเตาไมโครเวฟ ยังไม่มีการพิสูจนทางวิทยาศาสตร์ว่า เกี่ยวข้องกับการเกิดเนื้องอกในสมอง
  • ประวัติของคนในครอบครัวที่เคยเป็นเนื้องอกในสมอง ผู้ที่สมาชิกในครอบครัวเคยมีประวัติ มีโอกาสสูงขึ้นที่จะเกิดภาวะนี้

การวินิจฉัยและการรักษา

ข้อมูลนี้ไม่สามารถใช้แทนคำแนะนำทางการแพทย์ได้ ควรปรึกษาแพทย์สำหรับข้อมูลเพิ่มเติม

การวินิจฉัยเนื้องอกในสมอง

หากคุณสงสัยว่าจะเป็นเนื้องอกในสมอง แพทย์จะซักถามถึงอาการและประวัติทางครอบครัวเกี่ยวกับสุขภาพ และอาจแนะนำให้เข้ารับการทดสอบและตรวจวินิจฉัยต่างๆ ได้แก่

  • การตรวจระบบประสาท เป็นการตรวจร่างกายเพื่อตรวจดูความสามรถทางการมองเห็น การได้ยิน การทรงตัว การประสานงานของส่วนต่างๆ ความแข็งแรงและความหยืดหยุ่น หากเกิดปัญหาที่ระบบใดแพทย์จะสามารถระบุถึงตำแหน่งของสมองที่เกิดปัญหา และทำการตรวจด้วยวิธีการอื่นต่อไป
  • การตรวจด้วยการถ่ายภาพ: การตรวจด้วยคลื่นแม่เหล็กไฟฟ้า (MRI) หรือซีทีสแกน ทำให้เห็นภาพราบละเอียดของสมอง วิธีการอื่นๆ เช่น การตรวจวินิจฉัยหลอดเลือด (angiogram) หรือ เอ็มอาร์เอ (MRA) ซึ่งเป็นการตรวจโดยการฉีดสีเข้าสู่เส้นหลอดสมอง เพื่อให้แพทย์สามารถหาสัญญาณของเนื้องอกหรือเส้นเลือดที่ผิดปกติ
  • การตัดชิ้นเนื้อไปตรวจ (Biopsy) เป็นการตรวจเพื่อตรวจว่าชิ้นเนื้อเป็นเซลล์มะเร็งหรือไม่ ชิ้นเนื้อตัวอย่างจะถูกตัดออกจากสมองโดยการผ่าตัดหรือการใช้เข็มเจาะผ่านรูเข้าสู่กะโหลก และชิ้นเนื้อตัวอย่างจะถูกส่งไปตรวจ

การรักษาเนื้องอกในสมอง

การรักษาเนื้องอกในสมองขึ้นอยู่กับหลายปัจจัย ได้แก่

  • อายุ สุขภาพและประวัติการรักษา
  • ประเภท บริเวณและขนาดของก้อนเนื้อ
  • การลุกลามหรือการเกิดซ้ำของก้อนเนื้อ
  • ความอดทนของคุณต่อประเภทการรักษา ขั้นตอนการรักษาหรือการบำบัดต่างๆ

การรักษาอาการต่างๆ ประกอบด้วย

  • ยากันชัก (AEDs)
  • สเตียรอยด์
  • การผ่าตัด

โดยทั่วไป เนื้องอกขั้นแรก (1 และ 2) ที่ไม่ร้ายแรงสามารถรักษาโดยการผ่าตัดและติดตามอาการ แม้ว่าเนื้องอกเหล่านี้จะได้รับการเฝ้าติดตามจากการสแกนสมอง เนื้องอกชนิดที่ 2 จะต้องได้รับการเฝ้าติดตามอาการอย่างใกล้ชิด เพื่อให้แน่ใจว่าเนื้องอกจะไม่เกิดซ้ำ

แต่เนื้องอกชนิดร้ายแรง (3 และ 4) เป็นเนื้องงอกที่อันตราย และสามารถลุกลามได้อย่างรวดเร็ว จึงยากที่จะทำการผ่าตัดออก และมักต้องได้รับการรักษาที่นอกเหนือจากการผ่าตัด อัตราการที่เนื้องอกจะกลับมาเกิดใหม่มีสูง การรักษาทุกวิธีทำเพื่อเยียวยาอาการให้ดีขึ้นและยืดอายุของผู้ป่วยให้นานขึ้น วิธีการรักษาเนื้องอกชนิดขั้นสูง ได้แก่

  • การรักษาโดยการฉายรังสี การเอ็กซเรย์ และการฉายรังสีรูปแบบอื่นๆ เพื่อยับยั้งการเติบโตของเนื้องอก หรือทำลายเซลล์เนื้องอกนั้น
  • การทำเคมีบำบัด เป็นวิธีที่ต้องมีการใช้ยาร่วมด้วย โดยอาจเป็นยารับประทานหรือฉีดเข้าเส้น เพื่อจัดการกับเซลล์ที่ขยายตัวอย่างรวดเร็ว
  • การรักษาแบบจำเพาะเจาะจงต่อเซลล์ เป็นการรักษาที่เน้นเฉพาะองค์ประกอบใดองค์ประกอบหนึ่ง เช่น โมเลกุลหรือช่องทางสำหรับการเติบโตของเซลล์และใช้เป็นช่องทางการรักษาที่เฉพาะต่อเซลล์เป้าหมาย
  • การรักษาเนื้องอกด้วยสนามไฟฟ้า เป็นการรักษาที่มีการใช้อุปกรณ์สวมใส่ โดยอุปกรณ์จะผลิตสนามไฟฟ้าเพื่อไปยับยั้งการแบ่งตัวของเซลล์ที่เกิดขึ้นจากเซลล์มะเร็ง

ผู้ป่วยเนื้องอกในสมองต้องวางแผนร่วมกับแพทย์ ไม่เฉพาะเพียงการรักษาอย่างทันท่วงทีเท่านั้น แต่วางแผนการรักษาฟื้นฟูในระยะยาว เพราะการรักษามะเร็งนั้นอาจส่งผลต่อเนื้อเยื่อที่ดี ผู้ป่วยจึงควรรับทราบถึงผลข้างเคียงระยะยาวของการรักษาใดๆ การวางแผนการดูแลในระยะยาวประกอบด้วย

  • การดูแลติดตามอาการอย่างต่อเนื่อง
  • การทำกายภาพบำบัด การบำบัดด้านการพูด กิจกรรมบำบัด
  • การให้คำปรึกษา หรือการดูแลแบบประคับประคอง (Palliative care)

การเปลี่ยนไลฟ์สไตล์และการเยียวยาตนเอง

การเปลี่ยนไลฟ์สไตล์และการเยียวยาตนเองที่อาจช่วยจัดการเนื้องอกในสมอง

การปรับเปลี่ยนพฤติกรรมและการเยียวยาตนเอง ที่อาช่วยรับมือกับเนื้องอกในสมองเบื้องต้นด้วยตนเอง มีดังนี้

  • การมองโลกในแง่ดี พยายามหลีกเลี่ยงแหล่งที่ทำให้เกิดความเครียด ทำสิ่งที่คุณรักและปรับพฤติกรรมที่ดีต่อสุขภาพ
  • รับประทานอาหารที่มีประโยชน์ มองหาผัก เนื้อสัตว์ไม่ติดมัน และอาหารที่มีไขมันต่ำ งดการดื่มแอลกอฮอล์และงดการสูบบุหรี่
  • ออกกำลังกายสม่ำเสมอ เป็นการช่วยส่งเสริมทั้งสุขภาพกายและใจ พยายามออกกำลังกายให้บ่อยขึ้น ความรู้สึกเหนื่อยล้าระหว่างการออกกำลังกายเป็นเรื่องปกติ คุณอาจลองลดความเข้มข้นของการออกกำลังกายลงและเริ่มช้าๆ แต่หัวใจสำคัญคือความสม่ำเสมอ

หากคุณมีคำถาม ควรปรึกษาแพทย์สำหรับการรักษาที่ดีที่สุดสำหรับคุณ

Hello Health Group ไม่ได้ให้คำปรึกษาด้านการแพทย์ การวินิจฉัย หรือการรักษาโรคแต่อย่างใด

บทความนี้มีประโยชน์ต่อคุณหรือไม่
happy unhappy"
แหล่งที่มา

บทความนี้ก็น่าสนใจเหมือนกัน

รับมืออย่างไร เมื่อรู้ว่าตัวเอง เป็นโรคเนื้องอกในสมอง

ไม่ว่าใครต่างก็ไม่อยากจะเป็นโรคเนื้องอกในสมอง การ รับมือ กับ เนื้องอกในสมอง นั้นอาจจะไม่ใช่เรื่องง่าย แต่เราสามารถทำได้ด้วยเทคนิคดังต่อไปนี้

ทบทวนบทความโดย ทีม Hello คุณหมอ
เขียนบทความโดย พลอย วงษ์วิไล

บทความแนะนำ

โรคศพเดินได้

โรคศพเดินได้ อาการทางจิต ที่หลงคิดว่าตัวเอง ตายไปแล้ว

ทบทวนบทความโดย ทีม Hello คุณหมอ
เขียนบทความโดย พลอย วงษ์วิไล
เผยแพร่วันที่ มกราคม 29, 2020
โรคอลิซในดินแดนมหัศจรรย์-โรคทางจิต

จากจอหนัง สู่ชีวิตจริง! โรคอลิซในดินแดนมหัศจรรย์ ที่คุณควรรู้จัก

ทบทวนบทความโดย ทีม Hello คุณหมอ
เขียนบทความโดย panyapat Aiemsin
เผยแพร่วันที่ มกราคม 6, 2020
สีผสมอาหารทานได้-อันตรายหรือไม่

สีผสมอาหารทานได้ แล้วมีอันตรายหรือเปล่า?

ทบทวนบทความโดย ทีม Hello คุณหมอ
เขียนบทความโดย สิฏฐิณิศา รัชตวโรทัย
เผยแพร่วันที่ ธันวาคม 25, 2019
สัญญาณเนื้องอกในสมอง

สัญญาณเตือน ที่บ่งบอกว่าคุณกำลัง มีเนื้องอกในสมอง

เขียนบทความโดย พลอย วงษ์วิไล
เผยแพร่วันที่ ธันวาคม 13, 2019