ซอร์บิทอล (Sorbitol)

โดย ทบทวนบทความโดย เภสัชกรวิสสุตา ชั้นประเสริฐ

ข้อบ่งใช้

ซอร์บิทอล ใช้สำหรับ

ซอร์บิทอล (Sorbitol) เป็นยาระบายประเภทดูดน้ำเข้า (Osmotic laxative) โดยทั่วไปมักใช้รักษาอาการท้องผูกหรืออาหารไม่ย่อย

วิธีใช้ยาซอร์บิทอล

สำหรับชนิดรับประทาน 

  • รับประทานยาตามคำแนะนำของแพทย์ ทั้งเรื่องปริมาณและเวลา
  • อ่านเอกสารกำกับยาอย่างละเอียดก่อนรับประทาน
  • ปรึกษาแพทย์หากมีข้อสงสัยเกี่ยวกับข้อมูลที่ระบุบนฉลาก

สำหรับชนิดสวนทวาร

  • อ่านเอกสารกำกับยาอย่างละเอียดก่อนใช้ยา
  • ปรึกษาแพทย์ หากมีข้อสงสัยเกี่ยวกับข้อมูลที่ระบุบนฉลาก

วิธีเก็บรักษายา ซอร์บิทอล

ยาซอร์บิทอลควรเก็บที่อุณหภูมิห้อง ให้พ้นแสงและความชื้น เพื่อป้องกันไม่ให้ตัวยาเสื่อมสภาพ ไม่ควรเก็บยานี้ในห้องน้ำหรือช่องแช่แข็ง ยาซอร์บิทอลบางยี่ห้ออาจมีวิธีเก็บรักษาแตกต่างกัน จึงควรอ่านคำแนะนำบนบรรจุภัณฑ์หรือสอบถามเภสัชกรเสมอ และโปรดเก็บยาให้พ้นจากมือเด็กและสัตว์เลี้ยงเพื่อความปลอดภัย

ไม่ควรทิ้งยาซอร์บิทอลลงในชักโครก หรือเทยาลงในท่อระบายน้ำ เว้นเสียแต่จะได้รับคำแนะนำให้ทำเช่นนั้น หากยาหมดอายุ หรือไม่มีความจำเป็นต้องใช้ยา ควรกำจัดยาด้วยวิธีที่ถูกต้อง โดยสามารถสอบถามข้อมูลวิธีกำจัดยาที่ถูกต้องได้จากเภสัชกร

ข้อควรระวังและคำเตือน

ข้อควรรู้ก่อนใช้ยาซอร์บิทอล

ก่อนใช้ยาซอร์บิทอล ควรแจ้งแพทย์ทราบ หากคุณมีอาการหรือภาวะดังนี้

  • แพ้ยาซอร์บิทอล หรือส่วนผสมที่ไม่ออกฤทธิ์ของยาซอร์บิทอล โปรดสอบถามเภสัชกรเกี่ยวกับรายชื่อของส่วนผสมที่ไม่ออกฤทธิ์ของยา
  • แพ้ยาประเภทอื่นๆ แพ้อาหาร สีย้อม สารกันบูด หรือสัตว์
  • เป็นเด็ก
  • เป็นผู้สูงอายุ
  • เคยมีปัญหาสุขภาพ หรือการใช้ยาตัวอื่น ที่อาจมีความเสี่ยงในการทำปฏิกิริยากับยาซอร์บิทอล

ความปลอดภัยต่อการตั้งครรภ์หรือให้นมบุตร

ยังไม่มีการศึกษาค้นคว้าที่เพียงพอเกี่ยวกับความเสี่ยงในการใช้ยาซอร์บิทอลในผู้หญิงตั้งครรภ์หรือช่วงให้นมบุตร ควรปรึกษาแพทย์เพื่อประเมินประโยชน์และความเสี่ยงที่เป็นไปได้ก่อนการใช้ยา

ยาซอร์บิทอลถูกจัดอยู่ในจำพวกยาที่มีระดับความเสี่ยงในสตรีมีครรภ์ประเภท N อ้างอิงจากองค์การอาหารและยาสหรัฐอเมริกา ได้แก่

  • A = ไม่มีความเสี่ยง
  • B = ไม่พบความเสี่ยงในบางงานวิจัย
  • C = อาจมีความเสี่ยง
  • D = มีหลักฐานแสดงถึงความเสี่ยง
  • X = ห้ามใช้
  • N = ไม่ทราบแน่ชัด

รู้จักผลข้างเคียง

ผลข้างเคียงของยาซอร์บิทอล

การใช้ยาซอร์บิทอลอาจก่อให้เกิดผลข้างเคียงเหมือนกับการใช้ยาประเภทอื่น โดยส่วนใหญ่มักไม่มีผลหรืออาการข้างเคียงและไม่จำเป็นต้องมีการรักษาเพิ่มเติม อย่างไรก็ตาม ควรปรึกษาแพทย์หากเกิดปัญหาหลังการใช้ยา

อาการข้างเคียงที่อาจเกิดขึ้น เช่น ท้องร่วง ปวดท้อง หรืออาการแพ้ต่างๆ

ผลข้างเคียงที่กล่าวมาข้างต้น อาจไม่ได้เกิดกับทุกคน หรือบางคนอาจมีอาการอื่นนอกเหนือจากนี้ หากคุณมีข้อสงสัยใดๆ เกี่ยวกับผลข้างเคียง โปรดปรึกษากับแพทย์หรือเภสัชกร

รู้จักกับปฏิกิริยาของยา

ปฏิกิริยากับยาอื่น

ยาซอร์บิทอลอาจเกิดปฏิกิริยากับยาอื่นที่คุณกำลังใช้อยู่ และอาจส่งผลต่อการออกฤทธิ์ของยา หรือเพิ่มความเสี่ยงในการเกิดผลข้างเคียง เพื่อป้องกันปัญหาที่อาจจะเกิดขึ้น คุณควรแจ้งแพทย์หรือเภสัชกรด้วยว่า คุณกำลังใช้ยาอะไรอยู่บ้าง ไม่ว่าจะเป็นยาตามใบสั่งแพทย์ ยาที่ซื้อได้เอง สมุนไพร เป็นต้น และเพื่อความปลอดภัย คุณไม่ควรเริ่ม หยุด หรือเปลี่ยนขนาดยาเองโดยไม่ได้รับความเห็นชอบจากแพทย์

ปฏิกิริยาต่ออาหารและแอลกอฮอล์

ยาซอร์บิทอลอาจมีปฏิกิริยากับอาหารหรือเครื่องดื่มแอลกอฮอล์ โดยส่งผลต่อการออกฤทธิ์ของยา หรือเพิ่มความเสี่ยงที่จะเกิดผลข้างเคียง โปรดปรึกษากับแพทย์หรือเภสัชกรก่อนเสมอ

ปฏิกิริยากับอาการโรคอื่นๆ

ยาซอร์บิทอลอาจส่งผลให้อาการโรคของคุณแย่ลง หรือส่งผลต่อการออกฤทธิ์ของยา โปรดแจ้งให้แพทย์หรือเภสัชกรทราบถึงสภาวะโรคของคุณก่อนใช้ยาเสมอ โดยเฉพาะ

  • ลำไส้อักเสบ และลำไส้อักเสบชนิดเป็นแผล โรคและอาการโครห์นหรืออาการอุดตัน ปวดท้องเรื้อรังโดยไม่มีสาเหตุ
  • โรคทางกรรมพันธุ์ที่เกี่ยวข้องกับน้ำตาลฟรุกโตส (Fructose Interolence Hereditary) ซึ่งเป็นโรคพันธุกรรมเมตาบอลิกที่พบยาก
  • โรคระบบทางเดินน้ำดี
  • อาการระคายเคืองในทางเดินอาหาร

ขนาดยา

ข้อมูลในที่นี้ไม่มีเจตนาให้ใช้ทดแทนคำแนะนำทางการแพทย์ ควรปรึกษากับแพทย์หรือเภสัชกรทุกครั้ง เพื่อรับทราบข้อมูลเพิ่มเติม

ขนาดยาสำหรับผู้ใหญ่

ควรปรึกษาแพทย์สำหรับข้อมูลปริมาณซอร์บิทอล ไฮโดรคลอไรด์ที่ควรใช้ ปริมาณยาที่ควรใช้ในบางกรณีมีดังนี้

  • การรักษาอาการปวดท้องเนื่องจากอาหารไม่ย่อย : ควรรับประทาน 1-3 แพคต่อวัน ก่อนอาหารหรือเมื่อเกิดอาการ
  • การรักษาอาการท้องผูก : ควรรับประทาน 1 แพคในช่วงเช้าหรือช่วงท้องว่าง
  • ใช้เป็นยาระบายแบบสวนทวาร : ปริมาณ 120 มิลลิลิตรของสารละลายร้อยละ 20-30

ขนาดยาสำหรับเด็ก

ควรปรึกษาแพทย์สำหรับข้อมูลปริมาณซอร์บิทอล ไฮโดรคลอไรด์ที่ควรใช้ ปริมาณยาที่ควรใช้ในบางกรณีมีดังนี้

  • การรักษาอาการท้องผูก : ปริมาณครึ่งหนึ่งของปริมาณที่ผู้ใหญ่รับประทาน โดยการผสมยากับน้ำและดื่มยา 10 นาทีก่อนอาการ
  • ใช้เป็นยาระบาย แบบสวนทวาร : ปริมาณ 120 มิลลิลิตรของสารละลายร้อยละ 20-30 สำหรับเด็กอายุ 12 ปีขึ้นไป และ 30-60 มิลลิลิตร สำหรับเด็กอายุ 2-11 ปี

รูปแบบของยา

ความแรงและรูปแบบของยามีดังนี้

  • ชนิดดื่มขนาดบรรจุ 5 กรัม
  • ชนิดรับประทานและชนิดสวนทวาร มีขนาดความเข้มข้น 70%

กรณีฉุกเฉินหรือใช้ยาเกินขนาด

หากเกิดเหตุฉุกเฉินหรือใช้ยาเกินขนาด ควรแจ้งเหตุฉุกเฉิน หรือนำส่งห้องฉุกเฉินใกล้บ้านโดยทันที

กรณีลืมใช้ยา

หากคุณลืมใช้ยาควรรีบใช้ทันทีที่นึกได้ หรือถ้าหากใกล้ถึงเวลาใช้ยาครั้งต่อไป ให้ข้ามรอบไปใช้ยาตามตารางปกติได้เลย ไม่ควรเพิ่มปริมาณยา

Hello Health Group ไม่ได้ให้คำแนะนำทางการแพทย์ การวินิจฉัยโรคหรือการรักษาโรคแต่อย่างใด

อ่านเพิ่มเติม:

Share now :

Review Date: สิงหาคม 27, 2018 | Last Modified: ธันวาคม 31, 2019

บทความนี้ก็น่าสนใจเหมือนกัน