โลหิตจางจากปัจจัยทางพันธุกรรม ที่ควรรู้จักมีอะไรบ้าง?

ทบทวนบทความโดย | โดย

Update Date 15/07/2020 . 2 mins read
Share now

สาเหตุของการเกิดโลหิตจางมีอยู่มากมาย แต่สิ่งหนึ่งที่คนทั่วไปอาจจะไม่ทราบนั่นก็คือ ปัจจัยทางพันธุกรรม ภาวะโลหิตจางบางชนิดเป็น โลหิตจางจากปัจจัยทางพันธุกรรม เช่น ภาวะโลหิตจางจากเม็ดเลือดแดงรูปเคียว (Sickle Cell Anemia) สามารถถ่ายทอดได้จากบรรพบุรุษหลายชั่วอายุคน มีความเชื่อกันทั่วไปว่า ภาวะโลหิตจางไม่เพียงแต่จะเกิดจากอาหารที่ไม่ดีต่อสุขภาพ และปัจจัยภายนอก แต่ยังสามารถเกิดได้จากปัญหาทางสุขภาวะที่นอกเหนือการควบคุม โรคเกี่ยวกับเลือดที่ได้รับการถ่ายทอดทางพันธุกรรมมีดังนี้

รู้จักกับโรค โลหิตจางจากปัจจัยทางพันธุกรรม ชนิดต่างๆ

โรคเม็ดเลือดแดงรูปเคียว

โรคเม็ดเลือดแดงรูปเคียว (Sickle Cell Disease) หรือที่รู้จักกันอีกชื่อว่าภาวะโลหิตจางจากเม็ดเลือดแดงรูปเคียว เป็นโรคเกี่ยวกับเลือดที่ได้รับการถ่ายทอดทางพันธุกรรม ลักษณะก็คือมีความผิดปกติของโมเลกุลฮีโมโกลบิน ที่ลำเลียงออกซิเจนภายในเซลล์เม็ดเลือดแดง เซลล์เหล่านี้มีจะแนวโน้มที่จะมีความผิดปกติ แข็ง และมีรูปร่างเหมือนเคียว ภายใต้เงื่อนไขบางอย่าง

โรคเม็ดเลือดแดงรูปเคียวมีความเกี่ยวข้องกับปัญหาสุขภาพ แบบฉับพลันและแบบเรื้อรังจำนวนหนึ่ง เช่น การติดเชื้อที่รุนแรงและอาการปวดที่รุนแรง (ภาวะเม็ดเลือดแดงรูปเคียววิกฤต) และเพิ่มความเสี่ยงในการเสียชีวิต โรคเม็ดเลือดแดงรูปเคียวจะเกิดขึ้น เมื่อบุคคลนั้นได้รับถ่ายทอดรูปแบบดีเอ็นเอที่ผิดปกติของยีนฮีโมโกลบิน ทั้งจากพ่อและแม่

โรคโลหิตจางธาลัสซีเมีย

สาเหตุของโรคธาลัสซีเมีย คือ ความผิดปกติของโครงสร้างฮีโมโกลบินมนเซลล์เม็ดเลือดแดง โดยสองความผิดปกติหลักของโรคนี้ ได้แก่ อัลฟ่าธาลัสซีเมีย และเบต้าธาลัสซีเมีย ขึ้นอยู่กับส่วนของฮีโมโกลบินที่หายไป (ฮีโมโกลบินคือโครงสร้างโปรตีนที่ลำเลียงออกซิเจนในเซลล์เม็ดเลือดแดง)

รูปแบบของโรคอัลฟ่าธาลัสซีเมียที่รุนแรงที่สุด และที่พบมากที่สุดในเขตเอเชียตะวันออกเฉียงใต้ จีน และฟิลิบปินส์ ก็คือการแท้งบุตรหรือเด็กเสียชีวิตตั้งแต่กำเนิด คนส่วนใหญ่ที่เป็นโรคอัลฟ่าธาลัสซีเมีย ต้องทรมานกับภาวะโลหิตจางเรื้อรัง บางส่วนมีความผิดปกติอย่างรุนแรง และมีอายุสั้น

ธาลัสซีเมียเป็นโรคที่เกิดจากการถ่ายทอดทางพันธุกรรมของยีนด้อย จึงไม่สามารถส่งต่อจากลูกคนหนึ่งไปสู่ลูกอีกคนหนึ่งได้

มนุษย์ทุกคนนั้นจะมียีนอยู่สองยีน (จากพ่อและแม่อย่างละหนึ่ง) ที่มีความเกี่ยวข้องกับฮีโมโกลบินเซลล์เม็ดเลือดแดง โดยทั่วไป คนที่มียีนพาหะของธาลัสซีเมีย แม้ว่าจะมียีนปกติแค่เพียงตัวเดียว ก็ยังสามารถผลิตฮีโมโกลบินได้ และมักจะไม่มีอาการใดๆ แต่จะทราบได้ว่ามีพาหะของโรคธาลัสซีเมีย ก็ต่อเมื่อทำการตรวจเลือด

หากยีนทั้งสองนั้นผิดปกติ ก็จะสร้างฮีโมโกลบินที่ผิดปกติขึ้นมา และทำให้เป็นโรคธาลัสซีเมียขั้นรุนแรง

โรคเม็ดเลือดแดงรูปรีจากพันธุกรรม

โรคเม็ดเลือดแดงรูปรีจากพันธุกรรม (Heredity Elliptocytosis) เป็นโรคทางพันธุกรรม ซึ่งเกิดจากโปรตีนของเยื่อหุ้มเซลล์เม็ดเลือดแดงที่ผิดปกติ ได้แก่ สเปคทริน (Spectrin) และแอนคีริน (Ankyrin) โดยพ่อหรือแม่ของเด็กที่เป็นโรคนี้จะมีโรคอยู่ด้วยเสมอ แต่เป็นแค่พาหะนำโรคโดยไม่มีอาการของโรค

ภาวะเลือดจางชนิดนี้บ่งชี้โดยรูปร่างของเม็ดเลือดแดง ที่เป็นรูปรี เป็นภาวะเลือดจางที่ไม่ได้เกิดจากการขาดธาตุเหล็กหรือวิตามิน แต่เกิดจากสัณฐานของเม็ดเลือดแดงที่ผิดปกติ ซึ่งถูกกำหนดโดยพันธุกรรม

การรักษา

เช่นเดียวกันกับโรคทางพันธุกรรมอื่นๆ ภาวะโลหิตจางที่ถ่ายทอดทางพันธุกรรมนี้ มักจะยากต่อการรักษาให้หายขาด มักจำเป็นต้องมีการจัดการตลอดชีวิต เพื่อให้มั่นใจในสุขภาพและความแข็งแรงสมบูรณ์ของผู้ที่มีภาวะโลหิตจางทางพันธุกรรม ผู้ที่มีประวัติการเป็นโลหิตจางที่ถ่ายทอดทางพันธุกรรม ควรจะปรึกษาข้อกังวลใจกับแพทย์ และดูว่าจำเป็นต้องรับอาหารเสริมธาตุเหล็กหรือไม่

Hello Health Group ไม่ได้ให้คำแนะนำด้านการแพทย์ การวินิจฉัยโรค หรือการรักษาโรคแต่อย่างใด

อัปเดตข่าวสารสุขภาพติดตามไลน์ Hello คุณหมอ
บทความนี้มีประโยชน์ต่อคุณหรือไม่
happy unhappy
แหล่งที่มา

บทความนี้ก็น่าสนใจเหมือนกัน

รู้หรือไม่! เสพติดการเคี้ยวน้ำแข็งตลอดเวลา อาการแบบนี้เสี่ยงเป็น โรคติดน้ำแข็ง

โรคติดน้ำแข็ง (Pagophagia) เกิดขึ้นได้จากความเครียดของปัญหาบางอย่างที่เกี่ยวข้องกับอารมณ์ และจิตใจ จนไปสู่อาการขบเคี้ยวเพื่อเป็นการผ่อนคลาย

ทบทวนบทความโดย ทีม Hello คุณหมอ
Written by panyapat Aiemsin

เพ้นท์ผิวหนังด้วย เฮนน่า รอยสักชั่วคราวที่มาพร้อมกับอันตราย

การเพ้นท์แบบ เฮนน่า (Henna) คือการสร้างศิลปะ หรือลวดลายที่แปลกตา ประทับบนเรือนรางด้วยหมึกที่มีสีดำ เป็นรอยสักชั่วคราวที่จะอยู่ได้เพียงประมาณ 2-4 สัปดาห์

ทบทวนบทความโดย ทีม Hello คุณหมอ
Written by panyapat Aiemsin

ดื่มน้ำเลมอน เป็นประจำ ดีต่อสุขภาพอย่างไร

การ ดื่มน้ำเลมอน นอกจากจะทำให้ร่างกายรู้สึกสดชื่นขึ้นแล้ว หลายคนยังเชื่อว่ามีประโยชน์ต่อสุขภาพ ทั้งยังช่วยลดน้ำหนักได้อีกด้วย

ทบทวนบทความโดย ทีม Hello คุณหมอ
Written by สิฏฐิณิศา รัชตวโรทัย

เล็บกับสุขภาพ รู้หรือไม่…เล็บสามารถบอกถึงสุขภาพของคุณได้

หลายคนคงสงสัยว่า เล็บกับสุขภาพ เกี่ยวข้องกันอย่างไร ความจริงลักษณะเล็บสามารถบอกถึงสุขภาพของได้ เนื่องจากเล็บมีความสัมพันธ์อย่างใกล้ชิดกับการทำงานของร่างกาย

ทบทวนบทความโดย ทีม Hello คุณหมอ
Written by สิฏฐิณิศา รัชตวโรทัย