ยาแก้ไอ ยาขับเสมหะ ยาละลายเสมหะ สงสัยมั้ย ต่างกันอย่างไร

ทบทวนบทความโดย | โดย

Update Date พฤษภาคม 11, 2020 . 2 mins read
Share now

เรามักหันมาพึ่ง ยาแก้ไอ เมื่อมีอาการไอเกิดขึ้นอย่างต่อเนื่องหรือรุนแรงจนอาจก่อให้เกิดความรำคาญแก่ทั้งผู้มีอาการและคนรอบข้าง หรืออาจรบกวนการทำกิจกรรมในชีวิตประจำวันทั่วไปก็ได้ อย่างไรก็ตาม ยาแก้ไอ ที่มีขายกันอยู่ตามท้องตลาดก็มีอยู่หลายประเภท ทั้งยาแก้ไอสำหรับอาการไอแบบไม่มีเสมหะ และยาสำหรับอาการไอแบบมีเสมหะที่เรียกว่า ยาขับเสมหะ หรือ ยาละลายเสมหะ จึงทำให้เกิดความสับสนอยู่บ่อยๆ

ยาแก้ไอแต่ละประเภทนั้นก็มีตัวยาสำคัญ คุณสมบัติ และข้อบ่งใช้ที่แตกต่างกัน บางชนิดอาจใช้ร่วมกันได้ และบางชนิดก็ใช้ทดแทนกันไม่ได้ ดังนั้น การเข้าใจสาเหตุ และการเลือกประเภทยาแก้ไอที่เหมาะสมกับอาการไอของคุณ ย่อมหมายถึงการรักษาอาการไอที่มีประสิทธิภาพ และประสิทธิผลสูงสุดนั่นเอง  บทความนี้จึงขอนำคุณมาทำความรู้จัก และทำความเข้าใจกับยาแก้ไอแต่ละประเภท เพื่อให้คุณสามารถเลือกใช้รักษาอาการไอของคุณได้อย่างเหมาะสมและปลอดภัยมากที่สุด

ประเภทของยาแก้ไอมีอะไรบ้าง

ยาแก้ไอ สามารถแบ่งออกเป็น 3 ประเภทหลักๆ คือ

1. ยาลดหรือระงับอาการไอ

ยาประเภทนี้ออกฤทธิ์ตามชื่อ คือการกดไม่ให้เกิดอาการไอ การทำงานของยาชนิดนี้คือการเข้าไปออกฤทธิ์ต่อระบบประสาทและกล้ามเนื้อที่เกี่ยวข้องกับกลไกการไอ ทำให้ร่างกายตอบสนองต่อกลไกการไอน้อยลง ทำให้ผู้ป่วยไอน้อยลง ส่วนใหญ่ ยาแก้ไอประเภทนี้มักเหมาะกับการระงับอาการไอในระยะสั้นๆ ในผู้ป่วยที่ไอแห้งแบบไม่มีเสมหะ และยาชนิดนี้ไม่สามารถรักษา หรือจัดการกับสาเหตุของอาการไอ ที่เกิดจากโรคหรือภาวะสุขภาพอื่นๆ ส่วนใหญ่ ยาระงับอาการไอมักมาในรูปแบบของยาน้ำ ยาเม็ดรับประทาน หรือ ยาอม ซึ่งสามารถเลือกรับประทานได้ตามความสะดวก

2. ยาขับเสมหะ

ยาขับเสมหะมีฤทธิ์กระตุ้นให้ร่างกายเพิ่มปริมาณของเหลว และสารหล่อลื่นที่ทำหน้าที่ให้ความชุ่มชื้นและหล่อลื่นระบบทางเดินหายใจ เพื่อให้เสมหะคลายความข้นเหนียว และหลุดอออกจากเยื่อบุในระบบทางเดินหายใจ จนร่างกายสามารถขับเสมหะออกมาได้ง่ายขึ้น การใช้ยาขับเสมหะจะได้ผลมากที่สุด เมื่อร่างกายมีปริมาณน้ำมากพอ ดังนั้น เมื่อใช้ยาขับเสมหะ ก็ต้องดื่มน้ำให้เพียงพอในแต่ละวันด้วย ผลข้างเคียงที่เกิดจากใช้ยาขับเสมหะพบได้น้อย แต่ที่พบบ่อยที่สุด คือ อาการไม่สบายท้อง คลื่นไส้ อาเจียน และปวดหัว

3. ยาละลายเสมหะ

ยาละลายเสมหะจะเข้าไปออกฤทธิ์โดยตรงกับเสมหะ กล่าวคือ ไปทำให้เสมหะแตกตัว และลดความข้นเหนียวลง ทำให้ร่างกายสามารถกำจัดหรือขับเสมหะออกมาผ่านการไอได้ง่ายขึ้นนั่นเอง แต่การใช้ยาละลายเสมหะนี้อาจมีผลข้างเคียงต่อระบบทางเดินอาหาร เช่น คลื่นไส้ อาเจียน ระคายเคืองกระเพาะอาหาร ไม่สบายท้อง หรืออาจมีอาการง่วงซึม หรือปวดศีรษะได้ หรือในบางกรณีที่รุนแรงกว่า แต่พบได้น้อยมากคือ อาการแพ้ยาทางผิวหนังอย่างรุนแรง โดยสังเกตได้จากอาการบวมหรือคัน หากมีอาการผิดปกติดังกล่าว ควรหยุดยาทันที แล้วรีบปรึกษาแพทย์ นอกจากนี้ ข้อควรระวังสำหรับการใช้ยาละลายเสมหะ คือ ไม่ควรใช้กับอาการไอที่เกิดจากภาวะหอบหืดเฉียบพลันในผู้ป่วยโรคหอบหืด

อย่างไรก็ตาม หากคุณใช้ยาแก้ไอเหล่านี้แล้ว อาการยังไม่ดีขึ้น แนะนำว่าควรปรึกษาแพทย์เพื่อตรวจหาสาเหตุที่แท้จริงของสาเหตุการไอ เพื่อการรักษาที่แม่นยำและเหมาะสมมากที่สุด

Hello Health Group ไม่ได้ให้คำปรึกษาด้านการแพทย์ การวินิจฉัย หรือการรักษาโรคแต่อย่างใด

Hello Health Group ไม่ได้ให้คำแนะนำด้านการแพทย์ การวินิจฉัยโรค หรือการรักษาโรคแต่อย่างใด

อ่านเพิ่มเติม:

บทความนี้มีประโยชน์ต่อคุณหรือไม่
happy unhappy"
แหล่งที่มา

บทความนี้ก็น่าสนใจเหมือนกัน

เดลซิม®/เดกซ์โทรเมทอร์แฟน (Delsym®/Dextromethorphan)

ยา เดลซิม® (Delsym®) ใช้เพื่อบรรเทาอาการไอ ทำงานอย่างรวดเร็วในการบรรเทาอาการไอเป็นเวลา 12 ชั่วโมงเต็ม นานเป็นสองเท่าของยาน้ำแก้ไออื่นๆ 

ทบทวนบทความโดย เภสัชกรอาชานนท์ สมศักดิ์
เขียนบทความโดย พลอย วงษ์วิไล
ยา ก-ฮ, ยา-สมุนไพร ก-ฮ พฤษภาคม 30, 2019 . 1 min read

ไอมีเสมหะ ไม่หายซะที! วิธีไหนทำให้หายไวที่สุด

ไอมีเสมหะ ทำให้รู้สึกหายใจลำบากและรบกวนการทำกิจกรรมตามปกติในชีวิตประจำวัน เราจึงขอนำเสนอวิธีการกำจัดเสมหะซึ่งจะช่วยให้อาการไอหายไปโดยเร็วที่สุด

ทบทวนบทความโดย ทีม Hello คุณหมอ
เขียนบทความโดย แวววิกา ศรีบ้าน

ลักษณะการไอ ของคุณเป็นแบบไหน ลองเช็คอาการไอ 5 รูปแบบต่อไปนี้

อาการไอ แต่ละครั้งของคุณมีความแตกต่างกันหรือไม่ มาทำความรู้จักกับ ลักษณะการไอ แต่ละชนิดที่อาจเป็นสัญญาณบ่งชี้ถึงปัญหาสุขภาพที่คุณไม่เคยรู้มาก่อน

ทบทวนบทความโดย ทีม Hello คุณหมอ
เขียนบทความโดย แวววิกา ศรีบ้าน

เสมหะ บอกอะไร เรียนรู้การถอดรหัสสุขภาพจากสีของเสมหะด้วยตนเอง

หากคุณกำลังไอแบบมีเสมหะ สีของ เสมหะ มีความหมายที่เกี่ยวข้องกับภาวะสุขภาพของคุณซ่อนอยู่ ต่อไปนี้คือวิธีไขรหัสจากสีของเสมหะง่ายๆ ด้วยตนเอง

ทบทวนบทความโดย ทีม Hello คุณหมอ
เขียนบทความโดย แวววิกา ศรีบ้าน

บทความแนะนำ

เจ็บคอ-ไอแห้ง-covid-19-วิธีรักษา

เช็กอาการป่วย เจ็บคอ ไอแห้ง ๆ ป่วยธรรมดา หรือเป็น COVID-19

ทบทวนบทความโดย ทีม Hello คุณหมอ
เขียนบทความโดย panyapat Aiemsin
เผยแพร่วันที่ มีนาคม 25, 2020 . 3 mins read
อาการไอแห้ง-วิธีรักษา-วิธีป้องกัน

อาการไอแห้ง ไร้เสมหะ เราสามารถรักษาได้อย่างไรกัน

ทบทวนบทความโดย ทีม Hello คุณหมอ
เขียนบทความโดย panyapat Aiemsin
เผยแพร่วันที่ กุมภาพันธ์ 18, 2020 . 2 mins read
ออเรซอล-oresol

ออเรซอล (Oresol)

ทบทวนบทความโดย ทีม Hello คุณหมอ
เขียนบทความโดย พลอย วงษ์วิไล
เผยแพร่วันที่ ธันวาคม 1, 2019 . 1 min read
บีนาเอ็กซ์เป็กทอแรนท์ (Bena Expectorant)

บีนาเอ็กซ์เป็กทอแรนท์ (Bena Expectorant)

ทบทวนบทความโดย ทีม Hello คุณหมอ
เขียนบทความโดย pimruethai
เผยแพร่วันที่ กันยายน 19, 2019 . 1 min read