การคุกคามทางเพศ คืออะไร หลีกเลี่ยงได้อย่างไร

    การคุกคามทางเพศ คืออะไร หลีกเลี่ยงได้อย่างไร

    การคุกคามทางเพศ หมายถึงพฤติกรรมที่คน ๆ หนึ่งแสดงหรือประสงค์ต่อคนอีกคนหนึ่งเกี่ยวกับเรื่องเพศ ไม่ว่าจะเป็นการแตะเนื้อต้องตัว การวิจารณ์รูปร่างทรวดทรง หรือการถามถึงประสบการณ์ทางเพศโดยที่ผู้ถูกถามไม่ยินยอม ทั้งนี้ การคุกคามทางเพศมักพบได้ทั่วไปในชีวิตประจำวัน ในที่ทำงาน สถานศึกษา และที่สาธารณะ สำหรับวิธีรับมือการคุกคามทางเพศที่ง่ายที่สุด คือการพูดคุยกับผู้คุกคามโดยตรง ว่าพฤติกรรมดังกล่าวนั้นไม่เหมาะสม และควรหยุดการกระทำนั้น ๆ

    การคุกคามทางเพศคืออะไร

    การคุกคามทางเพศ หมายถึง พฤติกรรมเกี่ยวข้องกับเรื่องเพศที่คน ๆ หนึ่งปฏิบัติต่อคนอีกคนหนึ่ง โดยที่อีกฝ่ายไม่ยินยอม อาจเป็นการสัมผัสร่างกายหรือการใช้คำพูดเกี่ยวกับรูปร่างทรวดทรง การถามถึงประสบการณ์ทางเพศ

    ในประเทศไทย รายงานฉบับหนึ่งของสำนักงานกองทุนสนับสนุนการสร้างเสริมสุขภาพ เผยแพร่ในปี พ.ศ. 2565 ระบุว่า หญิงไทยถูกละเมิดทางเพศ รวมถึงได้รับความรุนแรงทางกายหรือใจ ไม่น้อยกว่า 7 คน/วัน และมีสถิติผู้หญิงที่เข้ารับการบำบัดรักษาและแจ้งความร้องทุกข์ประมาณ 30,000 คน/ปี

    ในขณะเดียวกัน รายงานของสำนักงานว่าด้วยยาเสพติดและอาชญากรรมแห่งสหประชาชาติ เผยแพร่ในปีพ.ศ. 2565 ระบุว่า กว่าร้อยละ 87 ของคดีล่วงละเมิดทางเพศในประเทศไทยไม่เคยมีการแจ้งความกับตำรวจ

    นอกจากนี้ ผลการสำรวจชิ้นหนึ่ง เกี่ยวกับการคุกคามทางเพศ โดยบริษัท YouGov บริษัทวิจัยการตลาดแบบครบวงจรนานาชาติของสหราชอาณาจักร เผยแพร่ในปี พ.ศ. 2562 ซึ่งได้สำรวจคนไทยจำนวน 1,107 ราย พบว่า ร้อยละ 21 ของกลุ่มตัวอย่างมีประสบการณ์ถูกคุกคามทางเพศ และสถานที่ที่พบการถูกคุกคามทางมากที่สุดคือพื้นที่สาธารณะต่าง ๆ เช่น รถประจำทาง ไนต์คลับ สถานศึกษา

    พฤติกรรมแบบไหนที่จัดว่าเป็น การคุกคามทางเพศ

    พฤติกรรมที่เข้าข่ายคุกคามทางเพศนั้นมีอยู่หลายประการ ดังต่อไปนี้

    • การพยายามข่มขืนหรือล่วงละเมิดทางเพศ
    • การสัมผัสร่างกายด้วยการแตะ หยิก พิง ลูบหัว หรือกอด
    • การส่งจดหมาย โทรหา หรือส่งภาพลามกอนาจารให้ โดยอีกฝ่ายไม่ยินยอม
    • การจ้อง เดินตาม หรือยืนขวางทางอีกฝ่าย
    • การกดดันให้ไปออกเดทด้วย
    • การเหยียดเพศ
    • การแหย่ หยอกล้อ หรือพูดเรื่องเพศกับอีกฝ่าย
    • การขยิบตา ส่งจูบ หรือเลียริมฝีปากให้อีกฝ่าย เมื่ออีกฝ่ายเดินผ่านหน้า
    • การแสดงความเห็นต่อรูปร่าง ไม่ว่าโดยตรงหรือทางอ้อม
    • การเรียกด้วยสรรพนามที่อีกฝ่ายไม่ยินยอมให้เรียก เช่น ที่รัก คนสวย หนูน้อย
    • การเรียกด้วยการผิวปาก
    • การถามถึงรสนิยมหรือประสบการณ์ทางเพศของอีกฝ่าย
    • การลือถึงประสบการณ์ทางเพศของอีกฝ่าย โดยอีกฝ่ายไม่ยินยอม
    • การเล่นมุกตลกเกี่ยวกับเรื่องเพศ

    การล่วงละเมิดทางเพศ ต่างกับ การคุกคามทางเพศ อย่างไร

    การล่วงละเมิดทางเพศ (Sexual Assault) หมายถึงพฤติกรรมทางเพศในเชิงอาชญากรรม ที่บุคคลหนึ่งหรือคนกลุ่มหนึ่ง กระทำต่ออีกบุคคลโดยปราศจากความยินยอม หรือผ่านการข่มขู่ บังคับ หรือทำให้ขาดสติด้วยฤทธิ์ของยาเสพติดหรือเครื่องดื่มแอลกอฮอล์

    ทั้งนี้ พฤติกรรมที่จัดเป็นการล่วงละเมิดทางเพศ ประกอบด้วย

    • การข่มขืนหรือพยายามข่มขืน
    • การสอดใส่อวัยวะเพศ นิ้ว หรือสิ่งของเข้าไปในร่างกายของอีกฝ่าย
    • การแอบแตะเนื้อต้องตัวอีกฝ่าย
    • การเปิดกระโปรง แอบถ่ายใต้กระโปรง
    • การใช้กำลัง วาจา หรืออุบายใด ๆ เพื่อหลอกล่อหรือบังคับให้มีเพศสัมพันธ์ด้วย

    จะเห็นได้ว่า พฤติกรรมที่เข้าข่ายการล่วงละเมิดทางเพศนั้นมักเป็นเรื่องของการกระทำมากกว่าการใช้คำพูด นอกจากนั้น พฤติกรรมล่วงละเมิดทางเพศยังจัดเป็นอาชญากรรมอย่างชัดเจน ในขณะที่พฤติกรรมคุกคามทางเพศยังไม่ถูกจัดเป็นอาชญากรรมไปเสียทั้งหมด และยังไม่นับว่าเป็นความผิดตามกฎหมายที่เอาผิดผู้กระทำได้ โดยอาจถูกมองว่าเป็นพฤติกรรมที่ไม่เหมาะสม หรือการแสดงออกที่เสียมารยาทหรือผิดกาลเทศะเท่านั้น

    นอกจากนี้ ข้อแตกต่างอีกประการระหว่างการล่วงละเมิดทางเพศและการคุกคามทางเพศคือ การล่วงละเมิดทางเพศส่วนใหญ่เป็นพฤติกรรมทางเพศในระดับรุนแรง และส่งผลต่อร่างกายหรือจิตใจของเหยื่ออย่างเห็นได้ชัด จนอาจไม่สามารถใช้ชีวิตได้ตามปกติ ในขณะที่พฤติกรรมคุกคามทางเพศนั้นอาจทำให้รู้สึกไม่ชอบใจ กลัว กังวลใจ และรู้สึกอับอาย อย่างไรก็ตาม การคุกคามทางเพศอาจนำไปสู่การล่วงละเมิดทางเพศในภายหลังได้

    การคุกคามทางเพศ ส่งผลอย่างไร

    การคุกคามทางเพศ ส่งผลให้มีอาการดังต่อไปนี้ได้

    • เครียด วิตกกังวล ซึมเศร้า
    • ปวดหัว ปวดหลัง เนื่องจากความเครียด
    • ไม่อยากเข้าสังคมหรือร่วมกิจกรรมใด ๆ
    • เสียความมั่นใจในตัวเอง
    • มีปัญหาเกี่ยวกับการนอนหรือการกิน
    • ขาดสมาธิ เสียประสิทธิภาพในการทำงาน
    • อยากฆ่าตัวตาย

    การคุกคามทางเพศ มีวิธีรับมืออย่างไรบ้าง

    เมื่อถูกคุมคามทางเพศ อาจเลือกรับมือกับการคุกคามทางเพศด้วยวิธีการต่อไปนี้

    • พูดกับอีกฝ่ายอย่างตรงไปตรงมา ว่าไม่ชอบพฤติกรรมที่แสดงออกมา และควรหยุดแสดงพฤติกรรมดังกล่าว อย่างไรก็ตาม หากเป็นการคุกคามทางเพศในที่ทำงานหรือสถานศึกษา แล้วไม่สะดวกพูดคุยกับผู้คุกคามทางเพศโดยตรง ให้เลือกบอกผ่านหัวหน้า อาจารย์ หรือฝ่ายบุคคลแทน
    • เก็บหลักฐาน หรือจดบันทึกเกี่ยวกับพฤติกรรมคุกคามทางเพศที่เจอไว้ เพราะอาจเป็นประโยชน์ในการพูดคุยกับฝ่ายบุคคลหรือการดำเนินคดีทางกฎหมาย หากพฤติกรรมคุกคามทางเพศดังกล่าวเข้าข่ายการกระทำที่ผิดกฎหมาย
    • หาพวกพ้อง ในกรณีที่ไม่พร้อมเผชิญกับผู้คุกคามทางเพศเพียงลำพัง อาจปรึกษาผู้ที่ไว้ใจได้ และให้มีคนกลางในการพูดเจรจาเพื่อให้อีกฝ่ายหยุดการกระทำหรือคำพูดที่เป็นการคุกคามทางเพศ
    • ขอคำปรึกษาหรือความช่วยเหลือ จากองค์กรที่น่าเชื่อถือหากไม่สามารถจัดการได้ด้วยตนเอง เช่น มูลนิธิ ปวีณา หงสกุล เพื่อเด็กและสตรี ศูนย์ประชาบดี สมาคมส่งเสริมสถานภาพสตรีในพระอุปถัมภ์

    Hello Health Group ไม่ได้ให้คำแนะนำด้านการแพทย์ การวินิจฉัยโรค หรือการรักษาโรคแต่อย่างใด

    แหล่งที่มา

    Sexual Harassment. https://www.eeoc.gov/sexual-harassment. Accessed November 9, 2022

    Harassment and sexual harassment. https://www.coe.int/en/web/gender-matters/harassment-and-sexual-harassment. Accessed November 9, 2022

    What is Sexual Harassment. https://www.un.org/womenwatch/osagi/pdf/whatissh.pdf. Accessed November 9, 2022

    Preventing Sexual Assault. https://www.manhattanbeach.gov/departments/police-department/public-safety-resources-and-tips/personal-safety/preventing-sexual-assault. Accessed November 9, 2022

    REDUCE THE RISK OF BECOMING A SEXUAL ASSAULT VICTIM. https://police.charlotte.edu/safety/sexual-assault-prevention/reduce-risk-becoming-sexual-assault-victim.

    รูปของผู้เขียนbadge
    เขียนโดย ธนชาติ จึงแย้มปิ่น แก้ไขล่าสุด 3 สัปดาห์ก่อน
    ตรวจสอบความถูกต้องของข้อมูลโดย Duangkamon Junnet