คุณมีข้อกังวลอะไร

close
ไม่ถูกต้อง
เข้าใจยาก
อื่น ๆ

หรือ คัดลอกลิงก์

ใหม่

เนื้องอกมดลูก สาเหตุ อาการ การรักษา

เนื้องอกมดลูก สาเหตุ อาการ การรักษา

เนื้องอกมดลูก เป็นเนื้องอกบริเวณอวัยวะสืบพันธุ์เพศหญิง ภาวะนี้พบบ่อยในผู้หญิงอายุ 40 – 50 ปี แต่ก็สามารถเกิดในผู้หญิงในวัยอื่นได้เช่นกัน เนื้องอกมดลูกเกิดจากเซลล์เนื้อเยื่อที่เจริญเติบโตผิดปกติ อาจเกิดได้ทั้งบริเวณภายในเนื้อมดลูก ผนังมดลูก หรือปากมดลูก มีขนาดและรูปร่างที่หลากหลาย สาเหตุอาจเกิดได้จากพันธุกรรมและฮอร์โมนเพศหญิง โดยทั่วไปแล้วไม่เป็นอันตรายต่อร่างกาย และมักไม่แสดงอาการ ทั้งยังมีโอกาสเปลี่ยนเป็นเนื้อร้ายหรือก้อนมะเร็งเพียง 0.25-1.08% เท่านั้น อย่างไรก็ตาม หากพบว่ามีเนื้องอกมดลูกไม่ควรปล่อยทิ้งไว้ แต่ควรรีบไปพบคุณหมอเพื่อวินิจฉัยอาการและวางแผนการรักษาที่เหมาะสมมากที่สุด

เนื้องอกมดลูก เกิดจากอะไร

เนื้องอกมดลูกอาจเกิดจากสาเหตุต่อไปนี้

  • ระดับฮอร์โมนเพศหญิงในร่างกาย ฮอร์โมนเพศหญิง ได้แก่ ฮอร์โมนเอสโตรเจน (Estrogen) และฮอร์โมนโปรเจสเตอโรน (Progesterone) มีหน้าที่กระตุ้นให้เยื่อบุโพรงมดลูกหนาขึ้นในแต่ละรอบเดือน แต่ก็อาจเป็นสาเหตุทำให้เนื้องอกในมดลูกก่อตัวขึ้นได้ อย่างไรก็ตาม เมื่อการผลิตฮอร์โมนช้าลงในช่วงวัยหมดประจำเดือน เนื้องอกมักจะหดตัวและมีขนาดเล็กลง
  • พันธุกรรม ผู้ที่มีสมาชิกในครอบครัวมีประวัติเคยเป็นเนื้องอกมดลูก อาจมีความเสี่ยงในการเกิดเนื้องอกมดลูกสูงขึ้น

อาการที่เป็นสัญญาณของเนื้องอกมดลูก

โดยทั่วไป เนื้องอกมดลูกจะไม่แสดงอาการอย่างชัดเจน หากมีอาการดังตัวอย่างต่อไปนี้ อาจเป็นสัญญาณความผิดปกติของเนื้องอกมดลูกที่เกิดจากภาวะแทรกซ้อน

  • ประจำเดือนมามากผิดปกติ
  • ประจำเดือนมานานกว่า 1 สัปดาห์
  • รู้สึกหน่วงหรือเจ็บบริเวณท้องน้อยซึ่งเป็นตำแหน่งของกระดูกเชิงกราน
  • คลำพบก้อนเนื้อในท้อง หรือรู้สึกว่าท้องโตขึ้นแบบไม่มีความผิดปกติอื่นร่วมด้วย
  • รู้สึกปวดบริเวณหลังและขา
  • มีอาการท้องผูก เนื่องจากเนื้องอกไปเบียดทับลำไส้ใหญ่
  • ปัสสาวะบ่อยขึ้น เนื่องจากเนื้องอกโตจนไปดันกระเพาะปัสสาวะ

ปัจจัยเสี่ยงที่ทำให้เกิด เนื้องอกมดลูก

ปัจจัยเสี่ยงที่ทำให้เกิดเนื้องอกมดลูก อาจมีดังนี้

  • มีประจำเดือนตั้งแต่อายุยังน้อย ผู้ที่มีประจำเดือนตั้งแต่อายุยังน้อยมีแนวโน้มเกิดเนื้องอกมดลูกได้ง่ายกว่าคนที่มีประจำเดือนตามปกติ
  • การรับประทานอาหาร ผู้ที่ไม่ค่อยรับประทานผักสีเขียว ผลไม้และนม แต่รับประทานเนื้อแดงบ่อย และมักดื่มเครื่องดื่มแอลกอฮอล์เป็นประจำ มีความเสี่ยงที่จะเป็นเนื้องอกมดลูกสูง
  • อายุ อายุส่งผลต่อระดับความเสี่ยงในการเกิดเนื้องอกมดลูก ผู้หญิงวัย 40-50 ปีมีความเสี่ยงที่จะเกิดเนื้องอกมากที่สุด แต่ผู้หญิงวัยอื่นก็สามารถเกิดเนื้องอกมดลูกได้เช่นกัน
  • มีภาวะพร่องหรือขาดวิตามินดี ซึ่งเป็นวิตามินที่ช่วยกระตุ้นภูมิคุ้มกันของร่างกายและการเจริญเติบโตของเซลล์ในร่างกาย การขาดวิตามินดีอาจนำไปสู่การก่อตัวของเนื้องอกในมดลูกได้

การรักษา เนื้องอกมดลูก

การรักษาเนื้องอกมดลูกอาจแบ่งตามระดับความรุนแรง ดังนี้

  • เนื้องอกมดลูกขนาดเล็กที่ไม่ทำให้เกิดอาการ คุณหมออาจแนะนำให้เฝ้าระวังเท่านั้น เนื่องจากเนื้องอกไม่ได้เป็นเนื้อร้าย อาจไม่ขยายใหญ่ขึ้นในอนาคต และอาจหดตัวหายไปได้เองเมื่อถึงวัยหมดประจำเดือน
  • เนื้องอกมดลูกขนาดเล็กแต่มีอาการเพียงเล็กน้อย ในกรณีนี้ คุณหมออาจให้ยาแก้ปวดตามอาการ เช่น ยาไอบูโพรเฟน (Ibuprofen) ยาอะเซตามิโนเฟน (Acetaminophen) และอาจใช้ยาเม็ดคุมกำเนิดเพื่อควบคุมภาวะเลือดออก นอกจากนี้ ยังอาจใช้ยาฮอร์โมนเพื่อลดขนาดของเนื้องอกมดลูก
  • เนื้องอกมดลูกที่มีขนาดใหญ่และมีภาวะแทรกซ้อน ในกรณีที่เนื้องอกไม่ตอบสนองต่อยาที่ใช้และมีขนาดใหญ่มากขึ้น รวมทั้งส่งกระทบต่อร่างกาย คุณหมออาจแนะนำให้รักษาด้วยวิธีทางรังสีวิทยาและวิธีผ่าตัด

การรักษาด้วยวิธีการทางรังสีวิทยา (Radiologic Interventions)

วิธีการทางรังสีวิทยา ไม่เหมาะสำหรับผู้ที่วางแผนมีบุตรในอนาคต เนื่องจากเป็นวิธีที่อาจทำให้เลือดไปเลี้ยงรังไข่ได้ไม่เพียงพอ การรักษาเนื้องอกมดลูกด้วยวิธีทางรังสีวิทยา อาจทำได้ดังนี้

  • การจี้หยุดเลือดที่เส้นเลือด (Uterine artery Embolization) ทำให้ก้อนเนื้องอกขาดเลือดโดยการทำให้เส้นเลือดอุดตัน
  • การใช้คลื่นวิทยุทำลายเนื้องอก (Radiofrequency Ablation) โดยการใช้ความร้อนไปทำลายเนื้อเยื่อเนื้องอกในมดลูกและทำให้หลอดเลือดที่เลี้ยงหดตัวลง

การรักษาด้วยการผ่าตัด (Surgical treatment)

การรักษาด้วยวิธีการผ่าตัด จะแบ่งเป็น 2 กรณีคือ การผ่าตัดนำเนื้องอกออกเพียงอย่างเดียว เหมาะสำหรับผู้ที่ยังต้องการมีบุตร และการผ่าตัดนำมดลูกและปากมดลูกออกไปทั้งหมด อาจเหมาะสำหรับผู้ที่ไม่ต้องการมีบุตร โดยการผ่าตัดอาจใช้วิธีผ่าตัดทางหน้าท้องหรือการผ่าตัดผ่านทางกล้อง การรักษา เนื้องอกมดลูก ด้วยการผ่าตัด อาจทำได้ด้วยวิธีการดังต่อไปนี้

  • การผ่าตัดนำมดลูกออก (Hysterectomy) เป็นการผ่าตัดนำมดลูกออกไปทั้งหมด ช่วยลดความเสี่ยงที่เนื้องอกจะกลับมาเกิดซ้ำ และอาจเหมาะสำหรับผู้ที่รักษาด้วยวิธีอื่น ๆ แล้วไม่ประสบความสำเร็จ แต่วิธีการนี้จะทำให้ไม่สามารถมีบุตรได้อีก การผ่าตัดนำมดลูกออกสามารถทำได้หลายวิธี ได้แก่ การผ่าตัดเปิดหน้าท้อง ผ่าตัดผ่านช่องคลอด และการผ่าตัดผ่านกล้องทางหน้าท้อง
  • การตัดเฉพาะเนื้องอก (Myomectomy) เป็นการผ่าตัดนำส่วนเนื้องอกออกโดยไม่กระทบกับเนื้อเยื่อโดยรอบ และรักษามดลูกให้สามารถมีบุตรได้อีกในอนาคต อย่างไรก็ตาม วิธีนี้ไม่สามารถป้องกันไม่ให้เนื้องอกกลับมาเกิดซ้ำได้ วิธีผ่าตัดสามารถทำได้ 3 วิธี ได้แก่ การผ่าตัดเปิดหน้าท้อง การผ่าตัดผ่านการส่องกล้อง และการผ่าตัดผ่านทางช่องคลอด
  • การลอกเยื่อบุโพรงมดลูกออก (Endometrial ablation) เป็นการผ่าตัดผ่านทางช่องคลอดโดยไม่ตัดมดลูกออก ด้วยการใช้ความร้อน พลังงานไมโครเวฟ น้ำร้อน หรือกระแสไฟฟ้าเพื่อทำลายเยื่อบุโพรงมดลูก ซึ่งจะลดการหมุนเวียนของเลือดประจำเดือน วิธีนี้อาจทำให้ไม่สามารถมีลูกได้อีก แต่ควรคุมกำเนิดเพื่อป้องกันไม่ให้เกิดการตั้งครรภ์นอกมดลูก

การเปลี่ยนไลฟ์สไตล์และการดูแลตนเอง

การปรับพฤติกรรมการใช้ชีวิตและหันมาใส่ใจสุขภาพ ด้วยวิธีการดังตัวอย่างต่อไปนี้ อาจช่วยบรรเทาและลดความเสี่ยงที่จะเกิดเนื้องอกมดลูกได้

  • เลือกรับประทานผลไม้สดและผักตระกูลกะหล่ำที่อุดมไปด้วยเบตาแคโรทีน เช่น บร็อกโคลี กะหล่ำปลี และหัวผักกาดเขียว อาจช่วยลดความเสี่ยงในการเกิดเนื้องอกได้
  • ออกกำลังกายอย่างสม่ำเสมอ เนื่องจากการออกกำลังกายและการควบคุมให้น้ำหนักอยู่ในเกณฑ์ปกติ จะช่วยปรับระดับฮอร์โมนเอสโตรเจนและโปรเจสเตอโรนให้สมดุล ไม่สูงเกินไปจนอาจกระตุ้นการเกิดเนื้องอกในมดลูก
เครื่องมือคำนวณการตกไข่

เครื่องมือคำนวณการตกไข่

ติดตามรอบการมีประจำเดือนของคุณ เพื่อดูวันที่เหมาะสมที่จะช่วยเพิ่มโอกาสในการตั้งครรภ์หรือคุมกำเนิด

เครื่องมือคำนวณการตกไข่

ติดตามรอบการมีประจำเดือนของคุณ เพื่อดูวันที่เหมาะสมที่จะช่วยเพิ่มโอกาสในการตั้งครรภ์หรือคุมกำเนิด

เครื่องมือคำนวณการตกไข่

ระยะเวลารอบเดือน

(วัน)

28

ช่วงมีประจำเดือน

(วัน)

7

Hello Health Group ไม่ได้ให้คำแนะนำด้านการแพทย์ การวินิจฉัยโรค หรือการรักษาโรคแต่อย่างใด

แหล่งที่มา

Slideshow: A Visual Guide to Uterine Fibroids. https://www.webmd.com/women/uterine-fibroids/ss/slideshow-fibroid-overview. Accessed March 29, 2022

Uterine Fibroids. https://www.webmd.com/women/uterine-fibroids/uterine-fibroids. Accessed March 29, 2022

Uterine fibroids. https://www.womenshealth.gov/a-z-topics/uterine-fibroids. Accessed March 29, 2022

Uterine fibroids – Symptoms and causes. https://www.mayoclinic.org/diseases-conditions/uterine-fibroids/symptoms-causes/syc-20354288. Accessed March 29, 2022.

การรักษาเนื้องอกมดลูกโดยการใช้ยาและฮอร์โมน. https://w1.med.cmu.ac.th/obgyn/lecturestopics/topic-review/6581/. Accessed March 29, 2022.

ทำอย่างไร เมื่อฉันเป็น “เนื้องอกมดลูก”. https://www.si.mahidol.ac.th/th/healthdetail.asp?aid=525.  Accessed March 29, 2022.

รูปของผู้เขียนbadge
เขียนโดย ศุภานิช สุริโย แก้ไขล่าสุด 05/04/2022
ตรวจสอบความถูกต้องของข้อมูลโดย เนตรนภา ปะวะคัง