เหนื่อยล้า อ่อนล้า หรืออ่อนเพลีย (Fatigue)

ทบทวนบทความโดย | โดย

Update Date พฤศจิกายน 26, 2019
Share now

เหนื่อยล้า อ่อนล้า หรืออ่อนเพลีย เป็นภาวะหนึ่งที่มักมีอาการเหนื่อยหรือขาดพลังงาน จัดอยู่ในกลุ่มอาการไม่ใช่โรค พบได้บ่อยในคนทั่วไป โดยมีความเจ็บป่วยหลายประการที่สามารถทำให้เกิดอาการอ่อนเพลีย

คำจำกัดความ

เหนื่อยล้า อ่อนล้า หรืออ่อนเพลีย คืออะไร

เหนื่อยล้า อ่อนล้า หรืออ่อนเพลีย (Fatigue) เป็นภาวะหนึ่งที่มักมีอาการเหนื่อยหรือขาดพลังงาน คำเรียกอื่นๆ ที่ใช้สำหรับอาการอ่อนเพลีย ได้แก่ หมดแรง เหน็ดเหนื่อย และเฉื่อยชา

เหนื่อยล้า อ่อนล้า หรืออ่อนเพลียพบได้บ่อยเพียงใด

เหนื่อยล้า อ่อนล้า หรืออ่อนเพลีย จัดอยู่ในกลุ่มอาการไม่ใช่โรค พบได้บ่อยมากในคนทั่วไป โดยมีความเจ็บป่วยหลายประการที่สามารถทำให้เกิดอาการเหนื่อยล้า อ่อนล้า หรืออ่อนเพลีย อาจเป็นอาการทางร่างกาย จิตใจ หรือทั้งสองประการร่วมกัน

อาการเหนื่อยล้า อ่อนล้า หรืออ่อนเพลีย สามารถจัดการได้โดยลดความเสี่ยง โปรดปรึกษาแพทย์สำหรับข้อมูลเพิ่มเติม

อาการ

เหนื่อยล้า อ่อนล้า หรืออ่อนเพลียมีอาการอย่างไร

เหนื่อยล้า อ่อนล้า หรืออ่อนเพลียอาจสัมพันธ์กับกลุ่มอาการอื่นๆ ที่มีสาเหตุจากโรคต่างๆ ดังนี้

  • ผู้ที่เป็นโรคหัวใจ โรคปอด หรือเลือดจาง อาจมีอาการที่สัมพันธ์กับอาการหายใจลำบากหรือเหนื่อยง่ายแม้ทำกิจกรรมเพียงเล็กน้อย
  • ผู้ที่เป็นเบาหวานอาจมีอาการปัสสาวะมาก กระหายน้ำมาก หรือการมองเห็นเปลี่ยนแปลงไป
  • ผู้ที่มีภาวะไทรอยด์ทำงานต่ำ ยังอาจมีอาการต่างๆ เช่น รู้สึกหนาว
    ผิวแห้ง และผมบาง

อาการอื่นๆ ที่สัมพันธ์กับอาการเหนื่อยล้า อ่อนล้า หรืออ่อนเพลีย ได้แก่

  • น้ำหนักลด
  • เจ็บหน้าอกและหายใจลำบาก
  • อาเจียนและท้องร่วง
  • มีไข้และหนาวสั่น
  • กล้ามเนื้ออ่อนแรงหรือปวดกล้ามเนื้อ
  • กังวลและซึมเศร้า

ในกรณีที่อาการเหนื่อยล้า อ่อนล้า หรืออ่อนเพลีย ไม่ได้รับการรักษาอย่างเหมาะสม อาจทำให้เกิดอาการแทรกซ้อนบางประการ เช่น

  • อาการซึมเศร้า
  • การแยกตัวจากสังคม
  • การเกิดข้อจำกัดในการดำเนินชีวิต
  • การขาดงานมากขึ้น

อาจมีสิ่งบ่งชี้หรืออาการบางประการที่ไม่ได้กล่าวถึงข้างต้น หากมีข้อสงสัยเกี่ยวกับอาการ โปรดปรึกษาแพทย์

ควรไปพบหมอเมื่อใด

ควรขอให้เพื่อนหรือคนรอบข้างพาไปห้องฉุกเฉิน หรือเข้ารับการรักษาอย่างเร่งด่วน หากมีอาการเหนื่อยล้า อ่อนล้า หรืออ่อนเพลียที่เกิดร่วมกับอาการดังต่อไปนี้

  • มีเลือดออกผิดปกติ ซึ่งได้แก่ มีเลือดออกจากทวารหนักหรืออาเจียนเป็นเลือด
  • ปวดศีรษะรุนแรง

สาเหตุ

สาเหตุของอาการเหนื่อยล้า อ่อนล้า หรืออ่อนเพลีย

สาเหตุที่เป็นไปได้ของอาการเหนื่อยล้า อ่อนล้า หรืออ่อนเพลียสามารถแบ่งออกได้เป็น 3 กลุ่ม ได้แก่ ไลฟ์สไตล์ สุขภาพ และสุขภาพจิต

ไลฟ์สไตล์

หากมีอาการเหนื่อยล้า อ่อนล้า หรืออ่อนเพลีย กิจกรรมและไลฟ์สไตล์อื่นๆ อาจเป็นสาเหตุพื้นฐาน เช่น

  • การออกกำลังกายและกิจกรรมที่ต้องใช้แรงมากเกินไป
  • ไม่ทำกิจกรรมใดๆ เลย
  • นอนไม่พอ
  • รู้สึกเบื่อหน่าย
  • ภาวะน้ำหนักเกินหรือโรคอ้วน
  • มีความเครียดทางอารมณ์
  • ความโศกเศร้า
  • การใช้ยาบางชนิด
  • การดื่มเครื่องดื่มแอลกอฮอล์เป็นประจำ
  • การใช้ยาในทางที่ผิด
  • การใช้สารเสพติด
  • การบริโภคคาเฟอีน
  • การรับประทานอาหารที่ไม่มีคุณค่าทางโภชนาการ

สุขภาพกาย

ประเด็นและภาวะทางสุขภาพบางประการที่สามารถทำให้เกิดอาการเหนื่อยล้า อ่อนล้า หรืออ่อนเพลีย ได้แก่

  • ภาวะเลือดจาง
  • อาการปวดต่างๆ
  • โรคแอดดิสัน (Addison’s disease) ซึ่งมีอาการผิดปกติที่ส่งผลต่อระดับฮอร์โมน
  • ภาวะไทรอยด์ทำงานต่ำ
  • ภาวะไทรอยด์ทำงานเกิน
  • ข้ออักเสบ
  • นอนไม่หลับและความผิดปกติอื่น ๆ เกี่ยวกับการนอน
  • ความผิดปกติเกี่ยวกับการรับประทานอาหาร
  • ความผิดปกติเกี่ยวกับภูมิต้านตนเอง
  • กลุ่มอาการปวดกล้ามเนื้อ
  • ภาวะหัวใจล้มเหลว
  • โรคมะเร็ง
  • โรคเบาหวาน
  • โรคไตหรือโรคตับ
  • การติดเชื้อ
  • อาการอ่อนเพลียเรื้อรัง
  • โรคปอดอุดกั้นเรื้อรัง
  • โรคถุงลมโป่งพอง
  • กลุ่มอาการขาอยู่ไม่สุข

สุขภาพจิต

ผู้ที่มีอาการกังวลและซึมเศร้าอาจมีอาการเหนื่อยล้า อ่อนล้า หรืออ่อนเพลียซึ่งเป็นอาการหนึ่งในภาวะดังกล่าว

ปัจจัยเสี่ยง

ปัจจัยเสี่ยงของอาการอ่อนเพลีย

ปัจจัยต่างๆ ที่อาจเพิ่มความเสี่ยงของการเกิดอาการอ่อนเพลีย ได้แก่

  • ผู้ที่มีอายในช่วง 40 และ 50 ปี
  • ผู้หญิง
  • ความเครียด

การวินิจฉัยและการรักษา

ข้อมูลที่นำเสนอมิได้ใช้แทนข้อแนะนำทางการแพทย์ ให้ปรึกษาแพทย์สำหรับข้อมูลเพิ่มเติม

การวินิจฉัยอาการอ่อนเพลีย

ในการวินิจฉัยอาการอ่อนเพลีย แพทย์มักแนะนำการตรวจร่างกายโดยละเอียดเพื่อตรวจหาสิ่งบ่งชี้บางประการของอาการเจ็บป่วย โดยการตรวจร่างกายร่วมกับการประเมินระบบต่างๆ ของร่างกายจะถูกนำมาพิจาณาร่วมกับผลตรวจที่ผิดปกติ ตลอดจนอาการต่างๆ จากการซักประวัติสุขภาพเพื่อการวินิจฉัยที่แม่นยำ

อาจมีการตรวจเฉพาะเพื่อคลำหาต่อมไทรอยด์ที่ผิดปกติและต่อมน้ำเหลืองโต รวมมทั้งการฟังเสียงผิดปกติของหัวใจและเสียงฟู่ของหัวใจ และเพื่อตรวจหาความตึงและปฏิกิริยาตอบสนองของกล้ามเนื้อ

จากผลการซักประวัติและการตรวจร่างกาย แพทย์อาจให้มีการตรวจเลือดและการตรวจโดยใช้ภาพถ่ายอวัยวะอื่นๆ ร่วมด้วย

การรักษาอาการอ่อนเพลีย

เนื่องจากอาการอ่อนเพลียเป็นส่วนหนึ่งของภาวะสุขภาพที่ผิดปกติ การรักษาจึงขึ้นอยู่กับสาเหตุ ไม่ว่าจะเกิดจากร่างกาย จิตใจ หรือทั้งสองประการร่วมกัน

อาจมีช่วงเวลาเลื่อมล้ำระหว่างการรักษาอาการเจ็บป่วยที่มีอยู่เดิมและความรุนแรงของอาการอ่อนเพลีย โดยอาจมีบางอาการที่หายไปเมื่อโรคที่เป็นอยู่ได้รับการรักษา

การเปลี่ยนไลฟ์สไตล์และการเยียวยาตัวเอง

การเปลี่ยนไลฟ์สไตล์และการเยียวยาตัวเองที่ช่วยจัดการอาการอ่อนเพลีย

การรับรู้ถึงอาการอ่อนเพลียแต่เนิ่นๆ ช่วยให้ได้รับการวินิจฉัยสาเหตุที่ของอาการได้เร็วยิ่งขึ้น

ในบางครั้ง อาการอ่อนเพลียค่อยๆ เกิดขึ้นจนยากที่จะทราบว่าเป็นความผิดปกติ อาจต้องอาศัยการสังเกตของสมาชิกในครอบครัวที่จะสามารถระบุว่าผู้ป่วยมีอาการเปลี่ยนแปลงไปเพียงใด การสังเกตตัวเองเกี่ยวกับสมรรถภาพร่างกายทีละน้อยมักเป็นเรื่องยากเนื่องจากผู้ป่วยมักปรับตัวเพื่อที่จะทำกิจกรรมในแต่ละวันได้โดยไม่สังเกตเห็นความผิดปกติ

หากคุณมีข้อสงสัย โปรดปรึกษาแพทย์เพื่อให้เข้าใจได้ดีขึ้นถึงวิธีการรักษาที่ดีที่สุดสำหรับคุณ

Hello Health Group ม่ได้ให้คำปรึกษาด้านการแพทย์ การวินิจฉัยโรค และการรักษาโรคแต่อย่างใด

อ่านเพิ่มเติม:

    แหล่งที่มา

    Fatigue. http://www.mayoclinic.org/symptoms/fatigue/basics/definition/sym-20050894. Accessed September 4th, 2016.

    Fatigue. http://www.medicinenet.com/fatigue/article.htm. Accessed September 4th, 2016.

    What causes fatigue? 251 possible conditions. http://www.healthline.com/symptom/fatigue. Accessed September 4th, 2016.

    Chronic fatigue syndrome. http://www.mayoclinic.org/diseases-conditions/chronic-fatigue-syndrome/basics/complications/con-20022009. Accessed September 4th, 2016.

    บทความนี้ก็น่าสนใจเหมือนกัน

    กลุ่มอาการอ่อนเพลียเรื้อรัง (Chronic Fatigue Syndrome)

    กลุ่มอาการอ่อนเพลียเรื้อรัง หรือ Chronic Fatigue Syndrome (CFS) คือความผิดปกติซับซ้อนที่บ่งชี้ได้จากความเหนื่อยล้ารุนแรงที่ไม่สามารถอธิบายได้ด้วยอาการอื่นๆ

    ทบทวนบทความโดย ทีม Hello คุณหมอ
    เขียนบทความโดย pimruethai
    โรค ก-ฮ, สุขภาพ ก-ฮ พฤศจิกายน 12, 2019

    เหนื่อย อ่อนเพลีย ช่วงตั้งครรภ์ ถือเป็นเรื่องปกติหรือเปล่า

    เหนื่อย อ่อนเพลีย ช่วงตั้งครรภ์ ถือเป็นอาการที่พบได้บ่อย และมักจะเป็นในช่วงไตรมาสแรก บทความนี้มีข้อมูลเกี่ยวกับอาการเหนื่อยในช่วงตั้งครรภ์ มาฝากค่ะ

    ทบทวนบทความโดย ทีม Hello คุณหมอ
    เขียนบทความโดย Sopista Kongchon

    ภาวะวิตกกังวล หลังการสูญเสีย อาจส่งผลกระทบต่อชีวิตและจิตใจมากกว่าที่คิด

    การเผชิญกับความสูญเสียของบุคคลอันเป็นที่รัก ทำให้เกิดผลกระทบต่อจิตใจที่เรียกว่า ภาวะวิตกกังวล ซึ่งส่งผลต่อการดำเนินชีวิตแต่สามารถเรียนรู้วิธีรับมือได้

    ทบทวนบทความโดย ทีม Hello คุณหมอ
    เขียนบทความโดย อนันตา นานา

    อ่อนเพลียเป็นประจำงั้นหรือ? คุณอาจมี ปัญหาเทสโทสเตอโรนต่ำ ก็เป็นได้

    ความอ่อนเพลียที่ต่อเนื่องยาวนาน อาจไม่ใช่แค่ความเหนื่อยอ่อนธรรมดาๆ หากอาจมีปัญหาอื่นซ่อนอยู่ และสำหรับผู้ชาย อาจมาจาก ปัญหาเทสโทสเตอโรนต่ำ ก็เป็นได้

    ทบทวนบทความโดย ทีม Hello คุณหมอ
    เขียนบทความโดย pimruethai

    บทความแนะนำ

    โรคมะเร็งจิสต์ โรคร้ายที่อยู่ในระบบทางเดินอาหาร

    โรคมะเร็งจิสต์ โรคร้ายที่อยู่ในระบบทางเดินอาหาร

    ทบทวนบทความโดย ทีม Hello คุณหมอ
    เขียนบทความโดย จินดารัตน์ สิริวิจักษณ์
    เผยแพร่วันที่ มกราคม 22, 2020
    มะเร็งกระดูก (Bone Cancer)

    มะเร็งกระดูก (Bone Cancer)

    ทบทวนบทความโดย ทีม Hello คุณหมอ
    เขียนบทความโดย pimruethai
    เผยแพร่วันที่ มกราคม 2, 2020
    รู้หรือไม่ อาการติดเตียง มากเกินไป เสี่ยงต่อโรคทางจิตได้

    รู้หรือไม่ อาการติดเตียง มากเกินไป เสี่ยงต่อโรคทางจิตได้

    ทบทวนบทความโดย ทีม Hello คุณหมอ
    เขียนบทความโดย panyapat Aiemsin
    เผยแพร่วันที่ ธันวาคม 25, 2019
    อาการท้องร่วง ต้นเหตุจากไวรัสโรต้า (Rotavirus)

    อาการท้องร่วง ต้นเหตุจากไวรัสโรต้า (Rotavirus)

    ทบทวนบทความโดย ทีม Hello คุณหมอ
    เขียนบทความโดย สิฏฐิณิศา รัชตวโรทัย
    เผยแพร่วันที่ ธันวาคม 25, 2019