ไตวาย (Kidney Injury)

ทบทวนบทความโดย | โดย

Update Date พฤษภาคม 7, 2020
Share now

ไตวาย หรือ ไตเสียหาย (Kidney Injury) เกิดขึ้นเมื่อไตสูญเสียความสามารถในการกรองของเสียจากเลือด ภาวะไตวายสามารถส่งผลต่อคนทุกวัย แต่สามารถจัดการได้โดยลดความเสี่ยง

คำจำกัดความ

ไตวาย คืออะไร

ไตวาย (Kidney Injury)  ภาวะไตวาย หรือ ไตเสียหาย เกิดขึ้นเมื่อไตสูญเสียความสามารถในการกรองของเสียจากเลือด ไตเป็นคู่อวัยวะอยู่บริเวณด้านหลังส่วนล่าง โดยจะอยู่ด้านข้างของกระดูกสันหลัง ทำหน้าที่กรองเลือดและกำจัดสารพิษจากร่างกาย โดยส่งสารพิษไปยังกระเพาะปัสสาวะ แล้วร่างกายจึงกำจัดสารพิษออกทางปัสสาวะ

ไตวาย พบบ่อยเพียงใด

ภาวะไตวาย สามารถส่งผลต่อคนทุกวัย แต่สามารถจัดการได้โดยลดความเสี่ยง โปรดปรึกษาแพทย์สำหรับข้อมูลเพิ่มเติม

อาการ

อาการของ ไตวาย

อาการทั่วไปของ ภาวะไตวาย ได้แก่

  • ปัสสาวะน้อยเกินไป
  • อาการบวมที่ขา ข้อเท้า และเท้า จากภาวะของเหลวคั่ง เนื่องจากไตไม่สามารถกำจัดน้ำที่เป็นของเสียได้
  • หายใจลำบากโดยไม่ทราบสาเหตุ
  • เพลียหรือเหนื่อย
  • คลื่นไส้เรื้อรัง
  • มึนงง
  • ปวดหรือแน่นหน้าอก
  • มีอาการชักหรือหมดสติในผู้ป่วยที่มีอาการรุนแรง

อาจมีสิ่งบ่งชี้หรืออาการที่ไม่ได้ระบุไว้ข้างต้น หากมีข้อสงสัยเกี่ยวกับอาการต่างๆ โปรดปรึกษาแพทย์

ควรไปพบหมอเมื่อใด

หากคุณมีสิ่งบ่งชี้หรืออาการใดๆ ตามที่ระบุข้างต้น หรือมีคำถาม โปรดปรึกษาแพทย์ ร่างกายของแต่ละบุคคลมีการตอบสนองแตกต่างกัน ทางที่ดีที่สุดให้ปรึกษาแพทย์เกี่ยวกับวิธีรักษาที่ดีที่สุดตามสถานการณ์ของคุณ

สาเหตุ

สาเหตุของไตวาย

ผู้ที่มีความเสี่ยงเกิด ภาวะไตวาย มากที่สุดมักมีสาเหตหนึ่งประการหรือมากกว่า ดังต่อไปนี้

– ขาดเลือดหล่อเลี้ยงไต

การขาดกระแสเลือดไปหล่อเลี้ยงไตอย่างกะทันหันทำให้เกิดไตวายได้ โดยโรคและภาวะบางประการที่ทำให้ขาดกระแสเลือดไปหล่อเลี้ยงไต ได้แก่

  • หัวใจวาย
  • โรคหัวใจ
  • ตับแข็งหรือตับวาย
  • ภาวะขาดน้ำ
  • แผลไฟไหม้ขั้นรุนแรง
  • อาการแพ้
  • การติดเชื้อรุนแรง เช่น การติดเชื้อแบคทีเรีย

นอกจากนี้ ความดันโลหิตหรือยาต้านการอักเสบยังสามารถขัดขวางการไหลเวียนของกระแสเลือดได้อีกด้วย

– ปัญหาเกี่ยวกับการขับปัสสาวะ

เมื่อร่างกายไม่สามารถขับปัสสาวะออกได้ สารพิษจะเกิดการสะสมและทำให้ไตทำงานหนัก ภาวะบางประการสามารถส่งผลต่อระบบปัสสาวะและอาจทำให้เกิดภาวะไตวายได้ ซึ่งได้แก่

  • มะเร็ง
  • นิ่วในไต
  • ต่อมลูกหมากโต
  • ลิ่มเลือดในทางเดินปัสสาวะ
  • เส้นประสาทที่ควบคุมกระเพาะปัสสาวะเสียหาย

– สาเหตุอื่น ๆ

โรคและภาวะบางประการทำให้เกิด ภาวะไตวาย ได้แก่

  • ลิ่มเลือดในไตหรือบริเวณโดยรอบ
  • การติดเชื้อ
  • การได้รับสารพิษจากโลหะหนักในปริมาณมาก
  • ยาเสพติดและเครื่องดื่มแอลกอฮอล์
  • หลอดเลือดอักเสบ
  • โรคลูปุส ซึ่งเป็นโรคภูมิต้านตนเองชนิดหนึ่งที่ทำให้เกิดการอักเสบของอวัยวะร่างกายจำนวนมาก
  • ไตอักเสบ ซึ่งเป็นภาวะการอักเสบของกลุ่มเลือดฝอยของไต
  • กลุ่มอาการเม็ดเลือดแดงแตก หรือ ยูรีเมีย คือการที่หลอดเลือดแดงที่เกิดจากการติดเชื้อแบคทีเรียในลำไส้แตกออก
  • โรคมัลติเพิล มัยอิโลม่า (Multiple myeloma) ซึ่งเป็นมะเร็งของเซลล์พลาสม่าในไขกระดูก
  • ผิวหนังหนาและแข็งตัว ซึ่งเป็นโรคภูมิต้านตนเองชนิดหนึ่งที่ส่งผลต่อผิวหนัง
  • ลิ่มเลือดในหลอดเลือดฝอย
  • ยาเคมีบำบัด ซึ่งเป็นยาที่ใช้รักษามะเร็งและโรคภูมิต้านตนเองบางชนิด
  • สีที่ใช้ในการทดสอบด้วยภาพถ่ายอวัยวะ
  • ยาปฏิชีวนะบางชนิด ได้แก่ ยาอะมิโนไกลโคไซด์ (aminoglycosides) ยาเซฟาโลสพอริน (cephalosporins)
    ยาแอมโฟเทริซิน บี (amphotericin B) ยาเบซิเทรซิน (bacitracin) และยาแวนโคไมซิน (vancomycin)
  • ยาความดันโลหิต เช่น ยากลุ่มเอซีอีอินฮิบิเตอร์ (ACE inhibitors) อย่างไลซิโนพริล (lisinopril) และยารามิพริล (ramipril) หรือยากลุ่มแอนจิโอเทนซินรีเซ็ปเตอร์บล็อกเกอร์ (angiotensin receptor blocker) อย่างแคนดีซาร์แทน (candesartan) และยาวาลซาร์แทน (valsartan)

ปัจจัยเสี่ยง

ปัจจัยเสี่ยงของอาการไตวาย

ปัจจัยเพิ่มความเสี่ยงสำหรับ ภาวะไตวาย มีหลายประการ ได้แก่

การวินิจฉัยและการรักษา

ข้อมูลในที่นี้ไม่มีเจตนาให้ใช้ทดแทนคำแนะนำทางการแพทย์ ควรปรึกษาแพทย์ทุกครั้งเพื่อสอบถามข้อมูลเพิ่มเติม

การวินิจฉัยอาการไตวาย

มีการทดสอบหลายประการที่สามารถใช้เพื่อวินิจฉัย ภาวะไตวาย ได้แก่

  • การตรวจปัสสาวะ ใช้เพื่อวัดเซลล์เม็ดเลือดแดงและเซลล์เม็ดเลือดขาว ตรวจระดับแบคทีเรียที่มีค่าสูง และตรวจเซลล์ในปัสสาวะในปริมาณสูง
  • การวัดปริมาณปัสสาวะ เป็นการวัดปริมาณปัสสาวะที่ขับออกมา
  • การตรวจเลือด การนำตัวอย่างเลือดมาวัดปริมาณสารที่กรองโดยไต
  • การตรวจโดยใช้ภาพถ่ายอวัยวะ เช่น การตรวจ อัลตร้าซาวด์ ปลอดภัยสำหรับคุณแม่ตั้งครรภ์หรือไม่ อัลตร้าซาวด์ การตรวจด้วยเอ็มอาร์ไอ และการตรวจด้วยซีทีสแกน ทำให้ได้ภาพถ่ายของไตพร้อมกับท่อปัสสาวะ แพทย์จึงสามารถตรวจหาการอุดกั้นหรือความผิดปกติที่ไตได้
  • ตัวอย่างเนื้อเยื่อไต มีการตรวจตัวอย่างเนื้อเยื่อไตเพื่อหาการก่อตัวของเซลล์ที่ผิดปกติ การเกิดพังผืด หรือการติดเชื้ออื่นๆ

การรักษาไตวาย

มีการรักษาหลายวิธีสำหรับ ภาวะไตวาย ซึ่งแตกต่างกันไปตามสาเหตุของภาวะไตวาย โดยแพทย์จะช่วยกำหนดทางเลือกในการรักษาที่ดีที่สุดซึ่งได้แก่

  • การฟอกไต การฟอกไตช่วยกรองของเสียและทำให้เลือดบริสุทธิ์โดยใช้เครื่องมือที่เลียนแบบการทำงานของไต
  • การปลูกถ่ายไต เป็นทางเลือกหนึ่งในการรักษา แต่มักต้องรอเวลาเพื่อให้ได้รับบริจาคไตที่สามารถเข้ากับร่างกายของผู้ป่วยได้

การเปลี่ยนไลฟ์สไตล์และการเยียวยาตัวเอง

การเปลี่ยนไลฟ์สไตล์และการเยียวยาตัวเองเพื่อรับมือกับภาวะไตวาย

การเปลี่ยนไลฟ์สไตล์และการเยียวยาตนเองดังต่อไปนี้ อาจช่วยให้คุณรับมือกับ ภาวะไตวาย ได้

  • ปกิบัติตามคำแนะนำอย่างเคร่งครัดหากซื้อยามาใช้เอง การใช้ขนาดยาที่สูงเกินไป แม้กระทั่งยาทั่วไป เช่น ยาแอสไพริน สามารถทำให้ระดับสารพิษในร่างกายสูงขึ้นได้ในเวลาอันสั้น ซึ่งจะทำให้ไตทำงานหนัก
  • หลีกเลี่ยงการสัมผัสกับสารเคมีต่าง ๆ เช่น น้ำยาทำความสะอาดในครัวเรือน บุหรี่ ยาฆ่าแมลง และผลิตภัณฑ์ที่มีสารพิษอื่นๆ
  • ปฏิบัติตามคำแนะนำของแพทย์ โดยใช้ยาที่แพทย์สั่งหรือแนะนำอย่างเคร่งครัด
  • รักษาพฤติกรรมที่ดีต่อสุขภาพ

หากคุณมีข้อสงสัย โปรดปรึกษาแพทย์ เพื่อให้เข้าใจถึงวิธีการรักษาที่ดีที่สุดสำหรับคุณได้ดีขึ้น

Hello Health Group ไม่ได้ให้คำปรึกษาด้านการแพทย์ การวินิจฉัยโรค หรือการรักษาโรคแต่อย่างใด 

อ่านเพิ่มเติม:

บทความนี้ก็น่าสนใจเหมือนกัน

ความดันโลหิตสูงกับโรคไต… ควบคุมความดันได้ โรคไตก็ไม่ถามหา

ความดันโลหิตสูงกับโรคไต... สองปัญหาสุขภาพที่เกี่ยวพันกัน หากความดันโลหิตสูงก็มีโอกาสเป็นโรคไต แต่หากควบคุมความดันโลหิตได้ โอกาสเกิดโรคไตก็จะน้อยลงไปด้วย

ทบทวนบทความโดย ทีม Hello คุณหมอ
เขียนบทความโดย ปราโมทย์ วงศ์คำ

ซีสต์ในไต (Acquired Cystic Kidney Disease)

ซีสต์ในไต เป็นโรคที่มีก้อนซีสต์โตขึ้นในไตจนเกิดเป็นถุงซีสต์ ซีสต์ในไตคือถุงก้อนกลมซึ่งบรรจุของเหลว ที่เกิดขึ้นที่ไต หรือภายในไต

ทบทวนบทความโดย ทีม Hello คุณหมอ
เขียนบทความโดย ทีม Hello คุณหมอ
โรค ก-ฮ, สุขภาพ ก-ฮ พฤษภาคม 16, 2018

กรดอัลฟาไลโนเลนิก (Alpha-Linolenic Acid)

กรดอัลฟาไลโนเลนิก (Alpha-Linolenic Acid) คือกรดไขมันโอเมก้า 3 ในพืชชนิดหนึ่ง สามารถพบได้ในน้ำมันเมล็ดแฟลกซ์ น้ำมันคาโนลา ถั่วเหลือง ใบงา น้ำมันวอลนัท

ทบทวนบทความโดย ทีม Hello คุณหมอ
เขียนบทความโดย ทีม Hello คุณหมอ

บทความแนะนำ

รวมคำถามที่พบบ่อย เกี่ยวกับการปลูกถ่ายอวัยวะในช่วงการแพร่ระบาดของโควิด-19

รวมคำถามที่พบบ่อย เกี่ยวกับการปลูกถ่ายอวัยวะในช่วงการแพร่ระบาดของโควิด-19

ทบทวนบทความโดย ทีม Hello คุณหมอ
เขียนบทความโดย พลอย วงษ์วิไล
เผยแพร่วันที่ พฤษภาคม 11, 2020
ปลูกถ่ายไต (Kidney Transplant)

ปลูกถ่ายไต (Kidney Transplant)

ทบทวนบทความโดย ทีม Hello คุณหมอ
เขียนบทความโดย ธีรวิทย์ บุญราศรี
เผยแพร่วันที่ มกราคม 30, 2019
ตรวจคาร์บอนมอนอกไซด์ในเลือด (Carbon Monoxide Blood Test)

ตรวจคาร์บอนมอนอกไซด์ในเลือด (Carbon Monoxide Blood Test)

ทบทวนบทความโดย ทีม Hello คุณหมอ
เขียนบทความโดย ธีรวิทย์ บุญราศรี
เผยแพร่วันที่ มกราคม 2, 2019
ฟอกไต (Kidney Dialysis)

ฟอกไต (Kidney Dialysis)

ทบทวนบทความโดย ทีม Hello คุณหมอ
เขียนบทความโดย พลอย วงษ์วิไล
เผยแพร่วันที่ ธันวาคม 12, 2018