home

เราจะปรับปรุงให้ดีขึ้นได้อย่างไร

close
chevron
บทความนี้อาจมีข้อมูลเท็จหรือไม่ถูกต้องแม่นยำ
chevron

โปรดแจ้งให้ทราบหากข้อมูลไม่ถูกต้อง

wanring-icon
คุณไม่จำเป็นต้องกรอกรายละเอียดนี้หากคุณไม่สะดวกใจ โปรดส่งความคิดเห็นของคุณที่ด้านล่างนี้เพื่อรับชมเว็บไซต์ต่อ
chevron
บทความนี้อาจมีข้อมูลไม่เพียงพอ
chevron

โปรดแจ้งให้ทราบหากข้อมูลไม่ครบถ้วน

wanring-icon
คุณไม่จำเป็นต้องกรอกรายละเอียดนี้หากคุณไม่สะดวกใจ โปรดส่งความคิดเห็นของคุณที่ด้านล่างนี้เพื่อรับชมเว็บไซต์ต่อ
chevron
ฉันมีข้อสงสัย
chevron

แม้ว่าเราอาจไม่ได้ให้คำแนะนำด้านการแพทย์ การวินิจฉัยโรค หรือการรักษาโรค แต่เราก็พร้อมรับฟังความคิดเห็นของท่าน โปรดแสดงความคิดเห็นในกล่องข้อความด้านล่าง

wanring-icon
หากคุณเกิดภาวะฉุกเฉินทางการแพทย์ โปรดแจ้งสายด่วน 1669 หรือติดต่อโรงพยาบาลที่อยู่ใกล้พื้นที่ของคุณในทันที

หรือ คัดลอกลิงก์

เสมหะ บอกอะไร เรียนรู้การถอดรหัสสุขภาพจากสีของเสมหะด้วยตนเอง

เสมหะ บอกอะไร เรียนรู้การถอดรหัสสุขภาพจากสีของเสมหะด้วยตนเอง

หากคุณกำลังมีอาการไอแบบมีเสมหะ นั่นเป็นสัญญาณบอกความผิดปกติบางอย่างของระบบทางเดินหายใจ เพราะร่างกายกำลังทำหน้าที่กำจัดเชื้อโรคที่หลุดรอดเข้าไปในระบบทางเดินหายใจของคุณออกมาพร้อมกับเสมหะ นอกจากนี้ สีของ เสมหะ ยังมีความหมายที่เกี่ยวข้องกับภาวะสุขภาพของคุณซ่อนอยู่ ต่อไปนี้คือวิธีไขรหัสจากสีของเสมหะง่ายๆ ด้วยตนเอง

เสมหะ คืออะไร สำคัญอย่างไรต่อร่างกาย

เสมหะ คือสารคัดหลั่งที่ร่างกายสร้างออกมาจากต่อมสร้างสารคัดหลั่งที่อยู่ในเยื่อบุทางเดินหายใจ ทำหน้าที่สร้างความชุ่มชื้นให้แก่อวัยวะสำคัญ ทั้งยังเป็นตัวช่วยดักจับสารก่อความระคายเคือง เช่น ฝุ่น ควัน หรือเชื้อแบคทีเรียในระบบทางเดินหายใจ ซึ่งในเสมหะประกอบด้วยสารแอนติบอดี้และเอนไซม์ชนิดที่สามารถฆ่าเชื้อแบคทีเรียได้ แม้ว่าไม่ได้มีปัญหาสุขภาพใดๆ ร่างกายก็ยังสร้างเสมหะออกมาอย่างสม่ำเสมอ ซึ่งโดยปกติ ร่างกายเราสามารถสร้างเสมหะปริมาณ 1 – 1.5 ลิตรต่อวันเลยทีเดียว

แต่หากคุณมีอาการไอมาพร้อมกับเสมหะจำนวนหนึ่ง นั่นเป็นสัญญาณบอกว่าระบบทางเดินหายใจอาจติดเชื้อโรคหรือเกิดอาการแพ้อย่างใดอย่างหนึ่งเข้าให้แล้ว ตามกลไกทางธรรมชาติของร่างกาย เมื่อมีสิ่งที่ทำให้ระบบทางเดินหายใจระคายเคือง ร่างกายจะถูกกระตุ้นให้สร้างเสมหะหรือเมือกในระบบทางเดินหายใจในปริมาณเพิ่มมากขึ้นเพื่อดักจับเชื้อโรคหรือสิ่งแปลกปลอม และกระตุ้นให้ร่างกายขับเสมหะออกมาโดยการไอ นี่คือที่มาของอาการ ไอมีเสมหะ นั่นเอง

สีของเสมหะที่แตกต่างสามารถบ่งบอกสุขภาพของคุณ

ในคนที่มีสุขภาพดีปกติ เมือกหรือเสมหะที่ถูกผลิตออกมามักมีสีใส แต่หากมีการติดเชื้อหรือการอักเสบ สีของเสมหะอาจเกิดการเปลี่ยนแปลงตามประเภทของการติดเชื้อหรือสาเหตุอื่นๆ ที่พอจะสรุปได้ดังนี้

เสมหะสีขาวขุ่นหรือเทา

เสมหะสีขาวขุ่นหรือเทาเป็นสัญญาณบ่งชี้ถึงการติดเชื้อในระบบทางเดินหายใจส่วนบน หรืออาจเกิดการอักเสบของไซนัสซึ่งเป็นโพรงอากาศบริเวณข้างโพรงจมูก โดยเสมหะประเภทนี้ไหลมาจากไซนัสที่เกิดติดเชื้อไวรัสหรือแบคทีเรีย ทำให้เสมหะมีปริมาณมากขึ้นและไหลลงสู่ลำคอ

เคยมีข้อมูลหนึ่งที่ระบุว่าการบริโภคผลิตภัณฑ์จากนมสามารถทำให้เกิดเสมหะขาวขุ่นได้ ซึ่งนั่นไม่เป็นความจริง อย่างไรก็ตาม การบริโภคผลิตภัณฑ์จากนมสามารถทำให้เสมหะจับตัวหนาขึ้นและทำให้ร่างกายขับออกมาได้ยากขึ้น ส่งผลให้เสมหะติดค้างและแห้งกรัง เมื่อถูกขับออกมาจึงมีสีขาวขุ่น

ในขณะที่เสมหะสีเทา เป็นสัญญาณบอกว่าร่างกายได้รับสารเรซิน และน้ำมันดิน หรือ ทาร์ในบุหรี่ ที่สะสมจากการสูบบุหรี่มากเกินไป หรืออาจเกิดจากการหายใจเอาฝุ่นควันจากมลภาวะทางอากาศในปริมาณมากเกินไป

เสมหะสีเขียวหรือเหลืองเข้ม

เสมหะประเภทนี้จะมีลักษณะข้นเหนียวซึ่งเป็นสัญญาณของการติดเชื้อไวรัสหรือแบคทีเรียในระบบทางเดินหายใจหรือภาวะไซนัสอักเสบ และเป็นไปได้ว่าอาจมีความผิดปกติของระบบทางเดินหายใจส่วนล่างด้วย โดยส่วนใหญ่ เสมหะลักษณะนี้เกิดขึ้นเมื่อระบบภูมิคุ้มกันของร่างกายส่งเซลล์เม็ดเลือดขาวชนิดที่เรียกว่า “นิวโทรฟิล” (neutrophil) มาต่อสู้กับเชื้อโรค ซึ่งเซลล์เม็ดเลือดขาวชนิดนี้มีส่วนประกอบสำคัญเป็นโปรตีนชนิดหนึ่งที่มีสีเขียว เมื่อมารวมตัวกันมากๆ จึงทำให้เสมหะกลายเป็นสีเขียวไปด้วย

เสมหะสีน้ำตาล

เสมหะสีน้ำตาลมักพบในผู้ที่สูบบุหรี่ มักปรากฏในลักษณะของเสมหะรวมตัวกับน้ำลายและมีเนื้อสัมผัสเป็นเม็ดหยาบๆ การสูบบุหรี่จัดมักทำให้มีเสมหะเป็นสีน้ำตาล ซึ่งเกิดจากสารเรซิน น้ำมันดิน หรือ ทาร์ รวมถึงสารอื่นๆ ในบุหรี่ ซึ่งเป็นสารพิษที่ร่างกายต้องการกำจัดออก แต่หากคุณเกิดไอแล้วมีเสมหะสีน้ำตาลโดยที่ไม่ได้สูบบุหรี่ นั่นอาจเกิดจากสีของอาหารที่คุณกินหรือดื่มเข้าไป เช่น กาแฟ ช็อกโกแล็ต หรือ ไวน์แดง

เสมหะสีชมพู

หากมองดูจากสีสัน เสมหะสีชมพูก็เป็นอะไรที่ดูสวยแปลกตาดี แต่แท้จริงแล้วเป็นสัญญาณของภาวะปอดบวมน้ำ หรือการมีเลือดออกปริมาณเล็กน้อย ลักษณะเฉพาะของเสมหะประเภทนี้มักเป็นฟองและมีคราบเลือดหรือเลือดเส้นริ้วปนออกมากับเสมหะ ซึ่งมักพบในผู้ป่วยที่มีปัญหาสุขภาพเกี่ยวกับหัวใจ

เสมหะเป็นเลือด

เลือดที่ปนออกกับเสมหะ คือข้อบ่งชี้ของอาการไอเป็นเลือด (Hemoptysis) โดยเลือดที่ปนออกมาริ้วๆ เป็นสัญญาณของโรคหลอดลมอักเสบที่ไม่ร้ายแรงอะไร แต่หากมีปริมาณเลือดปนออกมามาก อาจเป็นสัญญาณเตือนของโรคร้ายแรงอื่นๆ เช่น วัณโรค ปวดบวม มะเร็ง หรือโรคลิ่มเลือดอุดกั้นในปอดก็เป็นได้ และหากพบว่ามีปริมาณมากเลือดมากกว่าเสมหะ และอาการเกิดขึ้นต่อเนื่อง ควรรีบไปปรึกษาแพทย์ทันที เพราะนั่นเป็นสัญญาณของปัญหาสุขภาพขั้นรุนแรงแล้ว

Hello Health Group ไม่ได้ให้คำปรึกษาด้านการแพทย์ การวินิจฉัย หรือการรักษาโรคแต่อย่างใด

Hello Health Group ไม่ได้ให้คำแนะนำด้านการแพทย์ การวินิจฉัยโรค หรือการรักษาโรคแต่อย่างใด

แหล่งที่มา

Coughing Up Phlegm: What The Color Of Your Sputum Says About Your Health

https://www.medicaldaily.com/coughing-phlegm-what-color-your-sputum-says-about-your-health-351774
Accessed 12 Feb 2019

What Is Mucus

https://www.medicinenet.com/what_is_mucus/article.htm

Accessed 12 Feb 2019

Coughing up blood (blood in phlegm)

https://www.nhs.uk/conditions/coughing-up-blood/

Accessed 12 Feb

What the Color of Your Snot Really Means

https://health.clevelandclinic.org/what-the-color-of-your-snot-really-means/

Accessed 12 Feb 2019

Cough and Sputum Production

https://www.ncbi.nlm.nih.gov/books/NBK359/

Accessed 12 Feb 2019

Sputum Color: Potential Implications for Clinical Practice
http://www.rcjournal.com/contents/04.08/04.08.0450.pdf

Accessed 12 Feb 2019

รูปของผู้เขียน
ทบทวนบทความโดย ทีม Hello คุณหมอ
เขียนโดย แวววิกา ศรีบ้าน
แก้ไขล่าสุด 21/03/2019
x