ลักษณะฉี่ของคนเป็นเบาหวาน กลิ่นและสีแตกต่างจากคนปกติอย่างไร

    ลักษณะฉี่ของคนเป็นเบาหวาน กลิ่นและสีแตกต่างจากคนปกติอย่างไร

    ลักษณะฉี่ของคนเป็นเบาหวาน มักมีกลิ่นคล้ายผลไม้รสหวาน สีขุ่น และฉี่บ่อย เนื่องจากในกระแสเลือดมีปริมาณน้ำตาลกลูโคสปนอยู่มากกว่าปกติ เมื่อร่างกายขับของเสียออกมาทำให้มีน้ำตาลปนออกมาด้วย นอกจากนั้นแล้ว ในฉี่ของผู้ป่วยเบาหวานยังมีการปะปนของสารคีโตน (Ketone) รวมทั้งการมีระดับอัลบูมิน (Albumin) ซึ่งเป็นโปรตีนสำคัญในเลือดอยู่น้อย แต่ปนออกมาอยู่ในฉี่จำนวนมาก ปัจจัยเหล่านี้สะท้อนถึงภาวะเลือดเป็นกรด เนื่องจากการทำงานของไตที่บกพร่องทำให้การกรองของเสียผิดปกติ

    โรคเบาหวานกับระดับน้ำตาลในเลือดสูง มีความเกี่ยวข้องกันอย่างไร

    ตับอ่อนของผู้ป่วยเบาหวานมักผลิตฮอร์โมนอินซูลินได้น้อยกว่าความต้องการของร่างกายหรือไม่สามารถผลิตอินซูลินได้เลย

    โดยอินซูลินมีหน้าที่ในการลำเลียงน้ำตาลในเลือดไปยังเซลล์ของอวัยวะต่าง ๆ เพื่อเปลี่ยนเป็นพลังงาน เมื่อมีอินซูลินน้อย และน้ำตาลไม่ถูกเปลี่ยนเป็นพลังงาน ก็จะทำให้เกิดการตกค้างของน้ำตาลในกระแสเลือด เกิดเป็นภาวะน้ำตาลในเลือดสูง

    ทั้งนี้ ระดับน้ำตาลในเลือดของคนเป็นเบาหวาน จะมากกว่าหรือเท่ากับ 126 มิลลิกรัม/เดซิลิตร ในขณะที่คนปกติจะมีระดับน้ำตาลในเลือดต่ำกว่า 100 มิลลิกรัม/เดซิลิตร ส่วนระดับน้ำตาลระหว่าง 100-125 มิลลิกรัม/เดซิลิตร อาจหมายถึงบุคคลนั้นมีความเสี่ยงโรคเบาหวานหรือมีภาวะก่อนเบาหวาน (Prediabetes)

    เกณฑ์ของสมาคมโรคเบาหวานแห่งสหรัฐอเมริกา ระบุว่า ระดับน้ำตาลในเลือดของคนเป็นเบาหวาน ควรอยู่ระหว่าง 80-130 มิลลิกรัม/เดซิลิตร ก่อนมื้ออาหาร และน้อยกว่า 180 มิลลิกรัม/เดซิลิตร หลังมื้ออาหาร

    ลักษณะฉี่ของคนเป็นเบาหวาน

    ผู้ป่วยเบาหวานนอกจากจะฉี่บ่อยแล้ว ฉี่ยังมีลักษณะที่สะท้อนถึงอาการของโรคเบาหวานซึ่งมีระดับน้ำตาลในเลือดสูง ได้แก่

    • มีกลิ่นคล้ายผลไม้รสหวานหรือรสเปรี้ยวเนื่องจากมีน้ำตาลปนอยู่
    • มีสีขุ่นไม่ใส และในบางครั้งอาจจะมีการติดเชื้อในทางเดินปัสสาวะ ทำให้มีฉี่ขุ่นด้วย

    นอกจากนี้ ฉี่ของคนเป็นเบาหวานมักมีการเจือปนของสารอื่น ๆ ดังนี้

    กลูโคส

    ในฉี่ของคนเป็นเบาหวาน มักพบระดับน้ำตาลกลูโคสปนอยู่มากกว่าปกติ หรือเกินกว่า 0.25 มิลลิกรัม/มิลลิลิตร ซึ่งสะท้อนถึงระดับน้ำตาลในเลือดที่สูงเกินความต้องการของร่างกายผู้ป่วย จนต้องถูกขับออกมาทางฉี่

    สำหรับผู้ที่มีสุขภาพดี มักตรวจไม่พบกลูโคสในฉี่ เนื่องจากไตจะทำหน้าที่กรองกลูโคสแล้วดูดซึมกลับสู่กระแสเลือด กลูโคสในฉี่ มักพบในผู้มีระดับน้ำตาลในเลือดสูงกว่า 180 มิลลิกรัมต่อเดซิลิตร นอกจากนี้ กลูโคสยังทำให้ฉี่มีกลิ่นหอมหวานคล้ายผลไม้และมีลักษณะขุ่นด้วย

    คีโตน

    คีโตน (Ketone)เป็นสารประกอบความเป็นกรดชนิดหนึ่ง ซึ่งร่างกายของผู้ป่วยเบาหวานมีโอกาสพบคีโตนหรือภาวะเลือดเป็นกรด เนื่องจากร่างกายผลิตอินซูลินได้ต่ำกว่าปกติหรือในบางรายอาจไม่สามารถสร้างอินซูลินได้เลย ซึ่งอินซูลินทำหน้าที่ลำเลียงน้ำตาลออกจากกระแสเลือดไปสู่เซลล์ต่าง ๆ ในร่างกายเพื่อใช้เป็นพลังงาน ดังนั้น ร่างกายจึงจำเป็นต้องสร้างพลังงานทดแทนด้วยการสลายไขมัน กระบวนการสลายไขมันเพื่อใช้เป็นพลังงานส่งผลให้เกิดคีโตนในกระแสเลือด และเมื่อมีคีโตนมาก เลือดก็จะเป็นกรด ซึ่งเป็นอันตรายต่อร่างกาย

    โดยปกติ คีโตนจะถูกขับออกมาทางฉี่ หากคีโตนในเลือดสูง คีโตนในฉี่จะสูงตาม ทั้งนี้ การตรวจระดับคีโตนในฉี่ สามารถทำได้ด้วยชุดตรวจเฉพาะ ซึ่งหาซื้อได้ตามร้านขายยา

    ชุดตรวจคีโตนจะเป็นแผ่นทดสอบ เมื่อจุ่มลงในฉี่แล้วจะแสดงค่าเป็นสีต่าง ๆ ตามระดับคีโตนที่พบ ถ้าระดับคีโตนอยู่ที่ “ปานกลาง” หรือ “สูง” หรืออยู่ระหว่าง 4-16 มิลลิโมล/ลิตร ควรรีบเข้าพบคุณหมอทันที

    อัลบูมิน

    ฉี่ของคนเป็นเบาหวานมักมีโปรตีนอัลบูมินเจือปนในปริมาณมาก หรือประมาณ 30-300 มิลลิกรัม ภายใน 24 ชั่วโมง และถ้าหากพบมากกว่า 300 มิลลิกรัม จะเรียกว่า ภาวะแมคโครโปรตีนนูเรีย (Macroproteinuria)

    เกิดจากการเสื่อมของไตจากโรคเบาหวาน

    การตรวจสอบว่ามีภาวะไมโครอัลบูมินนูเรียหรือไม่ คุณหมอต้องตรวจพบปริมาณอัลบูมินจำนวน2 ใน 3 ของตัวอย่างฉี่ ซึ่งเก็บในเวลาต่างกัน

    ในคนปกติหรือผู้ป่วยเบาหวาน ที่ไตยังทำงานปกติ ปริมาณอัลบูมินที่พบในฉี่ จะมีประมาณ 30 มิลลิกรัมหรือน้อยกว่า

    Hello Health Group ไม่ได้ให้คำแนะนำด้านการแพทย์ การวินิจฉัยโรค หรือการรักษาโรคแต่อย่างใด

    แหล่งที่มา

    What Is Glycosuria?. https://www.webmd.com/diabetes/what-is-glycosuria.

    What Are Ketones and Their Tests?. https://www.webmd.com/diabetes/ketones-and-their-tests.

    Diabetic ketoacidosis. https://www.mayoclinic.org/diseases-conditions/diabetic-ketoacidosis/symptoms-causes/syc-20371551.

    Ketones in Urine. https://medlineplus.gov/lab-tests/ketones-in-urine/#:~:text=If%20your%20cells%20don’t,a%20coma%20or%20even%20death.

    Hyperglycemia in diabetes. https://www.mayoclinic.org/diseases-conditions/hyperglycemia/diagnosis-treatment/drc-20373635.

    What to Know About Unusual Smell of Urine. https://www.webmd.com/urinary-incontinence-oab/what-to-know-about-unusual-smell-of-urine.

    Urine odor. https://medlineplus.gov/ency/article/007298.htm#:~:text=Sweet%2Dsmelling%20urine%20may%20be,Bladder%20fistula.

    Glucose in Urine Test. https://medlineplus.gov/lab-tests/glucose-in-urine-test/.

    Urine pH test. https://www.ucsfhealth.org/medical-tests/urine-ph-test#:~:text=The%20normal%20values%20range%20from,measurements%20or%20test%20different%20samples.

    การวัดระดับไมโครอัลบูมินในปัสสาวะ( Microalbuminuria ). https://www.si.mahidol.ac.th/sidoctor/e-pl/articledetail.asp?id=411#:~:text=%E0%B8%A0%E0%B8%B2%E0%B8%A7%E0%B8%B0%E0%B9%84%E0%B8%A1%E0%B9%82%E0%B8%84%E0%B8%A3%E0%B8%AD%E0%B8%B1%E0%B8%A5%E0%B8%9A%E0%B8%B9,%E0%B8%AA%E0%B8%B2%E0%B8%A1%E0%B8%B2%E0%B8%A3%E0%B8%96%E0%B8%9A%E0%B9%88%E0%B8%87%E0%B8%8A%E0%B8%B5%E0%B9%89%E0%B8%96%E0%B8%B6%E0%B8%87%E0%B8%81%E0%B8%B2%E0%B8%A3

    รูปของผู้เขียนbadge
    เขียนโดย ธนชาติ จึงแย้มปิ่น แก้ไขล่าสุด 26/05/2022
    ตรวจสอบข้อมูลทางการแพทย์โดย นายแพทย์กมล โฆษิตรังสิกุล