ยาดม ภัยเงียบที่มาพร้อมกับความสดชื่น

โดย ทบทวนบทความโดย ทีม Hello คุณหมอ

ในสภาพอากาศที่ร้อนอบอ้าวของบ้านเรานั้น หากมีตัวช่วยดีๆ ที่ช่วยให้เรารู้สึกสดชื่นขึ้นท่ามกลางอากาศร้อนระอุได้ก็คงจะดีไม่น้อย นั่นจึงเป็นเหตุผลว่าทำไม ยาดม ถึงเป็นสิ่งที่ครองใจคนไทยแทบจะทุกคน บางคนพกยาดมติดตัวตลอดเวลา และดมยาดมแทบจะทั้งวัน จากวัตถุประสงค์ในการเพิ่มความสดชื่น หากดมมากๆ เข้าร่างกายอาจพบกับอันตรายได้ชนิดที่คาดไม่ถึง เรามาเรียนรู้ถึงอันตรายของยาดมในบทความนี้ของ Hello คุณหมอ กันค่ะ

สารประกอบใน ยาดม

สารประกอบหลักๆ ในยาดม ประกอบไปด้วย เมนทอล การบูร พิมเสน น้ำมันหอมระเหย

เมนทอล (Menthol) หรืออีกชื่อหนึ่งที่เรียกกัน คือ เกล็ดสาระแหน่  มีลักษณะเป็นผลึกเล็กๆ มีสีขาว เมนทอลใช้สำหรับรักษาอาการปวดเมื่อยกล้ามเนื้อ ปวดข้อต่อ (เช่น โรคข้ออักเสบ, ปวดหลัง, เคล็ดขัดยอก) เมนทอลมีกลิ่นหอม และให้ความรู้สึกเย็น ช่วยบรรเทาอาการวิงเวียนศีรษะ คัดจมูก ลดอาการปวดบวม แก้ปวด บวม และยังช่วยแก้อาการท้องอืด ท้องเฟ้อ ได้อีกด้วย

การบูร (Camphor) คือ ผลึกที่พบในเนื้อไม้ของต้นการบูร การบูรมีสรรพคุณที่คล้ายกับเมนทอล มีคุณสมบัติต้านเชื้อแบคทีเรีย เชื้อรา และต้านการอักเสบ และยังช่วยในการทำงานของระบบทางเดินหายใจ บรรเทาอาการปวด

พิมเสน (Patchouli) มีอยู่ด้วยกัน 2 ชนิด คือ พิมเสนจากธรรมชาติ พบในยางของพืชบางชนิด เช่น หนาด เปราะหอม พืชตระกูลยางนา ส่วนพิมเสนสังเคราะห์นั้นได้มาจากสารสกัดของต้นการบูร พิมเสนมีสรรพคุณทางยา ช่วยในการขับเหงื่อ ขับลม แก้อาการวิงเวียนศีรษะ 

ยาดมช่วยอะไรบ้าง

ทุกครั้งที่คุณรู้สึกอ่อนเพลีย เหน็ดเหนื่อย เมื่อย ล้า เพียงแค่ดมยาดมจะช่วยให้คุณรู้สึกสดชื่น และผ่อนคลาย นอกจากนี้สารประกอบในเมนทอลยังช่วยลดอาการบวมของหลอดเลือดบริเวณจมูกได้ และถ้าหากคุณโชคร้าย หรือซุ่มซ่ามจนเกิดอาการเคล็ด ขัด ยอก โดยแมลงหรือสัตว์กัด ต่อย สารประกอบในยาดมอย่างการบูร ก็มีฤทธิ์เป็นยาชาอย่างอ่อน ช่วยในการบรรเทาอาการปวด บวม เคล็ด ขัด ยอก ได้เช่นเดียวกับเมนทอล

ข้อควรระวังเกี่ยวกับยาดม

แม้ว่ายาดมจะถูกนำมาใช้เวลาที่ต้องการความสดชื่น หรือใช้ในการปฐมพยาบาล บางคนพกยาดมติดตัวไว้เหมือนเป็นอวัยวะชิ้นที่33 บางคนไม่เคยลืมที่จะพกยาดมติดกระเป๋าไว้ และบางคนแทบจะไม่วางมือจากยาดมเลย รู้หรือไม่ว่า อุปกรณ์เพิ่มความสดชื่นอันเล็กๆ อย่างยาดมนี้ อาจมีอันตรายดังต่อไปนี้

อันตรายจากเมนทอล

เนื่องจากเมนทอลนั้นมีผลต่อระบบประสาท การใช้งานติดต่อกันเป็นระยะเวลานานๆ อาจทำให้เกิดการเสพติดได้ ทั้งยังเป็นอันตรายต่อระบบทางเดินอาหารและระบบทางเดินหายใจ แย่ยิ่งกว่านั้นคืออาจทำให้เกิดอาการปอดอักเสบได้ ยิ่งไปกว่านั้นยังอาจทำให้โพรงจมูกของคุณเกิดการอักเสบหรือเกิดการติดเชื้อในโพรงจมูกได้

อันตรายจากการบูร

เช่นเดียวกันกับเมนทอล การบูรจัดว่าเป็นสารเสพติดประเภทหนึ่งหากมีการใช้งานติดต่อกันนานๆ ทั้งยังส่งผลต่อระบบประสาทส่วนกลาง ทำให้ในบางคนอาจเกิดอาการแพ้ชนิดที่รุนแรง อาจทำให้หายใจไม่ออกหรือเกิดการช็อคได้

อันตรายจากพิมเสน

สำหรับพิมเสนนั้น แม้จะมีส่วนช่วยในการบรรเทาอาการวิงเวียนศีรษะ แต่ถ้าหากคุณใช้พิมเสนติดต่อกันเป็นเวลานาน อาจมีผลทำให้เกิดอาการวิงเวียนศีรษะแทนที่จะบรรเทาอาการวิงเวียนศีรษะ ทั้งยังอาจมีผลต่อความจำที่ทำให้เกิดภาวะความจำสับสนได้ด้วย ทั้งยังทำให้ระคายเคืองต่อดวงตา ผิวหนัง ระบบทางเดินหายใจและระบบทางเดินอาหาร

อันตรายจากน้ำมันหอมระเหย

น้ำมันหอมระเหยในยาดมนั้นมีด้วยกันอยู่หลายชนิด แตกต่างกันไปตามยี่ห้อหรือสูตรวิธีการทำ แต่โดยมากมักใช้น้ำมันการพลูหรือน้ำมันยูคาลิปตัส ซึ่งน้ำมันหอมระเหยเหล่านี้หากใครมีอาการแพ้ก็อาจจะมีอาการแพ้ที่รุนแรง ทั้งยังมีผลต่อผู้ที่มีความดันโลหิตสูง และผู้ป่วยโรคโฮมีโอพาธี (Homeopathy)

รู้ดังนี้แล้ว จึงควรดมยาดมแต่พอดี ไม่ควรดมติดต่อกันจนมากเกินไป เพราะแม้ยาดมจะมีสรรพคุณที่ให้ประโยชน์มากมาย แต่ในระยะยาว ยาดมอาจเป็นอันตรายที่ร้ายแรงจนยากต่อการรักษา

Hello Health Group ไม่ได้ให้คำปรึกษาด้านการแพทย์ การวินิจฉัย หรือการรักษาโรคแต่อย่างใด

อ่านเพิ่มเติม:

แหล่งที่มา