ไมเกรนกำเริบ! อาจมาจากอาหารก็ได้ มาเช็ก อาหารกระตุ้นไมเกรน กัน

โดย ทบทวนบทความโดย ทีม Hello คุณหมอ.

อาการปวดหัวข้างเดียวที่เรารู้จักกันในชื่อของ “ไมเกรน” เป็นอาการปวดหัวที่หลายคนบ่งบอกว่าแสนทรมาน ที่ไม่มีใครอยากให้เกิดขึ้น ซึ่งหนึ่งในปัจจัยที่อาจกระตุ้นให้อาการปวดหัวไมเกรนกำเริบขึ้นมาได้ อาจอยู่ใกล้คุณอย่างที่สุด นั่นก็คืออาหารที่คุณกิน แต่ อาหารกระตุ้นไมเกรน พวกนั้นคืออะไรกันบ้างล่ะ?

ไมเกรนกับอาหาร

ไมเกรน เป็นอาการปวดหัวเรื้อรัง ซึ่งมีลักษณะพิเศษต่างจากอาการปวดหัวทั่วไป นั่นก็คือ ความรู้สึกของการปวดแบบตุ้บๆ อาการปวดที่มักเกิดขึ้นที่ด้านใดด้านหนึ่งของศีรษะ และมักมีอาการอื่นร่วมด้วย เช่น คลื่นไส้ ไวต่อแสง เสียง และกลิ่น บางคนอาจมีการเปลี่ยนแปลงทางการมองเห็น หรือที่เรียกว่าออร่า

สาเหตุของไมเกรนยังไม่สามารถสรุปได้แน่ชัด แต่ผู้เชี่ยวชาญส่วนหนึ่งเชื่อว่า เกิดจากความผิดปกติของระบบไฟฟ้าที่ผิวสมอง ทำให้สมองเกิดการกระตุ้นได้ง่ายและไวกว่าคนปกติ หลังจากสมองถูกกระตุ้นแล้ว จะเกิดกระแสไฟฟ้าที่ทำให้การไหลเวียนของเลือดในสมองเปลี่ยนแปลงไป และไปกระตุ้นเส้นประสาทสมอง ทำให้เกิดการหลั่งสารสื่อประสาทบางชนิด ที่ทำให้หลอดเลือดสมองขยายตัวและเกิดการอักเสบขึ้น ส่งผลให้เกิดอาการปวดหัวในที่สุด

ปัจจัยที่กระตุ้นให้สมองเกิดอาการปวดขึ้นมานี้ มีหลายประการด้วยกัน เช่น ฮอร์โมน ความเครียด หรืออาหาร โดยผู้ที่เป็นไมเกรนราว 27-30%เชื่อว่าอาหารบางอย่างสามารถกระตุ้นให้เกิดอาการปวดศีรษะขึ้นมาได้ ถึงแม้เรื่องนี้จะยังเป็นที่ถกเถียงกันอยู่ แต่ก็มีการศึกษาบางชิ้นที่ชี้ว่า คนบางคนที่เป็นไมเกรนอาจมีอาการกำเริบได้จากการกระตุ้นของอาหารบางชนิด โดยอาหารที่กระตุ้นให้เกิดอาการไมเกรนในแต่ละคน อาจแตกต่างกัน

อาหารที่อาจทำให้ไมเกรนกำเริบ

ถึงแม้ผู้เชี่ยวชาญจะกล่าวว่า ไม่มีคำแนะนำที่เฉพาะเจาะจงเกี่ยวกับอาหารที่สามารถกระตุ้นให้เกิดไมเกรน แต่งานวิจัยจำนวนหนึ่งบ่งชี้ถึงความสัมพันธ์ของอาหารเหล่านี้กับการเกิดอาการไมเกรน ซึ่งสามารถเป็นแนวทางให้ผู้ป่วยไมเกรนในการสังเกตตัวเอง เพื่อที่จะได้สามารถหลีกเลี่ยงปัจจัยกระตุ้นเหล่านี้ได้ในคราวต่อไป

คาเฟอีน

คาเฟอีนถือเป็นตัวกระตุ้นไมเกรนลำดับต้นๆ ไม่ว่าจะเป็นการบริโภคคาเฟอีนมากเกินไป หรือน้อยเกินไปก็ตาม โดยหากคุณดื่มกาแฟทุกวันจนเกิดอาการติดกาแฟ การดื่มกาแฟน้อยลงกว่าที่เคยกินก็สามารถกระตุ้นให้คุณปวดหัวได้ โดยการศึกษาในสหรัฐฯ เมือ่ปี 2009 ชี้ว่า คาเฟอีนอาจทำให้ปวดหัวได้ เนื่องจากคาเฟอีนส่งผลต่อตัวรับสัญญาณบางอย่างในสมองที่เชื่อมโยงกับไมเกรน แต่ข้อมูลที่น่าทึ่งอย่างหนึ่งก็คือ คาเฟอีนสามารถหยุดอาการปวดหัวได้ ทำให้มันเป็นส่วนประกอบอย่างหนึ่งของยาแก้ปวดหัวไมเกรนที่ขายกันตามร้านขายยยา

แอลกอฮอล์

จากการรีวิวโดยนักวิจัยในประเทศบราซิล ผู้ป่วยไมเกรนบอกว่า แอลกอฮอล์มีส่วนในการทำให้พวกเขาเกิดอาการปวดหัวได้ราว 30% หรือมากกว่านั้น เหตุผลในเรื่องนี้ยังเป็นี่ถกเถียงกันอยู่ แต่งานวิจัยชิ้นหนึ่งชี้ว่า แอลกอฮอล์สามารถกดการทำงานของฮอร์โมนเทสทอสเทอโรน ที่ช่วยในการสร้างสมดุลกับเอสโตรเจน และความไม่สมดุลของฮอร์โมนนี้ก็อาจเชื่อมโยงกับการเกิดไมเกรนได้

โดยทั่วไปแล้วเครื่องดื่มแอลกอฮอล์ที่เชื่อกันว่ากระตุ้นให้เกิดไมเกรนมากที่สุดก็คือไวน์แดง โดยผู้เชี่ยวชาญบางคนเชื่อว่า สารประกอบบางอย่างในไวน์ เช่น แทนนินและฟลาโวนอยด์อาจเป็นสาเหตุ และเนื่องจากไวน์แดงมีแทนนินมากกว่าไวน์ขาว ก็อาจเป็นสาเหตุทำให้มันทำให้ปวดหัวได้มากกว่า และเหตุผลอีกอย่างหนึ่งก็คือ แอลกออล์ทำให้เกิดอาการขาดน้ำ ซึ่งนี่ก็อาจทำให้ปวดหัวได้เช่นกัน

สารปรุงแต่งรส

อาจไม่ใช่ตัวของอาหารโดยตรงที่ทำให้คุณปวดหัว แต่เป็นสารปรุงแต่งรสที่ใช้ในอาหารก็เป็นได้ โดยสารปรุงแต่งรสที่เรารู้จักกันดีอย่างโมโนโซเดียม กลูตาเมต (Monosodium Glutamate หรือ MSG) หรือผงชูรส ซึ่งมีกิตติศัพท์ไม่ค่อยดีเท่าไหร่ต่อสุขภาพ ถือเป็นผู้ต้องสงสัยอันดับต้นๆ ที่กระตุ้นอาการปวดหัว โดยการศึกษาชิ้นหนึ่งในปี 2008 ในสหรัฐฯ เสนอว่า อาการปวดหัวประมาณ 2.5% เกิดขึ้นมาจากการกระตุ้นของสารชนิดนี้ ซึ่งผงชูรสนี้นอกจากจะเติมลงไปในอาหารแล้ว ก็ยังพบได้ตามธรรมชาติในอาหารอย่างเช่นมะเขือเทศและชีสอีกด้วย

สาเหตุที่ผงชูรสกระตุ้นอาการปวดหัวได้ ก็อาจจะเนื่องมาจากว่ามันทำให้หลอดเลือดสมองใปนระสาทส่วนกลางหดตัวลง และปล่อยไนตริกออกไซด์ออกมา ซึ่งนำไปสู่อาการปวดหัว

แอสปาร์แตม

แอสปาร์แตม (Aspartame) หรือสารให้ความหวาน อาจจะเป็นตัวกระตุ้นให้เกิดอาการปวดหัวสำหรับบางคน แอสปาร์แตมเป็นสารที่ใช้ในอาหารและเครื่องดื่มหลายประเภท เช่น ซีเรียล โยเกิร์ต อาหารแช่แข็ง เจลลาตินในขนมหวาน ลูกอม หมากฝรั่งปราศจากน้ำตาล น้ำปั่น น้ำอัดลมปราศจากน้ำตาล เป็นต้น

ไนเตรต/ไนไตรท์

เป็นสารที่ใช้ในการถนอมอาหารประเภทเนื้อสัตว์ เช่น ไส้กรอก เบคอน และแฮม ผู้เชี่ยวชาญกล่าวว่าจากการบันทึกอาการปวดหัวพบว่า 5 % ของอาการปวดหัวมักกำเริบขึ้น เมื่อทานอาหารที่มีส่วนผสมของไนเตรต ซึ่งอาจจะก่อให้เกิดไนตริกออกไซด์และการขยายของหลอดเลือด

เกลือ

อาหารที่มีรสเค็มจัดๆ หรืออาหารสำเร็จรูปที่มีโซเดียมสูง อาจกระตุ้นไมเกรนได้ เนื่องจากโซเดียมในปริมาณมาก สามารถเพิ่มความดันเลือด ซึ่งทำให้เกิดปวดหัวหรือไมเกรนกำเริบได้

สิ่งสำคัญที่ควรใส่ใจ

อย่างไรก็ตาม ก่อนที่คุณจะตัดอาหารอย่างใดอย่างหนึ่งออกไปจากการกินของคุณโดยสิ้นเชิง ให้จำไว้อย่างหนึ่งว่า การอดอาหารหรือการงดกินอาหารมื้อใดมื้อหนึ่ง ก็อาจเป็นตัวกระตุ้นไมเกรนได้เช่นกัน ฉะนั้น แค่จดจำรายการเหล่านี้ไว้ และคอยสังเกตตัวเองเอาไว้ อาจจะด้วยการจดบันทึกความถี่ของอาการปวดหัว อาหารที่รับประทานเข้าไป และพยายามหลีกเลี่ยงสิ่งกระตุ้นดังกล่าว โดยไม่ควรอดหรืองดอาหารมื้อหนึ่งจะเป็นการดีที่สุด

Hello Health Group ไม่ได้ให้คำแนะนำด้านการแพทย์ การวินิจฉัยโรค หรือการรักษาโรคแต่อย่างใด

อ่านเพิ่มเติม:

แหล่งที่มา
สุขภาพดีไม่มีขาย ถ้าอยากได้ต้องเข้ามาลงทะเบียนรับข่าวสารกับเรา
รับข่าวสารจาก Hello คุณหมอ เกี่ยวกับเคล็ดลับสุขภาพ อัพเดทสุขภาวะและอื่น ๆ มากมาย