คุณมีข้อกังวลอะไร

close
ไม่ถูกต้อง
เข้าใจยาก
อื่น ๆ

หรือ คัดลอกลิงก์

ใหม่

ไข่ดัน สาเหตุ อาการ และการรักษา

คำจำกัดความ|อาการ|สาเหตุ|การวินิจฉัยและการรักษาโรค|การปรับไลฟ์สไตล์และการดูแลตัวเอง
ไข่ดัน สาเหตุ อาการ และการรักษา

ไข่ดัน คือ อาการต่อมน้ำเหลืองบวมบริเวณขาหนีบ ซึ่งอาจมีสาเหตุมาจากการติดเชื้อไวรัสหรือแบคทีเรีย โรคติดต่อทางเพศสัมพันธ์ หรือมะเร็ง ไข่ดันไม่ได้เกิดเฉพาะกับผู้ชายเท่านั้น ผู้หญิงก็มีโอกาสเป็นโรคนี้ได้เช่นกัน หากรู้สึกถึงความผิดปกติบริเวณขาหนีบ ต่อมน้ำเหลืองบวม เจ็บปวด หรือก้อนโตเร็ว ควรเข้ารับการตรวจทันที เพื่อจะได้รับการรักษาที่เหมาะสม

คำจำกัดความ

ไข่ดัน คืออะไร

ไข่ดัน คือ อาการต่อมน้ำเหลืองบริเวณขาหนีบบวม โดยทั่วไปเป็นผลมาจากการติดเชื้อจากไวรัสหรือแบคทีเรีย ซึ่งสามารถเป็นได้ทั้งผู้ชายและผู้หญิง

ร่างกายคนเราประกอบด้วยต่อมน้ำเหลืองประมาณ 500-600 ต่อม กระจายอยู่ตามส่วนต่าง ๆ ของร่างกาย เช่น บริเวณคอ รักแร้ ขาหนีบ ต่อมน้ำเหลืองมีรูปร่างคล้ายถั่ว มีหน้าที่ดักจับไวรัส แบคทีเรีย หรือสิ่งแปลกปลอมที่เข้ามาสู่ร่างกาย โดยเม็ดเลือดขาวที่อยู่ในต่อมน้ำเหลืองจะเป็นตัวทำลายเชื้อโรคเหล่านั้น

โดยปกติแล้ว ต่อมน้ำเหลืองบริเวณขาหนีบมีขนาดเล็กจนสัมผัสไม่ได้ แต่หากมีอาการไข่ดัน ต่อมน้ำเหลืองจะมีขนาดโตขึ้น อาจเจ็บเวลาเดิน นั่ง หรือสัมผัส

อาการ

อาการของไข่ดัน

ผู้ที่มีอาการไข่ดัน อาจมีอาการดังนี้

  • ต่อมน้ำเหลืองบริเวณขาหนีบบวมกว่าปกติ
  • รู้สึกเจ็บบริเวณขาหนีบ
  • ระคายเคืองหรือมีผื่นคัน บริเวณอวัยวะเพศ
  • อวัยวะเพศอักเสบหรือบวมแดง
  • มีไข้

ควรไปพบคุณหมอเมื่อใด

โดยทั่วไป ต่อมน้ำเหลืองจะหายบวมได้เอง อย่างไรก็ตาม หากผู้เป็นไข่ดันพบว่าตัวเองมีอาการดังนี้ ควรไปพบคุณหมอ

  • ต่อมน้ำเหลืองบริเวณขาหนีบบวมเป็นเวลานาน ซึ่งอาจเกิน 5 วันในเด็ก หรือเกิน 2 สัปดาห์ในผู้ใหญ่
  • บริเวณรอบ ๆ จุดที่บวมกลายเป็นสีแดงหรือม่วง
  • ต่อมน้ำเหลืองสัมผัสแล้วแข็ง เมื่อลองกดเบา ๆ แล้วไม่ขยับไปตามแรงกด
  • มีไข้ไม่ลดเป็นเวลาหลายวัน
  • มีเหงื่อออกตอนกลางคืน
  • น้ำหนักลด

สาเหตุ

สาเหตุของไข่ดัน

ไข่ดันอาจเกิดได้จากสาเหตุหลายประการ โดยสาเหตุหลัก คือ การบาดเจ็บหรือการติดเชื้อบริเวณเท้า ผิวหนังของอวัยวะด้านล่าง ขาหนีบ และอวัยวะเพศ นอกจากนั้นยังอาจเกิดจากสาเหตุอื่น ๆ เช่น เซลล์เนื้อเยื่ออักเสบ (Cellulitis) น้ำกัดเท้า สังคัง นอกจากนี้ โรคติดต่อทางเพศสัมพันธ์ อย่าง ซิฟิลิส หนองใน โรคเริม หรือโรคเอดส์ ก็เป็นสาเหตุหลักของไข่ดันเช่นกัน

Verifying...

ส่วนสาเหตุอื่น ๆ ที่อาจทำให้ต่อมน้ำเหลืองบวมบริเวณขาหนีบ คือ

  • โรคมะเร็ง เช่น มะเร็งเม็ดเลือดขาว มะเร็งองคชาต มะเร็งปากช่องคลอด มะเร็งปากมดลูก
  • ยาบางประเภท เช่น อัลโลพูรินอล (Allopurinol) อะทีโนลอล (Atenolol) ไฮดราลาซีน (Hydralazine)
  • โรคภูมิต้านทานเนื้อเยื่อของตนเอง หรือโรคพุ่มพวง (SLE)

การวินิจฉัยและการรักษาโรค

ข้อมูลในที่นี้ไม่มีเจตนาให้ใช้ทดแทนคำแนะนำทางการแพทย์ ควรปรึกษาแพทย์ทุกครั้งเพื่อสอบถามข้อมูลเพิ่มเติม

การวินิจฉัยไข่ดัน

สำหรับการวินิจฉัยผู้เป็นไข่ดัน คุณหมอจะซักถามเกี่ยวกับอาการป่วยและตรวจร่างกาย โดยคุณหมอจะตรวจสอบบริเวณขาหนีบและต่อมน้ำเหลืองเพื่อดูขนาด อาการกดเจ็บ หรือผิวสัมผัส

ในบางกรณี คุณหมออาจตรวจด้วยวิธีอื่น ๆ เพิ่มเติม เช่น

  • ตรวจเลือด เพื่อให้แน่ใจเกี่ยวกับสาเหตุของอาการป่วย อาจรวมถึงการตรวจความสมบูรณ์ของเม็ดเลือดเพื่อหาความผิดปกติต่าง ๆ เช่นการติดเชื้อ และมะเร็งเม็ดเลือดขาว
  • ตรวจเอกซเรย์ ซีทีสแกน หรืออัลตร้าซาวด์ เพื่อหาสาเหตุของการติดเชื้อ รวมถึงหาเนื้องอก
  • ตรวจชิ้นเนื้อ หากคุณหมอสงสัยว่าการบวมของต่อมน้ำเหลืองเกี่ยวข้องกับโรคมะเร็ง คุณหมออาจจะนำชิ้นเนื้อบางส่วนของต่อมน้ำเหลืองที่บวมไปตรวจ

การรักษาไข่ดัน

ในการรักษาต่อมน้ำเหลืองที่บวมบริเวณขาหนีบ คุณหมอจะรักษาตามสาเหตุของการป่วย ดังนี้

  • หากเป็นการติดเชื้อบริเวณเท้า ขาหนีบ และอวัยวะเพศ คุณหมอจะจ่ายยาต้านไวรัสหรือยาปฏิชีวนะให้
  • หากเป็นเพราะยา เช่น อัลโลพูรินอล (Allopurinol) อะทีโนลอล (Atenolol) ไฮดราลาซีน (Hydralazine) คุณหมอจะเปลี่ยนตัวยาหรือปรับปริมาณของยาดังกล่าวให้
  • หากเป็นมะเร็ง คุณหมอจะรักษาด้วยการผ่าตัด ฉายรังสี หรือการบำบัดด้วยรังสี
  • หากเป็นโรคภูมิต้านทานเนื้อเยื่อของตนเอง คุณหมอจะรักษาด้วยยากดภูมิคุ้มกัน โดยการใช้ยาเพื่อปรับระบบภูมิคุ้มกัน

การปรับไลฟ์สไตล์และการดูแลตัวเอง

การเปลี่ยนไลฟ์สไตล์และการเยียวยาตนเองที่ช่วยรับมือโรคไข่ดัน

ผู้ป่วยไข่ดันสามารถดูแลตัวเองได้ ดังนี้

  • อาจบรรเทาอาการเบื้องต้นด้วยการประคบร้อน โดยใช้ผ้าชุบน้ำร้อนบิดจนหมาดประคบบริเวณขาหนีบ
  • รับประทานยาแก้ปวด เช่น แอสไพริน ไอบรูโพเฟน พาราเซตามอล
  • ดื่มน้ำมาก ๆ เพื่อป้องกันการขาดน้ำ
  • พักผ่อนให้เพียงพอ
  • หากมีเพศสัมพันธ์ ควรสวมถุงยางอนามัยทุกครั้ง เพื่อหลีกเลี่ยงโรคติดต่อทางเพศสัมพันธ์

Hello Health Group ไม่ได้ให้คำแนะนำด้านการแพทย์ การวินิจฉัยโรค หรือการรักษาโรคแต่อย่างใด

แหล่งที่มา

Swollen Lymph Nodes in the Groin. https://my.clevelandclinic.org/health/diseases/21695-swollen-lymph-nodes-in-the-groin. Accessed January 17, 2022

Swollen lymph nodes. https://www.mayoclinic.org/diseases-conditions/swollen-lymph-nodes/symptoms-causes/syc-20353902. Accessed January 17, 2022

Swollen Lymph Nodes. https://www.webmd.com/a-to-z-guides/swollen-glands. Accessed January 17, 2022

Swollen Lymph Nodes. https://www.umcvc.org/health-library/aa65796spec. Accessed January 17, 2022

Swollen glands. https://www.nhs.uk/conditions/swollen-glands/. Accessed January 17, 2022

 

รูปของผู้เขียนbadge
เขียนโดย ธนชาติ จึงแย้มปิ่น แก้ไขล่าสุด 26/02/2022
ตรวจสอบข้อมูลทางการแพทย์โดย แพทย์หญิงสุจิณันฐ์ นันทาภิวัธน์