กล้ามเนื้อกระตุก (Muscle Twitching)

ทบทวนบทความโดย | โดย

Update Date พฤษภาคม 11, 2020 . เวลาในการอ่าน
Share now

คำจำกัดความ

กล้ามเนื้อกระตุกคืออะไร

กล้ามเนื้อกระตุก (muscle fasciculation หรือ Muscle Twitching) เป็นอาการที่กล้ามเนื้อมัดเล็กในร่างกายเกิดการหดตัว กล้ามเนื้อของคนเราสร้างขึ้นจากเส้นใยที่ควบคุมด้วยเส้นประสาท ถ้าถูกกระตุ้นหรือเกิดความเสียหายกับเส้นประสาท ก็อาจเป็นสาเหตุที่ทำให้ใยกล้ามเนื้อหดตัวได้

อาการกล้ามเนื้อกระตุกโดยทั่วไป มักเกิดขึ้นโดยไม่รู้ตัวและไม่น่ากังวล แต่ในบางกรณี ก็อาจเป็นสัญญาณที่บ่งชี้ถึงปัญหาทางระบบประสาท ซึ่งต้องเข้ารับการรักษาพยาบาลทันที

กล้ามเนื้อกระตุกพบบ่อยแค่ไหน

กล้ามเนื้อกระตุกพบได้ทั่วไป สามารถเกิดขึ้นได้ในคนทุกเพศทุกวัย แต่จัดการได้ด้วยการลดความเสี่ยง โปรดปรึกษาแพทย์สำหรับข้อมูลเพิ่มเติม

อัปเดตข่าวสารสุขภาพติดตามไลน์ Hello คุณหมอ

อาการ

อาการของกล้ามเนื้อกระตุก

สัญญาณและอาการที่เกี่ยวข้องโดยทั่วไป มีดังนี้

ควรไปพบคุณหมอเมื่อใด

ควรไปพบคุณหมอ ถ้าคุณหรือคนใกล้ตัวมีอาการดังต่อไปนี้

  • กล้ามเนื้อกระตุกมาเป็นเวลายาวนาน ไม่ยอมหาย
  • เกิดอาการกล้ามเนื้อกระตุก และมีอาการกล้ามเนื้ออ่อนแรง หรือสูญเสียมวลกล้ามเนื้อร่วมด้วย

หากคุณมีสิ่งบ่งชี้หรืออาการใดๆ ตามที่ระบุข้างต้น หรือมีคำถาม โปรดปรึกษาแพทย์ ร่างกายของแต่ละบุคคลมีการตอบสนองแตกต่างกัน ทางที่ดีที่สุดควรปรึกษาแพทย์ เกี่ยวกับวิธีรักษาที่ดีที่สุดตามสถานการณ์ของคุณ

สาเหตุ

สาเหตุของกล้ามเนื้อกระตุก

สาเหตุของกล้ามเนื้อกระตุก ประกอบด้วย

  • อาการกล้ามเนื้อกระตุก อาจเกิดขึ้นได้หลังการออกกำลังกาย เนื่องจากมีการสะสมตัวของกรดแลคติกในกล้ามเนื้อที่ถูกใช้งานระหว่างออกกำลังกายนั่นเอง ส่วนใหญ่แล้วมักส่งผลต่อแขน ขา และหลัง
  • อาการกล้ามเนื้อกระตุกที่มีสาเหตุมาจากความเครียดและความวิตกกังวลจะเรียกว่า ความผิดปกติของระบบประสาท (nervous ticks) สามารถส่งผลกระทบได้ต่อกล้ามเนื้อทุกมัดในร่างกาย
  • การดื่มคาเฟอีนและสารกระตุ้นชนิดอื่นมากเกินไป ก็อาจเป็นสาเหตุที่ทำให้กล้ามเนื้อในแต่ละส่วนของร่างกายเกิดอาการกระตุกได้
  • การขาดสารอาหาร ก็อาจเป็นอีกสาเหตุที่ทำให้กล้ามเนื้อกระตุกได้เช่นกัน โดยเฉพาะอย่างยิ่งตามเปลือกตา น่อง และมือ ภาวะขาดสารอาหารที่พบได้ทั่วไปก็คือ ขาดวิตามินดี ขาดวิตามินบี และขาดแคลเซียม
  • การที่ร่างกายขาดน้ำก็เป็นสาเหตุที่ทำให้กล้ามเนื้อหดตัวและกระตุก โดยเฉพาะตามกล้ามเนื้อมัดใหญ่ๆ ของร่างกาย ไม่ว่าจะเป็นขา แขน และลำตัว
  • สารนิโคตินที่พบได้ในบุหรี่และผลิตภัณฑ์ยาสูบชนิดอื่น ก็อาจก่อให้เกิดอาการกล้ามเนื้อกระตุกได้ โดยเฉพาะกล้ามเนื้อขา
  • อาการกล้ามเนื้อกระตุกสามารถเกิดขึ้นได้ที่เปลือกตา หรือบริเวณรอบดวงตา เมื่อเปลือกตาหรือพื้นผิวของดวงตามีการระคายเคือง
  • อาการกล้ามเนื้อกระตุก อาจเกิดขึ้นได้จากปฏิกิริยาของการรับประทานยา ไม่ว่าจะเป็นยาคอร์ติโคสเตียรอยด์ หรือยาเอสโตรเจน ก็สามารถกระตุ้นให้เกิดอาการกล้ามเนื้อกระตุกบริเวณมือ แขน หรือขาได้
  • โรคกล้ามเนื้อเสื่อม (Muscular dystrophies) เป็นโรคที่ถ่ายทอดทางกรรมพันธุ์ชนิดหนึ่ง ซึ่งจะทำให้กล้ามเนื้อมีอาการอ่อนแรงลงเรื่อยๆ ตลอดเวลา สามารถก่อให้เกิดอาการกล้ามเนื้อกระตุกได้ตามใบหน้า ลำคอ สะโพก และหัวไหล่
  • โรคลูเกห์ริกส์ (Lou Gehrig Disease) เป็นที่รู้จักในอีกชื่อหนึ่งว่า โรคกล้ามเนื้ออ่อนแรง (ALS) คือ โรคที่ทำให้เซลล์ประสาทตาย อาการกระตุกของกล้ามเนื้อที่เกิดจากโรคนี้สามารถเกิดขึ้นได้กับทุกส่วนของร่างกาย แต่โดยปกติแล้วจะเกิดขึ้นที่แขนกับขาก่อนเป็นลำดับแรก
  • โรคกล้ามเนื้ออ่อนแรงชนิด SMA (Spinal Muscular Atrophy) คือ โรคที่เซลล์ประสาทสั่งการเคลื่อนไหวในไขสันหลังเสียหาย ส่งผลต่อการควบคุมการเคลื่อนไหวของกล้ามเนื้อ และเป็นสาเหตุให้ลิ้นมีอาการกระตุกได้
  • โรคไอแซ็คส์ ซินโดรม (Isaac’s Syndrome) ส่งผลต่อเส้นประสาทที่กระตุ้นใยกล้ามเนื้อ ทำให้กล้ามเนื้อเกิดการกระตุกบ่อยถี่ อาการกล้ามเนื้อกระตุกมักเกิดขึ้นที่แขนและขา

ภาวะที่กล่าวถึงเหล่านี้ คือ สาเหตุโดยทั่วไปที่ทำให้เกิดอาการกล้ามเนื้อกระตุก โปรดปรึกษาแพทย์เพื่อรับการวินิจฉัยที่แม่นยำ

ปัจจัยเสี่ยง

ปัจจัยเสี่ยงของอาการกล้ามเนื้อกระตุก

ปัจจัยเสี่ยงของอาการกล้ามเนื้อกระตุก มีดังต่อไปนี้

  • มีสภาพร่างกายที่อ่อนแอ
  • มีภาวะขาดน้ำ
  • มีภาวะกล้ามเนื้อล้า

โปรดศึกษาแพทย์สำหรับข้อมูลเพิ่มเติม

การวินิจฉัยและการรักษาโรค

ข้อมูลที่นำเสนอไม่สามารถใช้แทนข้อแนะนำทางการแพทย์ได้ โปรดปรึกษาแพทย์สำหรับข้อมูลเพิ่มเติม

การวินิจฉัยอาการกล้ามเนื้อกระตุก

แพทย์จะสอบถามประวัติทางการแพทย์ และให้คุณตรวจร่างกาย ตัวอย่างคำถาม เช่น

  • กล้ามเนื้อกระตุกมานานหรือยัง
  • กล้ามเนื้อกระตุกแต่ละครั้งนานแค่ไหน
  • กล้ามเนื้อกระตุกบ่อยแค่ไหน
  • กล้ามเนื้อส่วนใดบ้างที่กระตุก
  • กล้ามเนื้อกระตุกที่บริเวณเดิมตลอดหรือไม่
  • คุณตั้งครรภ์อยู่หรือไม่
  • คุณมีอาการอื่นร่วมด้วยหรือไม่

การทดสอบขึ้นอยู่กับสาเหตุที่แพทย์สันนิษฐาน ซึ่งอาจมีรายการทดสอบดังต่อไปนี้

  • เจาะเลือดเพื่อตรวจเกลือแร่ในเลือด หรืออิเล็กโทรไลต์ (Electrolytes) ตรวจการทำงานของต่อมไทรอยด์ ตรวจทางเคมีในเลือด
  • ทำซีทีสแกน หรือเอ็มอาร์ไอสแกนที่สมองหรือไขสันหลัง
  • การตรวจคลื่นไฟฟ้ากล้ามเนื้อ (Electromyography หรือ EMG)

การรักษาอาการกล้ามเนื้อกระตุก

อาการกล้ามเนื้อกระตุกส่วนใหญ่ จะหายไปเองได้ภายในระยะเวลา 2-3 วัน โดยไม่จำเป็นต้องเข้ารับการรักษาพยาบาล แต่หากอาการกล้ามเนื้อกระตุกของคุณเกิดจากสาเหตุที่รุนแรง แพทย์อาจสั่งจ่ายยาดังนี้ เพื่อบรรเทาอาการ

  • ยาคอร์ติโคสเตียรอยด์ (Corticosteroids) เช่น เบต้าเมทาโซน (Betamethasone) เพรดนิโซน (Prednisone)
  • ยาคลายกล้ามเนื้อ เช่น ไซโคลเบนซาพรีน (Cyclobenzaprine)
  • ยาหย่อนกล้ามเนื้อ (Neuromuscular Blocker) เช่น อินโคโบทูลินัมท็อกซินเอ (Incobotulinumtoxin A)

การเปลี่ยนไลฟ์สไตล์และการเยียวยาตัวเอง

การเปลี่ยนไลฟ์สไตล์และการเยียวยาตัวเองที่ช่วยจัดการกับอาการกล้ามเนื้อกระตุก

การเปลี่ยนแปลงไลฟ์สไตล์และการเยียวยาตัวเองดังต่อไปนี้ อาจช่วยให้คุณรับมือกับอาการกล้ามเนื้อกระตุกได้ดียิ่งขึ้น

  • ปรับเปลี่ยนการรับประทานอาหาร โดยเน้นผักและผลไม้สด ธัญพืชเต็มเมล็ด ซึ่งเป็นคาร์โบไฮเดรตคุณภาพที่ร่างกายใช้สร้างพลังงาน นอกจากนี้ ควรรับประทานโปรตีนให้เพียงพอ โดยเน้นโปรตีนไร้ไขมัน เช่น เนื้อไก่ไม่ติดหนัง เต้าหู้
  • นอนหลับให้เพียงพอ ปกติแล้วคนเราจำเป็นต้องนอนหลับ 6 ถึง 8 ชั่วโมงต่อวัน เพื่อให้มีสุขภาพที่ดี การนอนหลับจะช่วยให้ร่างกายเยียวยาและฟื้นตัว อีกทั้งยังช่วยให้ระบบประสาทของคนเรามีเวลาพักอีกด้วย
  • จัดการกับความเครียด ลดปัจจัยที่ส่งผลให้เกิดความเครียดในชีวิต พยายามสร้างความผ่อนคลาย ด้วยการนั่งสมาธิ เล่นโยคะ หรือรำมวยไทเก๊ก การออกกำลังกายอย่างน้อย 3 ครั้งต่อสัปดาห์ก็เป็นอีกหนึ่งวิธีที่ช่วยลดความเครียดได้เป็นอย่างดี นอกจากนี้ การพูดคุยกับนักบำบัดก็เป็นอีกหนึ่งวิธีที่มีประสิทธิภาพเช่นกัน
  • จำกัดการดื่มคาเฟอีน หลีกเลี่ยงเครื่องดื่มชูกำลังที่มีคาเฟอีนหรืออาหารที่มีคาเฟอีน อาหารและเครื่องดื่มเหล่านี้อาจเพิ่มความเสี่ยงให้เกิดอาการกล้ามเนื้อกระตุกได้
  • เลิกสูบบุหรี่ การเลิกสูบบุหรี่เป็นความคิดที่ดีที่สุดเสมอ นิโคติน คือ สารกระตุ้นชนิดอ่อนที่ส่งผลต่อระบบประสาทส่วนกลางของร่างกายคนเรา อีกทั้งการเลิกสูบบุหรี่ยังช่วยลดความเสี่ยงที่จะมีปัญหาสุขภาพด้านอื่นๆ ตามมาอีกด้วย
  • เปลี่ยนยา โปรดปรึกษาแพทย์ถ้าคุณกำลังใช้ยาที่เป็นสารกระตุ้น เช่น แอมเฟตามีน แล้วเกิดมีอาการกล้ามเนื้อกระตุก โดยคุณหมออาจสั่งจ่ายยาชนิดอื่นที่ไม่ก่อให้เกิดอาการกล้ามเนื้อกระตุกแทนยาตัวเดิม

หากมีคำถาม โปรดปรึกษาแพทย์เพื่อให้เข้าใจวิธีการรักษาที่ดีที่สุดสำหรับคุณได้ดีขึ้น

Hello Health Group ไม่ได้ให้คำปรึกษาด้านการแพทย์ การวินิจฉัยโรค หรือการรักษาโรคแต่อย่างใด

Hello Health Group ไม่ได้ให้คำแนะนำด้านการแพทย์ การวินิจฉัยโรค หรือการรักษาโรคแต่อย่างใด

อัปเดตข่าวสารสุขภาพติดตามไลน์ Hello คุณหมอ
บทความนี้มีประโยชน์ต่อคุณหรือไม่
happy unhappy
แหล่งที่มา

บทความนี้ก็น่าสนใจเหมือนกัน

นอนหลับไม่เต็มอิ่ม เพราะ อาการนอนกระตุก แก้ไขได้อย่างไรบ้าง

อาการนอนกระตุก เป็นอีกปัจจัยหนึ่งที่ทำให้เรานั้นนอนไม่เต็มอิ่ม เกิดจากกลุ่มกล้ามเนื้อมัดเดี่ยวขนาดเล็ก โดยทั่วไปกล้ามเนื้อกระตุกจะเกิดขึ้นเพียงชั่วคราว

ทบทวนบทความโดย ทีม Hello คุณหมอ
เขียนบทความโดย panyapat Aiemsin
การนอนหลับ, เคล็ดลับสุขภาพ, สุขภาพชีวิตที่ดี พฤศจิกายน 29, 2019 . เวลาในการอ่าน

เมตาซาโลน (Metaxalone)

เมตาซาโลน (Metaxalone) ใช้เพื่อรักษาอาการกล้ามเนื้อกระตุก หรืออาการปวดกล้ามเนื้อ มักจะใช้ยานี้ร่วมกับการพักผ่อน การบำบัดทางกายภาพ และการรักษาแบบอื่นๆ 

ทบทวนบทความโดย เภสัชกรอาชานนท์ สมศักดิ์
เขียนบทความโดย พลอย วงษ์วิไล
ยา ก-ฮ, ยา-สมุนไพร ก-ฮ ธันวาคม 6, 2018 . เวลาในการอ่าน

บาโคลเฟน (Baclofen)

บาโคลเฟน (Baclofen) ใช้เพื่อรักษาอาการกล้ามเนื้อกระตุกที่เกิดจากโรคบางอย่าง เช่น โรคปลอกประสาทเสื่อมแข็งหรือโรคเอ็มเอส (Multiple Sclerosis)

เขียนบทความโดย จิดาภา ติยะสิริทานนท์
ยา ก-ฮ, ยา-สมุนไพร ก-ฮ สิงหาคม 9, 2018 . เวลาในการอ่าน

งาขี้ม้อน (Perilla)

สารสกัดจากใบหรือเมล็ดของ งาขี้ม้อน (Perilla) มีฤทธิ์ต้านอนุมูลอิสระ ป้องกันอาการภูมิแพ้ ต้านทานการอักเสบ ภาวะผอมหุ้มกระดูก ป้องกันมะเร็งได้

ทบทวนบทความโดย ทีม Hello คุณหมอ
เขียนบทความโดย Ploylada Prommate
สมุนไพร ก-ฮ, ยา-สมุนไพร ก-ฮ ธันวาคม 4, 2017 . เวลาในการอ่าน

บทความแนะนำ

แมงมุมกัด-อาการ-วิธีปฐมพยาบาล

แมงมุมกัด แบบไม่รู้ตัว จะสังเกตอาการและปฐมพยาบาลอย่างไรดี

ทบทวนบทความโดย ทีม Hello คุณหมอ
เขียนบทความโดย สิฏฐิณิศา รัชตวโรทัย
เผยแพร่วันที่ สิงหาคม 26, 2020 . เวลาในการอ่าน
วิธีปฐมพยาบาล-ไฟดูด-ไฟช็อต

วิธีช่วยเหลือผู้ที่ได้รับบาดเจ็บจากการถูก ไฟดูด ไฟช็อต อย่างปลอดภัย

ทบทวนบทความโดย ทีม Hello คุณหมอ
เขียนบทความโดย จินดารัตน์ สิริวิจักษณ์
เผยแพร่วันที่ สิงหาคม 17, 2020 . เวลาในการอ่าน
ภาวะโซเดียมในเลือดต่ำ-hyponatremia

ภาวะโซเดียมในเลือดต่ำ (Hyponatremia)

ทบทวนบทความโดย ทีม Hello คุณหมอ
เขียนบทความโดย จินดารัตน์ สิริวิจักษณ์
เผยแพร่วันที่ มิถุนายน 26, 2020 . เวลาในการอ่าน
อาการ-ผวาตกจากที่สูงขณะหลับ-hypnic-jerk

ไขข้อข้องใจ ทำไมเราจึงมีอาการ ผวาตกจากที่สูงขณะหลับ (hypnic jerk)

ทบทวนบทความโดย ทีม Hello คุณหมอ
เขียนบทความโดย พลอย วงษ์วิไล
เผยแพร่วันที่ มีนาคม 20, 2020 . เวลาในการอ่าน