ภาวะหมดประจำเดือนก่อนวัยอันควร (Premature Menopause)

ทบทวนบทความโดย | โดย

Update Date พฤษภาคม 11, 2020
Share now

ผู้หญิงส่วนใหญ่จะเข้าสู่วัยหมดประจำเดือนในช่วงอายุระหว่าง 45-55 แต่ผู้หญิงบางคนอาจจะเข้าสู่วัยหมดประจำเดือนก่อนอายุ 40 ปี เนื่องจากสาเหตุทางพันธุกรรม ความเจ็บป่วย หรือสภาวะอื่นๆ การหมดประจำเดือนในช่วงวัยก่อนอายุ 40 ปีนี้ จะถือว่าเป็น ภาวะหมดประจำเดือนก่อนวัยอันควร (Premature Menopause)

คำจำกัดความ

ภาวะหมดประจำเดือนก่อนวัยอันควร คืออะไร

การหมดประจำเดือนเป็นช่วงเวลาที่ผู้หญิงทุกคนต้องเจอ เมื่อวงจรการมีประจำเดือนหยุดลง ทางการแพทย์นั้นได้กำหนดว่า หากคุณไม่มีรอบเดือนเป็นเวลานาน 12 เดือนติดต่อกัน ถือว่าคุณได้เข้าสู่ช่วงหมดประจำเดือนแล้ว

ผู้หญิงส่วนใหญ่จะเข้าสู่วัยหมดประจำเดือนในช่วงอายุระหว่าง 45-55 แต่ผู้หญิงบางคนอาจจะเข้าสู่วัยหมดประจำเดือนก่อนอายุ 40 ปี เนื่องจากสาเหตุทางพันธุกรรม ความเจ็บป่วย หรือสภาวะอื่นๆ การหมดประจำเดือนในช่วงวัยก่อนอายุ 40 ปีนี้ จะถือว่าเป็น ภาวะหมดประจำเดือนก่อนวัยอันควร (Premature Menopause)

ภาวะหมดประจำเดือนก่อนวัยอันควรพบได้บ่อยแค่ไหน

ภาวะหมดประจำเดือนก่อนวัยอันควรพบได้ไม่บ่อยนัก ตามข้อมูลจากสถิติที่พบได้ในสหรัฐอเมริกา ภาวะนี้จะเกิดกับผู้หญิง 1 ใน 1,000 คน ของผู้หญิงในช่วงอายุ 15-29 ปี และ 1 ใน 100 คนของผู้หญิงในช่วงอายุ 30-39 ปี โปรดปรึกษาแพทย์สำหรับข้อมูลเพิ่มเติม

อาการ

อาการของภาวะหมดประจำเดือนก่อนวัยอันควร

ภาวะหมดประจำเดือนก่อนวัยอันควร มักจะมีอาการแบบเดียวกับผู้หญิงที่เข้าสู่วัยหมดประจำเดือนทั่วไป และอาจรวมไปถึง

โดยปกติแล้ว อาการประจำเดือนมาไม่ปกติ มักจะเกิดขึ้นก่อนภาวะหมดประจำเดือนก่อนวัยอันควร

อาจมีอาการอื่นๆ ที่ไม่ได้อยู่ในรายการด้านบน หากคุณมีข้อกังวลหรือข้อสงสัยใดๆ โปรดติดต่อแพทย์

ควรพบหมอเมื่อใด

หากคุณมีอายุต่ำกว่า 40 ปี และกำลังมีอาการดังต่อไปนี้ ควรติดต่อแพทย์เพื่อประเมินว่าคุณกำลังเข้าสู่ภาวะหมดประจำเดือนก่อนวัยอันควรหรือไม่

  • เคยผ่านการทำเคมีบำบัด หรือการฉายรังสีบำบัด
  • คนในครอบครัวมีประวัติเกิดความผิดปกติเกี่ยวกับภูมิคุ้มกัน เช่น ภาวะไทรอยด์บกพร่อง คอพอก
  • พยายามตั้งครรภ์ไม่สำเร็จมานานมากกว่า 1 ปี
  • ญาติฝ่ายหญิงมีประวัติเกิดภาวะหมดประจำเดือนก่อนวัยอันควร

หากคุณมีข้อสงสัย โปรดปรึกษากับแพทย์ ร่างกายของแต่ละคนนั้นแตกต่างกัน ดังนั้นทางที่ดีที่สุดจึงควรปรึกษาแพทย์เพื่อหาทางรักษาที่ดีที่สุดสำหรับคุณ 

สาเหตุ

สาเหตุของภาวะหมดประจำเดือนก่อนวัยอันควร

มีหลายสาเหตุของการหมดประจำเดือนเร็วกว่าปกติ แต่บางครั้งก็อาจไม่สามารถระบุสาเหตุได้

กรรมพันธุ์

พันธุกรรมนั้นเป็นหนึ่งในสาเหตุของการเกิดภาวะหมดประจำเดือนก่อนวัยอันควร หากญาติฝ่ายหญิงของคุณเคยเกิดภาวะนี้ ก็หมายความว่าคุณมีโอกาสที่จะเกิดภาวะหมดประจำเดือนก่อนวัยอันควรได้มากเช่นกัน

การใช้ชีวิต

ลักษณะการใช้ชีวิตบางอย่าง อาจส่งผลกระทบทำให้เกิดปัญหาภาวะหมดประจำเดือนก่อนวัยอันควร เช่น การสูบบุหรี่ ที่สามารถส่งผลกระทบต่อฮอร์โมนเอสโตรเจน และทำให้เกิดภาวะหมดประจำเดือนก่อนวัยอันควรได้ มีงานวิจัยหลายชิ้นที่แสดงให้เห็นว่า ผู้ที่สูบบุหรี่เป็นประจำ มักจะเข้าสู่ช่วงวัยหมดประจำเดือนเร็วกว่าปกติ อย่างน้อย 1-2 ปี

ค่าดัชนีมวลกาย BMI ก็อาจเป็นอีกปัจจัยที่ส่งผลให้เกิดภาวะหมดประจำเดือนก่อนวัยอันควร เพราะเอสโตรเจนนั้นจะกักเก็บอยู่ในชั้นไขมัน ผู้หญิงที่มีค่าดัชนีมวลกายน้อยกว่า ก็จะมีการกักเก็บเอสโตรเจนได้น้อนกว่า

นอกจากนี้ งานวิจัยบางชิ้นก็ได้แสดงให้เห็นว่า การรับประทานอาหารมังสวิรัติ การไม่ออกกำลังกาย และการขาดแสงแดด อาจเป็นสาเหตุที่ทำให้เกิดภาวะหมดประจำเดือนก่อนวัยอันควรได้เช่นกัน

โครโมโซมบกพร่อง

โครโมโซมที่บกพร่องบางตัวสามารถนำไปสู่ภาวะหมดประจำเดือนก่อนวัยอันควรได้ เช่น กลุ่มอาการเทอร์เนอร์ (Turner Syndrome หรือเรียกว่า monosomy X และภาวะต่อมเพศไม่เจริญ) ซึ่งเป็นการเกิดมาพร้อมกับโครโมโซมที่ผิดปกติ ผู้หญิงซึ่งมีอาการนี้ จะมีรังไข่ที่ทำงานได้ไม่เต็มประสิทธิภาพ มักเป็นสาเหตุให้เกิดภาวะหมดประจำเดือนก่อนวัยอันควร

โรคภูมิแพ้ตัวเอง (Autoimmune diseases)

ภาวะหมดประจำเดือนก่อนวัยอันควรอาจเป็นอาการของโรคแพ้ภูมิตัวเองได้เช่นกัน

ลมบ้าหมู

ลมบ้าหมูเป็นโรคลมชักที่มีสาเหตุมาจากสมอง ผู้หญิงซึ่งมีอาการนี้มักจะมีโอกาสที่จะเกิดการเสื่อมของรังไข่ก่อนกำหนด และนำไปสู่ภาวะหมดประจำเดือนก่อนวัยอันควร

ปัจจัยเสี่ยง

ปัจจัยเสี่ยงของภาวะหมดประจำเดือนก่อนวัยอันควร

ปัจจัยเสี่ยงของภาวะหมดประจำเดือนก่อนวัยอันควรมีดังต่อไปนี้

  • ปัจจัยทางพันธุกรรม ความเสี่ยงของรังไข่เสื่อมก่อนกำหนดเพิ่มมากขึ้น หากมีผู้หญิงในครอบครัวที่มีประวัติเป็นแบบนี้
  • อาการเจ็บป่วย อย่างเช่นโรคแพ้ภูมิตัวเอง โรคไทรอยด์ การติดเชื้อไวรัส ความผิดปกติของฮอร์โมน และความผิดปกติทางการกิน

ผู้หญิงที่มีความเสี่ยงในการหมดประจำเดือนเนื่องจากการผ่าตัดหรือการรักษาโรค คือผู้ที่รับการรักษามะเร็ง หรือโรคที่ต้องมีการผ่าตัดเอาอวัยวะสืบพันธ์ุเพศหญิงออก

โปรดปรึกษาแพทย์สำหรับข้อมูลเพิ่มเติม

การวินิจฉัยและการรักษา

ข้อมูลในที่นี้ไม่สามารถทดแทนคำแนะนำทางการแพทย์ใดๆ กรุณาปรึกษากับหมอของคุณทุกครั้งเพื่อรับทราบข้อมูลเพื่อเติม

การวินิจฉัยภาวะหมดประจำเดือนก่อนวัยอันควร

แพทย์จะทำการตรวจร่างกายและตรวจเลือด เพื่อดูอาการอื่นๆ เช่น การตั้งครรภ์ หรือ โรคไทรอยด์ นอกจากนี้ก็อาจจะต้องมีการตรวจระดับฮอร์โมนเอสตราดิออล (Estradiol) ซึ่งเป็นฮอร์โมนเอสโตรเจนรูปแบบหนึ่ง หากร่างกายของเรามีฮอร์โมนเอสตราดิออลต่ำ อาจหมายความว่ารังไข่เริ่มเสื่อมสภาพ และหากระดับของฮอร์โมนเอสตราดิออลมีน้อยกว่า 30 อาจหมายความว่าคุณกำลังเข้าสู่วัยหมดประจำเดือน

นอกจากนี้ หลักสำคัญในการวินิจฉัยภาวะหมดประจำเดือนก่อนวัยอันควรคือการตรวจเลือดเพื่อวัดระดับของฮอร์โมนที่กระตุ้นการเจริญของไข่ (FSH) ซึ่งเป็นฮอร์โมนที่กระตุ้นให้รังไข่ผลิตเอสโตรเจน

การรักษาภาวะหมดประจำเดือนก่อนวัยอันควร

ตามปกติแล้ว ภาวะหมดประจำเดือนก่อนวัยอันควรนั้นมักจะไม่จำเป็นต้องได้รับการรักษาใดๆ เพราะเมื่อเริ่มมีอาการแล้ว ก็ยากที่จะแก้ไขให้กลับไปเป็นเหมือนก่อนได้ อย่างไรก็ตาม เราสามารถจัดการกับอาการนี้ หรืออาการอื่นที่เกี่ยวข้องกับภาวะนี้ได้ เพื่อช่วยในการรับมือกับความเปลี่ยนแปลงของร่างกาย เช่น

  • ฮอร์โมนบำบัด วิธีการฮอร์โมนบำบัด (Hormone therapy-HT หรือเอสโตรเจนบำบัด Estrogen therapy-ET) มีหลากหลายรูปแบบ ทั้งในรูปแบบของยากิน แผ่นแปะผิว สเปรย์พ่นผิวหนัง เจลหรือครีม การรักษาด้วยฮอร์โมนเฉพาะที่จะช่วยรักษาปัญหาที่เกิดขึ้นภายในช่องคลอด และควบคุมอาการ เช่น อาการร้อนวูบวาบ และช่องคลอดแห้ง
  • ยาคุมกำเนิด การใข้ยาคุมกำเนิดเป็นรูปแบบหนึ่งของการทำฮอร์โมนบำบัดเพื่อช่วยบรรเทาอาการจากการหมดประจำเดือน
  • ยาต้านซึมเศร้า กลุ่ม SSRI ยานี้จะช่วยควบคุมอาการร้อนวูบวาบได้มากถึง 60%

ผู้หญิงที่เป็นหมันเนื่องจากภาวะรังไข่เสื่อมก่อนกำหนด ควรปรึกษาแพทย์เกี่ยวกับทางเลือกในการรักษา

การเปลี่ยนไลฟ์สไตล์และการเยียวยาตนเอง

การเปลี่ยนไลฟ์สไตล์และการเยียวยาตนเองแบบไหนที่ช่วยรับมือกับภาวะหมดประจำเดือนก่อนวัยอันควร

การเปลี่ยนไลฟ์สไตล์และการเยียวยาตนเอง ที่อาจช่วยรับมือกับภาวะหมดประจำเดือนก่อนวัยอันควร

  • การใช้สารหล่อลื่นสามารถช่วยป้องกันอาการช่องคลอดแห้งได้

หากมีข้อสงสัยใดๆ โปรดปรึกษาแพทย์สำหรับข้อมูลเพิ่มเติม

Hello Health Group ไม่ได้ให้คำแนะนำด้านการแพทย์ การวินิจฉัยโรค หรือการรักษาโรคแต่อย่างใด

อ่านเพิ่มเติม:

แหล่งที่มา

Premature Menopause https://www.webmd.com/menopause/guide/premature-menopause-symptoms#2 Accessed March 7, 2018

Premature Menopause (Symptoms, Causes, and Treatments) Center https://www.medicinenet.com/premature_menopause_medical_procedural_causes/index.htm Accessed March 7, 2018

What Causes Early Menopause? https://www.healthline.com/health/menopause/causes-early  Accessed March 7, 2018

บทความนี้ก็น่าสนใจเหมือนกัน

13 สาเหตุ ที่ทำให้ ความต้องการทางเพศลดลง

เมื่อ ความต้องการทางเพศลดลง อาจจะทำให้คุณรู้สึกไม่สบายใจ และพยายามหาสาเหตุว่า อะไรถึงทำให้ความต้องการทางเพศลดลง Hello คุณหมอ ขอพาคุณมาหาคำตอบได้จากบทความนี้

ทบทวนบทความโดย ทีม Hello คุณหมอ
เขียนบทความโดย สิฏฐิณิศา รัชตวโรทัย

อาการบาดเจ็บที่สมอง ส่งผลเสียอย่างไรต่อตัวคุณบ้าง

อาการบาดเจ็บที่สมอง ถือเป็นเรื่องที่ต้องระมัดระวังกันเป็นอย่างมาก โดยเฉพาะในบรรดาเด็กๆ เนื่องจากพวกเขาอาจจะยังไม่สามารถสื่อสารให้คุณพ่อคุณแม่รับรู้ได้

ทบทวนบทความโดย ทีม Hello คุณหมอ
เขียนบทความโดย สิฏฐิณิศา รัชตวโรทัย

เจ็บจริง เจ็บจัง ความเจ็บปวดจากเพศสัมพันธ์ (Dyspareunia) มาจากอะไรกัน

ความเจ็บปวดจากเพศสัมพันธ์ เป็นความรู้สึกเจ็บปวด เมื่อทำกิจกรรมทางเพศ ซึ่งมีสาเหตุมาได้ทั้งกายภาพและสภาพจิตใช่ เช่นช่องคลอดหดเกร็ง ช่องคลอดแห้ง ความเครียด

ทบทวนบทความโดย ทีม Hello คุณหมอ
เขียนบทความโดย ชลธิชา จันทร์วิบูลย์

น้ำหนักขึ้นขณะมีประจำเดือน เป็นเพราะอะไรกันนะ

น้ำหนักขึ้นขณะมีประจำเดือน มีสาเหตุหลักมาจากการเปลี่ยนแปลงของระดับฮอร์โมนในร่างกาย การเปลี่ยนแปลงดังกล่าวส่งผลต่อพฤติกกรมการใช้ชีวิตจนทำให้น้ำหนักขึ้น

ทบทวนบทความโดย ทีม Hello คุณหมอ
เขียนบทความโดย Khongrit Somchai

บทความแนะนำ

เลือดล้างหน้าเด็ก สัญญาณเตือนที่บ่งบอกว่าคุณกำลังตั้งครรภ์

เลือดล้างหน้าเด็ก สัญญาณเตือนที่บ่งบอกว่าคุณกำลังตั้งครรภ์

ทบทวนบทความโดย ทีม Hello คุณหมอ
เขียนบทความโดย จินดารัตน์ สิริวิจักษณ์
เผยแพร่วันที่ พฤษภาคม 14, 2020
รู้สึกไม่อยากมีเพศสัมพันธ์ อาจเกิดจากเหตุผลเหล่านี้

รู้สึกไม่อยากมีเพศสัมพันธ์ อาจเกิดจากเหตุผลเหล่านี้

ทบทวนบทความโดย ทีม Hello คุณหมอ
เขียนบทความโดย สิฏฐิณิศา รัชตวโรทัย
เผยแพร่วันที่ พฤษภาคม 12, 2020
อยากเพิ่มโอกาสในการตั้งครรภ์ มาลองใช้วิธีการ นับวันไข่ตก กันเถอะ

อยากเพิ่มโอกาสในการตั้งครรภ์ มาลองใช้วิธีการ นับวันไข่ตก กันเถอะ

ทบทวนบทความโดย ทีม Hello คุณหมอ
เขียนบทความโดย พลอย วงษ์วิไล
เผยแพร่วันที่ เมษายน 27, 2020
สุขภาพแย่ ชีวิตคู่พัง เพียงเพราะ ติดสมาร์ทโฟน

สุขภาพแย่ ชีวิตคู่พัง เพียงเพราะ ติดสมาร์ทโฟน

ทบทวนบทความโดย ทีม Hello คุณหมอ
เขียนบทความโดย สิฏฐิณิศา รัชตวโรทัย
เผยแพร่วันที่ เมษายน 21, 2020