เส้นเลือดหัวใจสลับขั้ว (Transposition of the Great Arteries)

ทบทวนบทความโดย | โดย

Update Date พฤษภาคม 11, 2020 . เวลาในการอ่าน
Share now

เส้นเลือดหัวใจสลับขั้ว (Transposition of the great arteries) เป็นความผิดปกติของหัวใจแต่กำเนิดที่หาได้ยาก อาการนี้เกิดขึ้นเมื่อหลอดเลือดหัวใจหลักสองเส้นที่นำเลือดออกจากหัวใจเกิดการสลับขั้วกัน 

คำจำกัดความ

เส้นเลือดหัวใจสลับขั้ว คืออะไร

เส้นเลือดหัวใจสลับขั้ว (Transposition of the great arteries) เป็นความผิดปกติของหัวใจแต่กำเนิดที่หาได้ยาก อาการนี้เกิดขึ้นเมื่อหลอดเลือดหัวใจหลักสองเส้นที่นำเลือดออกจากหัวใจเกิดการสลับขั้วกัน 

การสลับขั้วของเส้นเลือดหัวใจหลัก เปลี่ยนทางไหลเวียนเลือดทั่วร่างกาย ทำให้ขาดออกซิเจนในเลือดที่ไหลจากหัวใจไปยังส่วนต่างๆ ของร่างกาย เมื่อร่างกายขาดเลือดที่มีปริมาณออกซิเจนมากพอ ร่างกายจะไม่สามารถทำงานได้ตามปกติ และอาจมีโรคแทรกซ้อนรุนแรง หรือเสียชีวิตโดยไม่ได้รับการรักษา

อัปเดตข่าวสารสุขภาพติดตามไลน์ Hello คุณหมอ

เส้นเลือดหัวใจสลับขั้วมักจะตรวจพบก่อนคลอด หรือภายในไม่กี่ชั่วโมงแรกจนถึงหลายสัปดาห์หลังจากทารกมีชีวิต

เส้นเลือดหัวใจสลับขั้วเกิดขึ้นบ่อยแค่ไหน

เส้นเลือดหัวใจสลับขั้วถือเป็นความผิดปกติของหัวใจแต่กำเนิด ที่เกิดขึ้นทั่วไปมากที่สุดเป็นลำดับที่ 2 และทำให้เกิดปัญหาในทารกแรกเกิด โรคนี้เกิดขึ้นประมาณ 3 เปอร์เซ็นต์ของความผิดปกติของหัวใจที่เกิดขึ้นแต่กำเนิดทั้งหมด โปรดปรึกษาแพทย์เพื่อสอบถามข้อมูลเพิ่มเติม

อาการ

อาการของเส้นเลือดหัวใจสลับขั้ว

อาการทั่วไปของเส้นเลือดหัวใจสลับขั้ว ได้แก่

อาจมีอาการที่ไม่ได้ระบุถึงข้างต้น หากคุณมีข้อสงสัยเกี่ยวกับอาการ โปรดปรึกษาแพทย์

เมื่อไหร่ที่ควรพบหมอ

เส้นเลือดหัวใจสลับขั้วมักจะตรวจพบทันทีที่ทารกเกิด หรือระหว่างสัปดาห์แรกของการมีชีวิต

หากสัญญาณหรืออาการไม่ได้เกิดขึ้นในโรงพยาบาล โทรศัพท์หาแผนกฉุกเฉิน หากคุณสังเกตว่าทารกมีผิวเขียวคล้ำ โดยเฉพาะที่ใบหน้าและลำตัว

สาเหตุ

สาเหตุของเส้นเลือดหัวใจสลับขั้ว

เซลล์จะพัฒนาเป็นหัวใจระหว่าง 8 สัปดาห์แรกในช่วงพัฒนาการของทารก ปัญหาจะเกิดขึ้นในช่วงกึ่งกลางของเวลานี้ ทำให้เส้นเลือดเอออร์ตา (Aorta artery) และเส้นเลือดพัลโมนารี (Pulmonary artery) ติดกับห้องหัวใจผิดห้อง

ความผิดปกติของหัวใจแต่กำเนิด อาจมีความเกี่ยวข้องกับพันธุกรรม ที่ทำให้บางครอบครัวมีปัญหาหัวใจมากกว่าครอบครัวอื่น ส่วนมากแล้วความผิดปกติของหัวใจชนิดนี้จะเกิดขึ้นโดยบังเอิญ และไม่มีเหตุผลที่แน่ชัดของการเกิดขึ้น

ปัจจัยเสี่ยง

ปัจจัยเสี่ยงของเส้นเลือดหัวใจสลับขั้ว

ปัจจัยเสี่ยงหลายปัจจัยที่ทำให้เกิดเส้นเลือดหัวใจสลับขั้ว เช่น

  • มารดามีประวัติป่วยเป็นหัดเยอรมัน (Rubella) หรือการติดเชื้อไวรัสชนิดอื่นระหว่างตั้งครรภ์
  • การได้รับสารอาหารที่ไม่เพียงพอระหว่างตั้งครรภ์
  • ดื่มแอลกอฮอล์ระหว่างตั้งครรภ์
  • มารดามีอายุมากกว่า 40 ปี
  • มารดาเป็นโรคเบาหวานที่ควบคุมได้ยาก
  • ทารกเป็นดาวน์ซินโดรม

การวินิจฉัยและการรักษาโรค

ข้อมูลในที่นี้ไม่มีเจตนาให้ใช้ทดแทนคำแนะนำทางการแพทย์ ควรปรึกษาแพทย์ทุกครั้งเพื่อสอบถามข้อมูลเพิ่มเติม

การวินิจฉัยอาการเส้นเลือดหัวใจสลับขั้ว

แพทย์ผู้เชี่ยวชาญด้านโรคหัวใจในเด็ก (Pediatric cardiologist) และ/หรือกุมารแพทย์จะช่วยดูแลทารกของคุณ แพทย์ผู้เชี่ยวชาญด้านโรคหัวใจในเด็ก เป็นผู้เชี่ยวชาญการวินิจฉัยและการรักษาความผิดปกติของหัวใจแต่กำเนิด เช่นเดียวกับปัญหาหัวใจอื่นที่อาจเกิดขึ้นหลังจากพ้นช่วงวัยเยาว์ ส่วนกุมารแพทย์เป็นผู้เชี่ยวชาญเรื่องโรคที่ส่งผลต่อทารกแรกเกิด ทั้งที่คลอดก่อนกำหนดและคลอดครบกำหนด

ผิวเขียวคล้ำเป็นสิ่งบ่งชี้หลักว่า มีปัญหาเกิดขึ้นกับทารกแรกเกิด แพทย์ที่ดูแลเด็กอาจได้ยินฟู่จากเลือดที่ไหลผ่านหัวใจ (Heart murmur) ระหว่างการตรวจร่างกาย ในกรณีนี้ เสียงดังกล่าวเกิดจากการไหลเป็นจำนวนมากของเลือด ที่ไหลเวียนผ่านช่องที่เปิดอยู่ ทำให้เลือดไหลมารวมกัน เนื่องจากโรคบางชนิดอย่างเช่นโรคผนังกั้นหัวใจห้องล่างรั่ว (Ventricular septal defect) หรือภาวะหลอดเลือดไม่ปิดหลังคลอด (Patent ductus arteriosus)

วิธีวินิจฉัยโรคหัวใจแต่กำเนิดต่างกันตามอายุของเด็ก การตรวจในคลินิกและแล้วแต่ดุลยพินิจของแพทย์ แนะนำให้การทดสอบบางชนิด รวมถึง

  • การเอ็กซเรย์หน้าอก การวินิจฉัยที่ใช้รังสีเอ็กซเรย์ที่มองไม่เห็นจะสร้างภาพของเนื้อเยื่อ กระดูกและอวัยวะภายในบนแผ่นฟิล์ม
  • การตรวจคลื่นไฟฟ้าหัวใจ (ECG) การตรวจนี้จะบันทึกสัญญาณไฟฟ้าของหัวใจ แสดงให้เห็นถึงจังหวะที่ผิดปกติ (Arrhythmias) และตรวจพบความตึงเครียดของกล้ามเนื้อหัวใจที่
  • การบันทึกภาพหัวใจด้วยคลื่นเสียงความถี่สูง (echo) วิธีนี้จะประเมินโครงสร้างและการทำงานของหัวใจโดยใช้คลื่นเสียงที่บันทึกบนเซนเซอร์อิเล็กทรอนิกส์ เพื่อสร้างภาพเคลื่อนไหวของหัวใจและลิ้นหัวใจ
  • การสวนหัวใจและหลอดเลือด การสวนหัวใจและหลอดเลือดเป็นวิธีที่ต้องรุกล้ำเข้าไปในในร่างกาย และทำให้ได้ข้อมูลที่ละเอียดเกี่ยวกับโครงสร้างภายในหัวใจ ระหว่างที่ยาสลบออกฤทธิ์ แพทย์จะใส่ท่อที่เล็ก บางและยืดหยุ่นได้หรือที่เรียกว่าสายสวน (catheter) เข้าไปในเส้นเลือดที่ขาหนีบ และนำไปสู่ภายในหัวใจ การวัดความดันเลือดและออกซิเจน จะทำในห้องหัวใจทั้งสี่ห้อง เช่นเดียวกับหลอดเลือดพัลโมนารีอละเอออร์ตา แพทย์จะฉีดสีย้อมที่มีสีตัดกัน เพื่อให้เห็นภาพโครงสร้างภายในหัวใจชัดเจนยิ่งขึ้น

การรักษาเส้นเลือดหัวใจสลับขั้ว

ทารกทั้งหมดที่มีอาการเส้นเลือดหัวใจสลับขั้วจำเป็นต้องเข้ารับการผ่าตัดเพื่อแก้ไขอาการผิดปกติดังกล่าว

ก่อนการผ่าตัด

แพทย์ที่ดูแลทารกอาจแนะนำให้ใช้วิธีที่หลากหลายเพื่อช่วยจัดการโรค ก่อนทำการผ่าตัดเพื่อรักษาความผิดปกติ วิธีเหล่านั้นรวมถึง

  • ยาโพรสตาแกลนดินชนิดอีหนึ่ง (Prostaglandin E1) หรือที่เรียกว่ายาอัลโพรสตาดิล (Alprostadil) จะช่วยให้ทางที่เชื่อมระหว่างเอออร์ตาและพัลโมนารีหรือหลอดเลือดแดงดักตัสอาเทอร์ริโอซัส (Ductus arteriosus) เปิดออก และเพิ่มการไหลเวียนเลือด และทำให้การผสมกันระหว่างเลือดที่มีออกซิเจนสูงกับต่ำดีขึ้น จนกระทั่งถึงเวลาทำการผ่าตัด
  • การตัดผนังกั้นห้องหัวใจด้านบน (Atrial septostomy) วิธีนี้มักจะทำพร้อมกับการสวนหัวใจและหลอดเลือด เพื่อเพิ่มขนาดของทางเชื่อมตามธรรมชาติ ระหว่างห้องหัวใจด้านบนหรือเอเตรีย (atria) ทำให้มีการผสมกันระหว่างเลือดที่มีออกซิเจนสูงและต่ำ ส่งผลให้การลำเลียงออกซิเจนในร่างกายทารกดีขึ้น

การผ่าตัด

ทางเลือกของการผ่าตัดรวมถึง

  • การผ่าตัดย้ายเส้นเลือดหัวใจอาร์เทอรี (Arterial switch operation) เป็นการผ่าตัดโดยทั่วไปที่ใช้เพื่อแก้ไขเส้นเลือดหัวใจสลับขั้ว ศัลยแพทย์จะผ่าตัดภายในสัปดาห์แรกของการมีชีวิต ระหว่างการผ่าตัด เส้นเลือดพัลโมนารีและเอออร์ตาจะย้ายไปอยู่ในตำแหน่งปกติ เส้นเลือดพัลโมนารีอยู่ติดกับหัวใจห้องล่างด้านขวา ส่วนเส้นเลือดเอออร์ตาจะติดกับหัวใจห้องล่างด้านซ้าย เส้นเลือดหัวใจจะถูกนำไปติดกับเส้นเลือดเอออร์ตาอีกครั้ง หากทารกเป็นโรคผนังกั้นหัวใจห้องล่างหรือห้องบนรั่ว รอยรั่วจะถูกปิดระหว่างการผ่าตัด อย่างไรก็ตาม ในบางกรณี แพทย์อาจปล่อยให้รอยรั่วเล็กๆ ที่ผนังกั้นหัวใจห้องล่างสมานด้วยตนเอง
  • การผ่าตัดย้ายเส้นเลือดหัวใจเอเทรียล (Atrial switch operation) ในการผ่าตัดนี้ ศัลยแพทย์จะสร้างอุโมงค์หรือแผ่นกั้น (Baffle) ระหว่างหัวใจห้องบนสองห้องหรือเอเตรีย นี่จะช่วยเปลี่ยนให้เลือดที่มีออกซิเจนต่ำ ไปยังหัวใจห้องล่างซ้ายและเส้นเลือดพัลโมนารี ส่วนเลือดที่มีออกซิเจนสูงไปยังหัวใจห้องล่างขวาและเส้นเลือดเอออร์ตา ด้วยกระบวนการนี้ หัวใจห้องล่างขวาต้องสูบฉีดเลือดไปยังร่างกาย แทนที่จะเป็นปอดเหมือนกับหัวใจโดยปกติ โรคแทรกซ้อนที่เป็นไปได้ของการผ่าตัดวิธีนี้ รวมถึงหัวใจเต้นผิดจังหวะ แผ่นกั้นอุดตันหรือรั่ว และหัวใจวาย เนื่องจากปัญหาการทำงานของหัวใจห้องล่างขวาในระยะยาว

หลังการผ่าตัด

หลังจากผ่าตัดเพื่อทำให้คืนสภาพปกติ ทารกอาจจำเป็นต้องได้รับการติดตามผลตลอดชีวิต กับแพทย์ผู้เชี่ยวชาญด้านโรคหัวใจที่เชี่ยวชาญเรื่องโรคหัวใจแต่กำเนิด เพื่อตรวจสุขภาพหัวใจ แพทย์อาจแนะนำให้เด็กหลีกเลี่ยงกิจกรรมบางอย่างเช่น ยกน้ำหนัก เนื่องจากอาจทำให้ความดันโลหิตเพิ่มขึ้น และสร้างแรงตึงเครียดให้กับหัวใจ

คุยกับแพทย์เกี่ยวกับประเภทของกิจกรรมที่เด็กสามารถทำได้ รวมถึงความหนักและความถี่ของกิจกรรม

หลายคนที่เข้ารับการผ่าตัดย้ายเส้นเลือดหัวใจอาร์เทอรี่ ไม่จำเป็นต้องเข้ารับการผ่าตัดเพิ่ม อย่างไรก็ตาม โรคแทรกซ้อนบางชนิดอย่างหัวใจเต้นผิดจังหวะ ลิ้นหัวใจรั่ว หรือปัญหาการสูบฉีดเลือดของหัวใจ อาจจำเป็นต้องเข้ารับการรักษาเพิ่มเติม

การตั้งครรภ์

หากคุณจำเป็นต้องรักษาอาการเส้นเลือดหัวใจสลับขั้วระหว่างที่ตั้งครรภ์ การรักษาจะเป็นไปได้ก็ต่อเมื่อทารกในครรภ์มีสุขภาพดี แต่การดูแลเป็นพิเศษอาจเป็นเรื่องจำเป็น หากคุณคิดว่าคุณกำลังตั้งครรภ์ โปรดปรึกษาแพทย์ผู้เชี่ยวชาญด้านโรคหัวใจและสูตินรีแพทย์ก่อนตัดสินใจ

หากคุณมีโรคแทรกซ้อนอย่างหัวใจเต้นผิดจังหวะ หรือโรคกล้ามเนื้อหัวใจที่รุนแรง การตั้งครรภ์อาจทำให้เกิดความเสี่ยงต่อ ทั้งคุณและทารกในครรภ์ ในบางสถานการณ์ เช่น สำหรับผู้หญิงที่มีโรคแทรกซ้อนเกี่ยวกับความผิดปกติของหัวใจที่รุนแรง ไม่แนะนำให้ตั้งครรภ์ แม้กระทั่งผู้ที่ได้รับการรักษาแล้ว

การเปลี่ยนไลฟ์สไตล์และการเยียวยาตนเอง

การเปลี่ยนไลฟ์สไตล์และการเยียวยาตนเองที่จะช่วยจัดการกับอาการเส้นเลือดหัวใจสลับขั้ว

ไลฟ์สไตล์และการเยียวยาตนเองต่อไปนี้ อาจช่วยให้คุณจัดการกับอาการเส้นเลือดหัวใจสลับขั้ว

  • หาความช่วยเหลือ หาความช่วยเหลือจากสมาชิกในครอบครัวและเพื่อน คุยกับแพทย์ผู้เชี่ยวชาญด้านโรคหัวใจของทารกเกี่ยวกับกลุ่มสนับสนุนหรือความช่วยเหลืออื่นที่มีอยู่ใกล้คุณ
  • บันทึกประวัติสุขภาพของทารก คุณอาจต้องการที่จะจดการวินิจฉัย ยา การผ่าตัดหรือวิธีอื่น รวมถึงวันที่ทำสิ่งเหล่านี้ ชื่อของแพทย์ผู้เชี่ยวชาญด้านโรคหัวใจที่ดูแลทารกของคุณและหมายเลขโทรศัพท์และข้อมูลอื่นๆ ที่สำคัญเกี่ยวกับการรักษาทารก การบันทึกจะช่วยให้คุณจดจำการรักษาที่ทารกได้รับ และมีประโยชน์ต่อแพทย์ที่ไม่ได้คุ้นเคยกับทารก เพื่อให้เข้าใจประวัติสุขภาพของทารก
  • ปรึกษาเกี่ยวกับความกังวล คุณอาจกังวลถึงความเสี่ยงของกิจกรรมที่ใช้แรง แม้กระทั่งหลังจากทารกได้รับการผ่าตัดรักษา ปรึกษาแพทย์ผู้เชี่ยวชาญด้านโรคหัวใจเกี่ยวกับกิจกรรมที่ปลอดภัยสำหรับเด็ก หากบางกิจกรรมไม่สามารถทำได้ ให้กำลังเด็กให้ทำกิจกรรมอื่นแทนที่จะสนใจกับสิ่งที่ทำไม่ได้ หากคุณมีความกังวลเกี่ยวกับสุขภาพทารก โปรดปรึกษาแพทย์ผู้เชี่ยวชาญด้านโรคหัวใจที่รักษาบุตรของคุณ

แม้ว่าทุกสถานการณ์จะแตกต่างกัน จำไว้ว่าเนื่องจากความก้าวหน้าทางการรักษาด้วยการผ่าตัด เด็กที่มีเส้นเลือดหัวใจสลับขั้นจะเติบโตมาและใช้ชีวิตอย่างคล่องแคล่วได้

หากคุณมีคำถามเพิ่มเติม โปรดปรึกษาแพทย์เพื่อให้ได้ทางออกที่ดีที่สุดสำหรับคุณ

Hello Health Group ไม่ได้ให้คำแนะนำทางการแพทย์ การวินิจฉัยโรค และการรักษาโรคแต่อย่างใด

Hello Health Group ไม่ได้ให้คำแนะนำด้านการแพทย์ การวินิจฉัยโรค หรือการรักษาโรคแต่อย่างใด

อัปเดตข่าวสารสุขภาพติดตามไลน์ Hello คุณหมอ
บทความนี้มีประโยชน์ต่อคุณหรือไม่
happy unhappy
แหล่งที่มา

บทความนี้ก็น่าสนใจเหมือนกัน

เนื้อแดง อร่อยถูกใจ แต่อาจเสี่ยงทำร้ายสุขภาพได้โดยไม่รู้ตัว

เนื้อแดง คือเนื้อสัตว์ที่มีสีแดงสดและเข้ม เมื่อปรุงจนสุกก็จะมีสีที่เข้มขึ้นไปอีก เนื้อแดงมักเป็นเนื้อของสัตว์เลี้ยงลูกด้วยนม เช่น เนื้อวัว เนื้อแกะ เนื้อแพะ

ทบทวนบทความโดย ทีม Hello คุณหมอ
เขียนบทความโดย Khongrit Somchai
รู้หรือไม่, สุขภาพชีวิตที่ดี กันยายน 3, 2020 . เวลาในการอ่าน

ไม่กินผักและผลไม้ รู้ไหมอันตรายต่อสุขภาพมากแค่ไหน

การ ไม่กินผักและผลไม้ ไม่ว่าจะด้วยเหตุผลใดก็ตามในระยะยาวจะส่งผลต่อสุขภาพ เช่น ปัญหาลำไส้ น้ำหนักขึ้น และเสี่ยงต่อโรคเรื้อรัง เช่น มะเร็ง หรือโรคหัวใจ

ทบทวนบทความโดย ทีม Hello คุณหมอ
เขียนบทความโดย Khongrit Somchai
รู้หรือไม่, สุขภาพชีวิตที่ดี กันยายน 3, 2020 . เวลาในการอ่าน

ป้องกันน้ำตาลในเลือดพุ่งสูง แค่ปรับไลฟ์สไตล์ในชีวิตง่ายๆ ก็สุขภาพดีแล้ว

ระดับน้ำตาลในเลือดสูง จะนำมาซึ่งความเสี่ยงทางสุขภาพเรื้อรัง เช่น โรคเบาหวาน โรคหัวใจ ดังนั้น เพื่อการมีสุขภาพที่ดีจึงจำเป็นต้อง ป้องกันน้ำตาลในเลือดพุ่งสูง

ทบทวนบทความโดย ทีม Hello คุณหมอ
เขียนบทความโดย Khongrit Somchai
เคล็ดลับสุขภาพ, สุขภาพชีวิตที่ดี สิงหาคม 25, 2020 . เวลาในการอ่าน

ป้องกันหัวใจล้มเหลว คุณทำได้ แค่เปลี่ยนไลฟ์สไตล์การใช้ชีวิต

ปัจจัยการใช้ชีวิตมีส่วนเพิ่มความเสี่ยงของหัวใจล้มเหลว ซึ่งเรา ป้องกันหัวใจล้มเหลว ได้ แค่เพียงปรับเปลี่ยนการใช้ชีวิตและหันมาใส่ใจกับสุขภาพมากยิ่งขึ้น

ทบทวนบทความโดย ทีม Hello คุณหมอ
เขียนบทความโดย Khongrit Somchai
ศูนย์โรคหัวใจ, ศูนย์สุขภาพ สิงหาคม 11, 2020 . เวลาในการอ่าน

บทความแนะนำ

ป่วยเป็นโรคเรื้อรัง-ใช้ชีวิตอย่างเป็นสุข

ป่วยเป็นโรคเรื้อรัง กับเคล็ดลับการใช้ชีวิตร่วมกับโรคได้อย่างเป็นสุข

ทบทวนบทความโดย ทีม Hello คุณหมอ
เขียนบทความโดย เนตรนภา ปะวะคัง
เผยแพร่วันที่ ตุลาคม 14, 2020 . เวลาในการอ่าน
ภาวะช็อคจากโรคหัวใจ-โรคกล้ามเนื้อหัวใจตายเฉียบพลัน

ภาวะช็อคจากโรคหัวใจ ภาวะเสี่ยงใน ผู้ป่วยโรคกล้ามเนื้อหัวใจตายเฉียบพลัน

ทบทวนบทความโดย ทีม Hello คุณหมอ
เขียนบทความโดย จินดารัตน์ สิริวิจักษณ์
เผยแพร่วันที่ ตุลาคม 5, 2020 . เวลาในการอ่าน
กลุ่มอาการที่ห้ามขับรถ-อุบัติเหตุ

เช็กให้ชัวร์ 9 กลุ่มโรคอันตราย หากเป็นแล้วห้ามขับรถ

ทบทวนบทความโดย ทีม Hello คุณหมอ
เขียนบทความโดย พลอย วงษ์วิไล
เผยแพร่วันที่ กันยายน 23, 2020 . เวลาในการอ่าน
อาหารสำหรับผู้ป่วยโรคหลอดเลือดหัวใจ

อาหารสำหรับผู้ป่วยโรคหลอดเลือดหัวใจ กินแบบใดให้มีสุขภาพที่ดีขึ้น

ทบทวนบทความโดย ทีม Hello คุณหมอ
เขียนบทความโดย ชลธิชา จันทร์วิบูลย์
เผยแพร่วันที่ กันยายน 10, 2020 . เวลาในการอ่าน