ไตวายเฉียบพลัน (Acute Kidney Failure)

ทบทวนบทความโดย | โดย

Update Date พฤษภาคม 11, 2020 . เวลาในการอ่าน
Share now

ไตวายเฉียบพลัน เกิดขึ้นเมื่อไตไม่สามารถกำจัดเกลือส่วนเกิน ของเหลว และของเสียจากเลือดอย่างกะทันหัน เมื่อไตสูญเสียความสามารถในการกรองของเสีย ของเหลวในร่างกายจะเพิ่มสูงขึ้นจนถึงระดับที่เป็นอันตราย

คำจำกัดความ

ไตวายเฉียบพลันคืออะไร

ไตวายเฉียบพลัน (Acute Kidney Failure) สามารถเรียกได้อีกว่า ไตเสียหายเฉียบพลัน (Acute Kidney Injury) หรือภาวะไตล้มเหลวเฉียบพลัน (Acute Renal Failure) เกิดขึ้นเมื่อไตไม่สามารถกำจัดเกลือส่วนเกิน ของเหลว และของเสียจากเลือด อย่างกะทันหัน ซึ่งการกำจัดสารพิษจากร่างกายเป็นหน้าที่กาารทำงานหลักของไต เมื่อไตสูญเสียความสามารถในการกรองของเสีย ของเหลวในร่างกายจะเพิ่มสูงขึ้นจนถึงระดับที่เป็นอันตราย ภาวะดังกล่าวยังทำให้อิเล็กโตรไลต์และของเสียสะสมอยู่ในร่างกาย ซึ่งเป็นอันตรายต่อชีวิตอีกด้วย

ภาวะไตวายเฉียบพลันเป็นอันตรายต่อชีวิต และจำเป็นต้องได้รับการรักษาอย่างทันท่วงที อย่างไรก็ดี สถานการณ์อาจเปลี่ยนแปลงได้ หากผู้ป่วยมีสุขภาพดี ซึ่งจะทำให้การฟื้นตัวเป็นไปได้ด้วยดี

อัปเดตข่าวสารสุขภาพติดตามไลน์ Hello คุณหมอ

ไตวายเฉียบพลันพบบ่อยเพียงใด

พบได้ทั่วไปในผู้ป่วยที่พักฟื้นในโรงพยาบาล อาการอาจรุนแรงขึ้นอย่างรวดเร็วในเวลา 2-3 วัน จนถึงหลายสัปดาห์ ผู้ที่มีอาการป่วยหนัก และจำเป็นต้องได้รับการรักษาเป็นพิเศษ ถือว่ามีความเสี่ยงสูงสุดในการเกิดไตวายเฉียบพลัน โปรดปรึกษาแพทย์สำหรับข้อมูลเพิ่มเติม

อาการ

อาการไตวายเฉียบพลัน

อาการทั่วไปของภาวะไตวายเฉียบพลัน ได้แก่

  • อุจจาระมีเลือดปน
  • ลมหายใจมีกลิ่นเหม็น
  • เคลื่อนไหวช้าและเฉื่อยชา
  • มีอาการบวมทั่วไปหรือมีภาวะคั่งน้ำ
  • อ่อนเพลีย
  • มีอาการปวดระหว่างซี่โครงและสะโพก
  • เป็นแผลฟกช้ำได้ง่าย
  • สภาวะทางจิตหรืออารมณแปรปรวน โดยเฉพาะในผู้สูงอายุ
  • ความอยากอาหารลดลง
  • ความรู้สึกลดลง โดยเฉพาะที่มือหรือเท้า
  • เลือดหยุดช้า
  • มีอาการชัก
  • คลื่นไส้
  • อาเจียน
  • ความดันโลหิตสูง
  • รู้สึกถึงรสชาติของโลหะในปาก

อาจมีสิ่งบ่งชี้หรืออาการที่ไม่ได้ระบุไว้ข้างต้น หากมีข้อสงสัยเกี่ยวกับอาการต่างๆ โปรดปรึกษาแพทย์

ควรไปพบหมอเมื่อใด

หากคุณมีสิ่งบ่งชี้หรืออาการใด ๆ ตามที่ระบุข้างต้น หรือมีคำถาม โปรดปรึกษาแพทย์ ร่างกายของแต่ละบุคคลมีการตอบสนองแตกต่างกัน ทางที่ดีที่สุดให้ปรึกษาแพทย์เกี่ยวกับวิธีรักษาที่ดีที่สุดตามสถานการณ์ของคุณ

สาเหตุ

สาเหตุของไตวายเฉียบพลัน

ภาวะไตวายเฉียบพลันสามารถเกิดขึ้นได้จากหลายสาเหตุ โดยสาเหตุที่พบได้มากที่สุด ได้แก่

  • ภาวะไตวายเฉียบพลันที่เกิดจากพยาธิสภาพที่เซลล์ของ หลอดไต (Acute tubular necrosis: ATN)
  • ภาวะขาดน้ำอย่างรุนแรงหรือกะทันหัน
  • ภาวะไตเป็นพิษจากสารพิษหรือยาบางชนิด
  • โรคไตภูมิต้านทานตนเอง เช่น ไตอักเสบเฉียบพลัน และภาวะไตวายที่เกิดจากการอักเสบของเนื้อไตในส่วนอินเตอร์สติเชียม (interstitium)
  • ท่อปัสสาวะอุดตัน

การที่กระแสเลือดหล่อเลี้ยงไตลดลง ก็สามารถทำให้ไตเกิดความเสียหายได้ ซึ่งมีสาเหตุจากอาการดังต่อไปนี้

  • ความดันโลหิตต่ำ
  • รอยไหม้
  • ภาวะขาดน้ำ
  • ภาวะตกเลือด
  • มีบาดแผล
  • ภาวะช็อกเหตุพิษติดเชื้อ
  • มีอาการป่วยรุนแรง
  • การผ่าตัด

อาการผิดปกติบางประการสามารถทำให้เกิดลิ่มเลือดภายในหลอดเลือดที่หล่อเลี้ยงไต และอาจทำให้เกิดภาวะไตวายเฉียบพลัน ซึ่งได้แก่

  • กลุ่มอาการเม็ดเลือดแดงแตกยูรีเมีย
  • โรคเกล็ดเลือดต่ำจากภูมิคุ้มกัน
  • ความดันโลหิตสูงมาก
  • การให้เลือดผิดหมู่
  • ผิวหนังหนาและแข็งตัว

การติดเชื้อบางชนิด เช่น ติดเชื้อในกระแสเลือด และกรวยไตอักเสบเฉียบพลัน สามารถทำให้ไตเสียหายไดโดยตรง นอกจากนี้ การตั้งครรภ์ยังทำให้เกิดอาการแทรกซ้อนที่เป็นอันตรายต่อไตได้ เช่น รกเกาะต่ำ และรกลอกตัวก่อนกำหนด

ปัจจัยความเสี่ยง

ปัจจัยเสี่ยงของโรคตับ

โอกาสในการเป็นไตวายเฉียบพลันมีมากขึ้นในผู้สูงอายุ หรือในผู้ที่มีปัญหาสุขภาพเรื้อรัง ดังต่อไปนี้

  • โรคไต
  • โรคตับ
  • โรคเบาหวาน โดยเฉพาะในกลุ่มผู้ป่วยที่ควบคุมอาการไม่ได้
  • ความดันโลหิตสูง
  • หัวใจล้มเหลว
  • โรคอ้วน

ผู้ที่กำลังป่วยหรือกำลังเข้ารับการรักษาในห้องไอซียูในโรงพยาบาล จะมีความเสี่ยงสูงมากสำหรับการเกิดภาวะไตวายเฉียบพลัน นอกจากนี้ การเข้ารับการผ่าตัดหัวใจ การผ่าตัดช่องท้อง หรือการปลูกถ่ายไขกระดูกก็ยังเพิ่มความเสี่ยงด้วยเช่นกัน

การวินิจฉัยและการรักษา

ข้อมูลที่นำเสนอในที่นี้ ไม่สามารถใช้แทนข้อแนะนำทางการแพทย์ ให้ปรึกษาแพทย์สำหรับข้อมูลเพิ่มเติม

การวินิจฉัยไตวายเฉียบพลัน

ผู้ป่วยที่อยู่ในภาวะไตวายเฉียบพลันอาจมีอาการบวมทั่วร่างกาย โดยเฉพาะอาการบวมจากภาวะคั่งน้ำ

การวินิจฉัยสามารถทำได้ด้วยการใช้เครื่องฟังเสียงหัวใจ โดยแพทย์จะได้ยินเสียงในปอด ซึ่งอาจเป็นสัญญาณของภาวะคั่งน้ำ การวินิจฉัยยังสามารถยืนยันได้ด้วยผลการทดสอบในห้องปฏิบัติการซึ่งแสดงค่าที่ผิดปกติ แตกต่างจากระดับพื้นฐาน โดยมีวิธีทดสอบหลายประการ ได้แก่

  • การตรวจวัดค่า Blood urea nitrogen (BUN)
  • การตรวจวัดค่า Serum potassium
  • การตรวจวัดค่า Serum sodium
  • อัตราการกรองของไตโดยประมาณ (Estimated glomerular filtration rate: eGFR))
  • การตรวจปัสสาวะ (Urinalysis)
  • การตรวจการทำงานของไต (Creatinine clearance)
  • การตรวจวัดค่าครีเอตินิน (Serum creatinine)

การตรวจอัลตราซาวด์เป็นอีกวิธีที่ได้รับความนิยมในการวินิจฉัยไตวายเฉียบพลัน อย่างไรก็ดี การเอ็กซเรย์ช่องท้อง การตรวจช่องท้องด้วยซีทีสแกน และเอ็มอาร์ไอ สามารถช่วยให้แพทย์ระบุได้ว่า มีการอุดตันที่ท่อปัสสาวะหรือไม่ การตรวจเลือดก็เผยให้เห็นสาเหตุพื้นฐานของภาวะไตวายเฉียบพลันได้เช่นกัน

การรักษา

การรักษาจะขึ้นอยู่กับสาเหตุของภาวะไตวายเฉียบพลัน มีเป้าหมายเพื่อฟื้นฟูการทำงานของไต และป้องกันไม่ให้ของเหลวและของเสียก่อตัวขึ้นในร่างกายระหว่างการฟื้นฟูของไต ในผู้ป่วยส่วนใหญ่ ผู้เชี่ยวชาญด้านการรักษาไตที่เรียกว่า “นักวักกวิทยา” จะทำการประเมินร่างกายก่อนดำเนินการรักษาในขั้นตอนต่อไปนี้

อาหาร

แพทย์จะจำกัดอาหารและปริมาณของเหลวที่ดื่ม เพื่อช่วยลดการก่อตัวของสารพิษในร่างกาย แพทย์มักแนะนำอาหารที่อุดมไปด้วยคาร์โบไฮเดรต และมีโปรตีน เกลือ และโพแทสเซียมต่ำ

การใช้ยา

แพทย์อาจสั่งยาปฏิชีวนะเพื่อรักษาหรือป้องกันอาการติดเชื้อใดๆ ที่เกิดขึ้นในเวลาเดียวกัน ส่วนยาขับปัสสาวะจะช่วยให้ไตขับปัสสาวะได้ดีขึ้น ขณะที่แคลเซียมและอินซูลินถูกนำมาใช้ควบคุมระดับโพแทสเซียมในเลือดสูงที่อาจเป็นอันตรายได้

การฟอกไต

ผู้ป่วยอาจจำเป็นต้องได้รับการฟอกไต แต่ไม่จำเป็นเสมอไป และอาจจำเป็นเพียงชั่วคราวเท่านั้น การฟอกไตเป็นการผันเลือดออกจากร่างกายไปยังเครื่องมือที่ช่วยกรองของเสีย เลือดที่สะอาดแล้วจะถูกลำเลียงกลับเข้าสู่ร่างกาย หากระดับโพแทสเซียมสูงถึงขั้นอันตราย การฟอกไตจะสามารถช่วยชีวิตผู้ป่วยได้

การฟอกไตเป็นสิ่งจำเป็นหากมีการเปลี่ยนแปลงเกี่ยวกับสภาวะทางจิตและปัสสาวะไม่ออก หรือหากมีภาวะเยื่อหุ้มหัวใจอักเสบ หรืออาการอักเสบของหัวใจ โดยการฟอกไตจะสามารถช่วยกำจัดของเสียประเภทไนโตรเจนจากร่างกาย

การเปลี่ยนไลฟ์สไตล์และการเยียวยาตัวเอง

การเปลี่ยนไลฟ์สไตล์และการเยียวยาตัวเองเพื่อรับมือกับภาวะไตวายเฉียบพลัน

ในระหว่างที่ร่างกายกำลังฟื้นตัวจากภาวะจากไตวายเฉียบพลัน แพทย์อาจแนะนำอาหารพิเศษเพื่อช่วยบำรุงไตและจำกัดการทำงานของไต โดยแพทย์อาจส่งต่อผู้ป่วยไปยังนักโภชนาการที่สามารถวิเคราะห์การรับประทานอาหารในปัจจุบันของผู้ป่วยและแนะนำวิธีการรับประทานอาหารที่เป็นประโยชน์ต่อไตตามสถานการณ์ของผู้ป่วยแต่ละคน โดยนักโภชนาการอาจให้คำแนะนำดังนี้

  • เลือกอาหารที่มีโพแทสเซียมต่ำ เช่น แอปเปิ้ล กะหล่ำปลี ถั่วเขียว องุ่น และสตรอเบอรี่ และหลีกเลี่ยงอาหารที่มีโพแทสเซียมสูง ได้แก่ กล้วย ส้ม มันฝรั่ง ผักโขม และมะเขือเทศ
  • หลีกเลี่ยงอาหารที่ใช้เกลือ ควรลดปริมาณโซเดียมที่รับประทานในแต่ละวัน ด้วยการหลีกเลี่ยงอาหารที่ใช้เกลือ ซึ่งได้แก่ อาหารสำเร็จรูปต่างๆ อาหารแช่แข็ง ซุปกระป๋อง อาหารฟาสต์ฟูด นอกจากนี้ ยังมีอาหารที่ใช้เกลืออื่นๆ ได้แก่ อาหารว่างที่มีรสเค็ม ผักกระป๋อง เนื้อสัตว์แปรรูป และเนยแข็ง
  • จำกัดการบริโภคฟอสฟอรัส ซึ่งพบในอาหารชนิดต่างๆ เช่น นม เนยแข็ง ถั่วเมล็ดแห้ง ถั่วเปลือกแข็ง และเนยถั่ว การมีปริมาณฟอสฟอรัสในเลือดมากเกินไปจะทำให้กระดูกอ่อนแอและทำให้เกิดอาการคันที่ผิวหนัง นักโภชนาการจะให้คำแนะนำเฉพาะแก่คุณผู้ป่วยเกี่ยวกับฟอสฟอรัสและวิธีการจำกัดฟอสฟอรัสเป็นรายบุคคล

ในขณะที่ไตฟื้นตัว ผู้ป่วยอาจไม่จำเป็นต้องรับประทานอาหารพิเศษอีกต่อไป ถึงแม้ว่าการรับประทานอาหารที่เป็นประโยชน์ยังคงมีความสำคัญ หากคุณมีข้อสงสัย โปรดปรึกษาแพทย์เพื่อให้เข้าใจได้ดีขึ้นถึงวิธีการรักษาที่ดีที่สุดสำหรับคุณ

Hello Health Group ม่ได้ให้คำปรึกษาด้านการแพทย์ การวินิจฉัยโรค และการรักษาโรคแต่อย่างใด

Hello Health Group ไม่ได้ให้คำแนะนำด้านการแพทย์ การวินิจฉัยโรค หรือการรักษาโรคแต่อย่างใด

อัปเดตข่าวสารสุขภาพติดตามไลน์ Hello คุณหมอ
บทความนี้มีประโยชน์ต่อคุณหรือไม่
happy unhappy

บทความนี้ก็น่าสนใจเหมือนกัน

ไขข้อข้องใจ! ทำไมเวลาเราป่วยเข้าโรงพยาบาล คุณหมอจึงต้อง ให้น้ำเกลือ

สงสัยกันบ้างไหมคะว่า ทำไมเวลาเราป่วยเข้าโรงพยาบาลทีไร คุณหมอจะต้อง ให้น้ำเกลือ เราทุกครั้ง เป็นเพราะอะไรนั้น มาหาคำตอบได้ในบทความ Hello คุณหมอคะกันคะ

ทบทวนบทความโดย ทีม Hello คุณหมอ
เขียนบทความโดย จินดารัตน์ สิริวิจักษณ์
เคล็ดลับสุขภาพ, สุขภาพชีวิตที่ดี สิงหาคม 13, 2020 . เวลาในการอ่าน

นิ้วเปื่อย (Pruney Fingers)

ผิวหนังบนนิ้วมือเมื่อแช่อยู่ในน้ำเป็นเวลานาน อาจทำให้ “นิ้วเปื่อย” นอกจากนั้นการจับวัตถุที่เปียกหรือจับวัตถุในน้ำก็สามารถทำให้นิ้วเปื่อยได้

ทบทวนบทความโดย ทีม Hello คุณหมอ
เขียนบทความโดย สิฏฐิณิศา รัชตวโรทัย
โรค ก-ฮ, สุขภาพ ก-ฮ สิงหาคม 7, 2020 . เวลาในการอ่าน

กาฬโรคแบบโลหิตเป็นพิษ (Septicemic Plague)

กาฬโรคแบบโลหิตเป็นพิษ เป็นภาวะติดเชื้อในกระแสเลือดอย่างรุนแรง หรืออาจเรียกได้ว่า “โลหิตเป็นพิษ” มันเกิดขึ้นเมื่อมีการติดเชื้อแบคทีเรียที่อื่นในร่างกาย

ทบทวนบทความโดย ทีม Hello คุณหมอ
เขียนบทความโดย สิฏฐิณิศา รัชตวโรทัย
โรค ก-ฮ, สุขภาพ ก-ฮ กรกฎาคม 10, 2020 . เวลาในการอ่าน

กินคีโตแล้วปวดหัว เกิดจากอะไร แก้ไขได้ยังไงบ้าง

การกินคีโต ได้รับความนิยมอย่างมาก โดยเฉพาะในหมู่คนลดน้ำหนัก ควบคุมน้ำหนัก แต่บางคนกลับเจอปัญหา กินคีโตแล้วปวดหัว ว่าแต่มันเกิดจากอะไร แก้ไขได้ไหม ไปดูกัน

ทบทวนบทความโดย ทีม Hello คุณหมอ
เขียนบทความโดย เนตรนภา ปะวะคัง
เคล็ดลับสุขภาพ, สุขภาพชีวิตที่ดี มิถุนายน 26, 2020 . เวลาในการอ่าน

บทความแนะนำ

ผลไม้ฉ่ำน้ำ-ป้องกันภาวะขาดน้ำ

ผลไม้ฉ่ำน้ำ กินแล้วชื่นใจ ป้องกันอันตรายจากภาวะขาดน้ำ

ทบทวนบทความโดย ทีม Hello คุณหมอ
เขียนบทความโดย Khongrit Somchai
เผยแพร่วันที่ ตุลาคม 14, 2020 . เวลาในการอ่าน
เป็นความดันต่ำ-อาหารที่ควรกิน-อาหารที่ควรหลีกเลี่ยง

เป็นความดันต่ำ กินอะไรดี ความดันถึงจะกลับมาปกติ

ทบทวนบทความโดย ทีม Hello คุณหมอ
เขียนบทความโดย พลอย วงษ์วิไล
เผยแพร่วันที่ กันยายน 3, 2020 . เวลาในการอ่าน
ภาวะสมองล้า-brain-fog-ส่งผลอย่างไรต่อสุขภาพ

ภาวะสมองล้า (Brain Fog) ส่งผลอย่างไรต่อสุขภาพ

ทบทวนบทความโดย ทีม Hello คุณหมอ
เขียนบทความโดย สิฏฐิณิศา รัชตวโรทัย
เผยแพร่วันที่ กันยายน 1, 2020 . เวลาในการอ่าน
สาเหตุ-ที่ทำให้-ลดน้ำหนักไม่สำเร็จ

ลดน้ำหนักไม่สำเร็จ สักที ลดมาเป็นปีก็ยังเท่าเดิม เป็นเพราะอะไรมาดูกัน

ทบทวนบทความโดย ทีม Hello คุณหมอ
เขียนบทความโดย Khongrit Somchai
เผยแพร่วันที่ สิงหาคม 27, 2020 . เวลาในการอ่าน