คุณมีข้อกังวลอะไร

close
ไม่ถูกต้อง
เข้าใจยาก
อื่น ๆ

หรือ คัดลอกลิงก์

ใหม่

ชุดทดสอบแอนติเจน (Antigen) สำหรับโควิด 19

ชุดทดสอบแอนติเจน (Antigen) สำหรับโควิด 19

ชุดทดสอบแอนติเจน (Antigen) เป็นวิธีตรวจโควิดด้วยตนเอง โดยตรวจหาโปรตีนแอนติเจนของเชื้อไวรัส SARS-CoV-2 หรือโรคโควิด-19 เบื้องต้นแบบเร่งด่วน รู้ผลไวภายใน 15 นาที สามารถใช้ทดสอบเองได้ที่บ้าน โดยเก็บตัวอย่างสารคัดหลั่งจากจมูก หรือคอ ผลตรวจอาจแม่นยำมากขึ้นในผู้ที่ติดเชื้อระยะแรกและมีอาการของการติดเชื้อ อย่างไรก็ตาม ควรซื้อชุดตรวจที่ได้รับรองมาตรฐานจากองค์การอาหารและยาและหากผลตรวจเป็นลบ ควรทำการทดสอบซ้ำอีกครั้ง หรือหากผู้ทดสอบมีความเสี่ยงสูง ก็ควรเข้ารับการตรวจโควิดแบบ RT-PCR ที่โรงพยาบาลเพิ่มเติมเพื่อความแม่นยำยิ่งขึ้น

ชุดทดสอบแอนติเจน (Antigen) สำหรับโควิด 19 คืออะไร

Antigen หรือ Rapid Antigen Test Kit (ATK) เป็นชุดที่ใช้ทดสอบการติดเชื้อโควิด 19 ได้ด้วยตนเอง โดยเป็นชุดตรวจหาโปรตีนแอนติเจนชนิดนิวคลีโอแคปซิด (Nucleocapsid หรือ N-protein) ของเชื้อไวรัสโคโรนา ชุดทดสอบ Antigen เหมาะสำหรับผู้ที่มีความเสี่ยงสูงว่าจะติดเชื้อโควิด 19 และมีอาการบ่งชี้ชัดเจน หรือสำหรับผู้ที่ยังไม่มีอาการแต่จัดอยู่ในกลุ่มความเสี่ยงสูง อาจได้รับการทดสอบ Antigen เบื้องต้น ก่อนทำการทดสอบด้วยวิธีอื่น ๆ อีกครั้งเพื่อยืนยันผล

วิธีใช้ชุดทดสอบแอนติเจน (Antigen)

ชุดตรวจ Antigen สามารถใช้ตรวจได้หลายวิธี ทั้งเก็บตัวอย่างเยื่อบุจมูก หรือเก็บตัวอย่างน้ำลาย ทั้งนี้ ควรอ่านคำแนะนำข้างกล่องให้ละเอียดก่อนใช้ทุกครั้งว่าเป็นการเก็บตัวอย่างน้ำลายหรือเยื่อบุจมูก ชุดตรวจแอนติเจนประกอบไปด้วยอุปกรณ์ไม้สวอป (swab) หลอดเก็บเชื้อ ตลับทดสอบเชื้อ โดยมีวิธีทดสอบ ดังนี้

  1. ล้างมือให้สะอาดด้วยสบู่และน้ำ และฆ่าเชื้อบนอุปกรณ์ที่ต้องใช้วางชุดทดสอบ
  2. แยกตัวออกจากผู้อื่นก่อนทำการทดสอบ เนื่องจากต้องถอดหน้ากากอนามัยเพื่อใช้ชุดทดสอบ
  3. สำหรับการทดสอบที่เก็บตัวอย่างเยื่อบุจมูก ให้เงยหน้าขึ้นเล็กน้อย สอดไม้สวอปเข้าจมูกในแนวตรง ขนานกับเพดานปากจนชนกับเยื่อบุจมูกประมาณ 2.5 เซนติเมตร หมุนก้านสวอปไปมา 4-5 รอบ โดยให้ส่วนที่เป็นสำลีสัมผัสกับเยื่อบุจมูก จากนั้นดึงก้านสวอปออกมาและทำแบบเดิมอีกครั้งในจมูกข้างถัดไป
  4. สำหรับการทดสอบโดยเก็บตัวอย่างน้ำลาย อาจอมน้ำลายไว้ด้านใดด้านหนึ่งของกระพุ้งแก้ม หรือเก็บน้ำลายในแก้วทดสอบ จากนั้นนำไม้สวอปวนในน้ำลาย 4-5 รอบ เพื่อเก็บตัวอย่าง
  5. เมื่อเก็บตัวอย่างเรียบร้อยแล้วให้นำก้านสวอปใส่ในหลอดทดสอบเชื้อ ตั้งทิ้งไว้ 1 นาที จากนั้นนำก้านสวอปออก โดยกดด้านข้างหลอดเพื่อบีบปลายสำลีเพื่อให้ได้ตัวอย่างมากที่สุด
  6. หยดตัวอย่างในหลอดทดสอบลงไปในหลุมตลับทดสอบที่มีสัญลักษณ์แสดงตัว S ประมาณ 5 หยด แล้วจับเวลา 15 นาที และอ่านผลตรวจทันที ไม่ควรทิ้งไว้เพราะอาจทำให้ผลการทดสอบคลาดเคลื่อนได้
  7. นำอุปกรณ์ทดสอบทั้งหมดแยกทิ้งลงในถุงขยะติดเชื้อ

การอ่านผลการทดสอบ Antigen

  1. ตรวจสอบตลับทดสอบว่าใช้งานได้หรือไม่โดยให้สังเกตแถบสีบริเวณ C (Control line) หากไม่มีแถบสีขึ้นแสดงว่าชุดการทดสอบไม่สามารถใช้ได้ หรือหากแถบสีขึ้นบริเวณ T (Test line) ที่เดียว หรือไม่มีแถบสีขึ้นทั้ง C และ T ให้เปลี่ยนชุดอื่นและทำการทดสอบซ้ำอีกครั้ง
  2. หลังจากหยดสารตัวอย่างลงในตลับทดสอบ แล้วรอประมาณ 15 นาทีแล้ว หากแถบสีขึ้นทั้งบริเวณ C และ T แสดงว่าผลการทดสอบเป็นบวก พบการติดเชื้อโควิด 19 ควรเข้ารับการตรวจหาสารพันธุกรรมของเชื้อด้วยเทคนิค RT-PCR อีกครั้งที่โรงพยาบาล และเข้ารับการรักษาในขั้นตอนต่อไป
  3. หากแถบสีบริเวณ C ขึ้นที่เดียวแสดงว่าผลการทดสอบเป็นลบ ไม่พบการติดเชื้อ ควรเก็บผลการทดสอบไว้และตรวจซ้ำอีกครั้งเพื่อยืนยันผล

สำหรับผู้ที่มีความเสี่ยงติดเชื้อโควิด 19 สูง หรือมีอาการบ่งชี้ ควรเข้ารับการตรวจโควิด-19 ด้วยวิธี RT-PCR ที่โรงพยาบาลเพื่อความแม่นยำสูงสุด

ความแม่นยำของชุดทดสอบแอนติเจน (Antigen)

จากงานวิจัยความแม่นยำในการตรวจหาเชื้อไวรัสโควิดของชุดทดสอบ Antigen ที่ถูกตีพิมพ์ในวารสาร Journal of Clinical Medicine ปี พ.ศ. 2564 พบว่า ผู้ที่ใช้ชุดทดสอบ Antigen ในสัปดาห์แรกหลังเริ่มมีอาการ อาจมีผลการทดสอบแม่นยำเฉลี่ย 72% เมื่อเทียบกับผู้ที่ติดเชื้อโควิด 19 แต่ยังไม่มีอาการ ซึ่งมีความแม่นยำของผลการทดสอบเฉลี่ยอยู่ที่ประมาณ 58% อาจเป็นเพราะผู้ที่ติดเชื้อโควิด 19 ในระยะแรกมักมีเชื้อไวรัสในระบบทางเดินหายใจมากที่สุด ทำให้การตรวจด้วยชุดทดสอบ Antigen ในผู้ที่อาการและผู้ที่ติดเชื้อในระยะแรกได้ผลแม่นยำมาก อย่างไรก็ตาม หากผู้ป่วยมีความเสี่ยงสูงที่สัมผัสกับเชื้อไวรัสโควิด 19 แต่ผลตรวจ เป็นลบ ควรเข้ารับการตรวจหาเชื้อที่โรงพยาบาลอีกครั้งเพื่อยืนยันผล

การปฏิบัติตัวเมื่อทราบผลจากการตรวจแอนติเจน (Antigen)

  • กรณีทดสอบ Antigen แล้วได้ผลลบ ให้ทดสอบซ้ำอีกครั้งใน 3-5 วัน หรือเมื่อมีอาการ เนื่องจากการตรวจเพียงครั้งเดียวอาจยังไม่สามารถสรุปได้ว่าไม่ติดเชื้อจริง ดังนั้น ระหว่างรอตรวจครั้งต่อไปควรกักตัวเองและแยกตัวออกจากผู้อื่นจนกว่าจะได้รับการตรวจซ้ำเพื่อยืนยันผลอีกครั้ง
  • กรณีทดสอบ Antigen แล้วได้ผลบวก แยกตัวออกจากผู้อื่นทันทีเพื่อลดโอกาสแพร่เชื้อ จากนั้นติดต่อโรงพยาบาลหรือหน่วยให้บริการใกล้บ้าน เพื่อประเมินความเสี่ยง ตรวจหาเชื้อเพิ่มเติมและเข้ารับการรักษาในขั้นตอนต่อไป

Hello Health Group ไม่ได้ให้คำแนะนำด้านการแพทย์ การวินิจฉัยโรค หรือการรักษาโรคแต่อย่างใด

แหล่งที่มา

ทำความรู้จัก Antigen test kit ชุดตรวจโควิด-19 ด้วยตนเอง. https://chulalongkornhospital.go.th/kcmh/line/%E0%B8%97%E0%B8%B3%E0%B8%84%E0%B8%A7%E0%B8%B2%E0%B8%A1%E0%B8%A3%E0%B8%B9%E0%B9%89%E0%B8%88%E0%B8%B1%E0%B8%81-antigen-test-kit-%E0%B8%8A%E0%B8%B8%E0%B8%94%E0%B8%95%E0%B8%A3%E0%B8%A7%E0%B8%88%E0%B9%82/. Accessed December 7, 2021

บทความเผยแพร่ความรู้สู่ประชาชน. https://pharmacy.mahidol.ac.th/th/knowledge/article/570/%E0%B9%81%E0%B8%AD%E0%B8%99%E0%B8%95%E0%B8%B4%E0%B9%80%E0%B8%88%E0%B8%99%E0%B9%80%E0%B8%97%E0%B8%AA%E0%B8%95%E0%B9%8C%E0%B8%84%E0%B8%B4%E0%B8%97/. Accessed December 7, 2021

How accurate are rapid tests for diagnosing COVID-19?. https://www.cochrane.org/CD013705/INFECTN_how-accurate-are-rapid-tests-diagnosing-covid-19. Accessed December 7, 2021

Diagnostic Accuracy of Rapid Antigen Test Kits for Detecting SARS-CoV-2: A Systematic Review and Meta-Analysis of 17,171 Suspected COVID-19 Patients. https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC8397079/. Accessed December 7, 2021

Antigen Testing Guidelines. https://www.cdc.gov/coronavirus/2019-ncov/lab/resources/antigen-tests-guidelines.html. Accessed December 7, 2021

รูปของผู้เขียนbadge
เขียนโดย ทัตพร อิสสรโชติ แก้ไขล่าสุด 08/12/2021
ตรวจสอบความถูกต้องของข้อมูลโดย พลอย วงษ์วิไล