เครื่องวัดน้ำตาล คืออะไร ใช้งานอย่างไร

    เครื่องวัดน้ำตาล คืออะไร ใช้งานอย่างไร

    เครื่องวัดน้ำตาล คือ อุปกรณ์ที่ใช้ในการทดสอบระดับน้ำตาลในเลือดสำหรับผู้ป่วยเบาหวาน โดยการวิเคราะห์เลือดที่เจาะจากปลายนิ้ว ผู้ป่วยโรคเบาหวานชนิดที่ 1 และชนิดที่ 2 สามารถทำเองได้ที่บ้าน และควรหมั่นวัดระดับน้ำตาลในเลือดอย่างสม่ำเสมอ เพื่อประเมินสุขภาพของตนเอง ป้องกันการเกิดภาวะแทรกซ้อนจากโรคเบาหวาน หากพบระดับน้ำตาลในเลือดสูงหรือต่ำกว่าปกติ ควรรีบปรึกษาคุณหมอ

    เครื่องวัดน้ำตาล คืออะไร

    เครื่องวัดน้ำตาล คือ อุปกรณ์ทดสอบระดับน้ำตาลในเลือด ซึ่งเป็นเครื่องมือที่ช่วยให้ผู้ป่วยเบาหวานรักษาและหมั่นดูแลสุขภาพตนเองมากขึ้น โดยในปัจจุบันการตรวจระดับน้ำตาลในเลือดทำได้เองที่บ้าน สามารถซื้อเครื่องวัดน้ำตาลได้ตามร้านขายยา ทั้งนี้ คุณสมบัติของเครื่องวัดน้ำตาลอาจขึ้นอยู่กับยี่ห้อและราคา

    ค่าระดับน้ำตาลในเลือด

    ระดับน้ำตาลในเลือดที่ปกติ คือประมาณ 70-100 มิลลิกรัม/เดซิลิตร หากค่าที่ตรวจได้สูงกว่า 100 มิลลิกรัม/เดซิลิตรขึ้นไป อาจเสี่ยงต่อการเป็นโรคเบาหวาน ทั้งนี้ ระดับน้ำตาลในเลือดอาจจะแตกต่างกันไปขึ้นอยู่กับอายุและสุขภาพของแต่ละบุคคล อย่างไรก็ตาม การควบคุมระดับน้ำตาลในผู้ป่วยเบาหวานชนิดที่ 1 และ 2 โดยระดับน้ำตาลก่อนรับประทานอาหารควรอยู่ที่ประมาณ 80-130 มิลลิกรัม/เดซิลิตร และระดับน้ำตาลหลังอาหารอย่างน้อย 2 ชั่วโมงควรน้อยกว่า 180 มิลลิกรัม/เดซิลิตร

    นอกจากนี้ การตรวจระดับน้ำตาลกลูโคส (Fasting Plasma Glucose หรือ FPG) เป็นการทดสอบน้ำตาลในเลือดหลังจากงดอาหารและเครื่องดื่มต่าง ๆ ยกเว้นการดื่มน้ำเปล่าเป็นเวลาอย่างน้อย 8 ชั่วโมงก่อนการทดสอบ ซึ่งมักจะทดสอบก่อนรับประทานอาหารเช้า เพื่อวินิจฉัยว่าเป็นโรคเบาหวานหรือไม่ โดยค่าปกติ คือ น้อยกว่า 100 มิลลิกรัม/เดซิลิตร หากระดับประมาณ 100-125 มิลลิกรัม/เดซิลิตร อาจบ่งชี้ได้ว่าเริ่มมีอาการภาวะก่อนเบาหวาน ทั้งนี้ หากระดับน้ำตาลในเลือดมากกว่า 126 มิลลิกรัม/เดซิลิตร หมายความว่าเป็นโรคเบาหวาน

    ทำไมถึงต้องวัดน้ำตาลในเลือด

    ประโยชน์ของการทดสอบวัดน้ำตาลในเลือด มีดังนี้

    • รู้ระดับน้ำตาลในเลือดว่าสูงหรือต่ำ
    • ติดตามผลของยารักษาโรคเบาหวานต่อระดับน้ำตาลในเลือด รวมถึงการประเมินผลการรักษา
    • เรียนรู้เพิ่มเติมเกี่ยวกับสุขภาพของตัวเอง เมื่อเปลี่ยนพฤติกรรมการรับประทานอาหาร และการออกกำลังกายว่ามีผลต่อระดับน้ำตาลในเลือดหรือไม่
    • ช่วยป้องกันอันตรายที่อาจเกิดขึ้น หากผลตรวจมีระดับน้ำตาลในเลือดสูงหรือระดับต่ำเกินไป เพื่อรีบเข้าพบคุณหมอเพื่อทำการรักษา

    เมื่อไรควรตรวจน้ำตาลในเลือด

    ความถี่ของการตรวจน้ำตาลในเลือดขึ้นอยู่กับชนิดของโรคเบาหวานและการรักษา ดังนี้

    • เบาหวานชนิดที่ 1 อาจจะต้องตรวจเลือดในน้ำตาลประมาณ 4-10 ครั้ง/วัน เช่น
      • ก่อนรับประทานอาหาร
      • ก่อนและหลังออกกำลังกาย
      • ก่อนนอน

    ทั้งนี้ หากมีอาการป่วย เปลี่ยนการใช้ยา รวมถึงการเปลี่ยนกิจวัตรประจำวันที่เคยทำ ควรตรวจน้ำตาลในเลือดบ่อยขึ้นและจดบันทึก เพื่อดูการเปลี่ยนแปลง

    • เบาหวานชนิดที่ 2 หากรักษาด้วยอินซูลิน คุณหมออาจแนะนำให้ตรวจน้ำตาลในเลือดหลายครั้งต่อวัน ขึ้นอยู่กับชนิดและปริมาณของอินซูลินที่ใช้ โดยทดสอบก่อนรับประทานอาหารและก่อนนอน ทั้งนี้ หากฉีดอินซูลินหลายครั้ง อาจต้องทดสอบก่อนรับประทานอาหารเช้าและอาหารเย็น สำหรับผู้ป่วยที่ไม่ได้รักษาด้วยอินซูลิน อาจไม่จำเป็นที่จะต้องตรวจน้ำตาลในเลือดทุกวัน

    บุคคลที่ควรใช้เครื่องวัดน้ำตาล

    ผู้ที่ควรตรวจระดับน้ำตาลในเลือดอย่างสม่ำเสมอ เช่น

    • ผู้ที่เคยมีประวัติน้ำตาลในเลือดต่ำ
    • ผู้ป่วยเบาหวานชนิดที่ 1
    • ผู้ป่วยเบาหวานชนิดที่ 2 ที่รักษาด้วยอินซูลินและไม่ได้รักษาด้วยอินซูลิน
    • ผู้ป่วยเบาหวานขณะตั้งครรภ์
    • ผู้ที่มีโรคประจำตัวอื่น ๆ เช่น โรคหัวใจ โรคปอด โรคไต
    • ผู้ที่มีอายุ 60 ปีขึ้นไป

    วิธีการตรวจระดับน้ำตาลในเลือด

    ขั้นตอนการทดสอบน้ำตาลในเลือด มีดังนี้

    • ล้างมือให้สะอาด เพื่อป้องกันการติดเชื้อ รวมถึงการปนเปื้อนของอาหารหรือสารที่สัมผัสก่อนหน้านั้น ซึ่งอาจส่งผลทำให้เครื่องวัดน้ำตาลแสดงค่าผิดพลาดได้
    • ใส่แถบทดสอบลงในเครื่องวัดน้ำตาล
    • นำเข็มหรือปากกาที่ใช้สำหรับเจาะเลือดโดยเฉพาะ จิ้มที่บริเวณปลายนิ้ว
    • บีบหยดเลือดลงบนแถบทดสอบ
    • รอผลการทดสอบประมาณ 1 นาที
    • จดผลบันทึกในการทดสอบวัดระดับน้ำตาลทุกครั้ง
    • ทิ้งเข็มเจาะเลือดที่ใช้แล้วในที่ที่เหมาะสม โดยเก็บใส่ภาชนะที่มิดชิด เช่น ขวด แล้วนำไปทำลาย

    การตรวจวัดระดับน้ำตาลควรปฏิบัติตามคำแนะนำของผลิตภัณฑ์ เพื่อให้แน่ใจว่าจะได้ผลลัพธ์ที่ถูกต้องแม่นยำ ทั้งนี้ ไม่ควรใช้เครื่องวัดน้ำตาลรวมกับผู้อื่น เนื่องจากอาจเพิ่มความเสี่ยงในการแพร่เชื้อต่าง ๆ ได้ เช่น เชื้อเอชไอวี (HIV) ไวรัสตับอักเสบบี นอกจากนี้ หากมีปัญหาสุขภาพอย่างอื่นร่วมด้วย เช่น โรคโลหิตจาง โรคเกาต์ อาจส่งผลต่อระดับน้ำตาลในเลือดได้

    Hello Health Group ไม่ได้ให้คำแนะนำด้านการแพทย์ การวินิจฉัยโรค หรือการรักษาโรคแต่อย่างใด

    แหล่งที่มา

    Blood sugar testing: Why, when and how. https://www.mayoclinic.org/diseases-conditions/diabetes/in-depth/blood-sugar/art-20046628. Accessed December 27, 2021 

    How and When to Test Your Blood Sugar With Diabetes. https://www.webmd.com/diabetes/guide/how-test-blood-glucose. Accessed December 27, 2021 

    Infection Prevention during Blood Glucose Monitoring and Insulin Administration. https://www.cdc.gov/injectionsafety/blood-glucose-monitoring.html. Accessed December 27, 2021 

    Monitoring Your Blood Sugar. https://www.cdc.gov/diabetes/managing/managing-blood-sugar/bloodglucosemonitoring.html. Accessed December 27, 2021 

    checking your blood sugar levels. https://www.diabetes.org.uk/guide-to-diabetes/managing-your-diabetes/testing. Accessed December 27, 2021 

    รูปของผู้เขียนbadge
    เขียนโดย นนทกร บัณฑิตสินทรัพย์ แก้ไขล่าสุด 22/03/2022
    ตรวจสอบข้อมูลทางการแพทย์โดย นายแพทย์กมล โฆษิตรังสิกุล