คุณมีข้อกังวลอะไร

close
ไม่ถูกต้อง
เข้าใจยาก
อื่น ๆ

หรือ คัดลอกลิงก์

ask-doctor-icon

ถามหมอฟรี

เป็นคนแรกที่ให้ Hello Khunmor รู้ความคิดของคุณ!

Macrosomia คือ อะไร เกี่ยวข้องยังไงกับเบาหวานขณะตั้งครรภ์

    Macrosomia คือ อะไร เกี่ยวข้องยังไงกับเบาหวานขณะตั้งครรภ์

    Macrosomia คือ ภาวะทารกตัวโตหรือมีน้ำหนักตัวเกิน 4 กิโลกรัม ซึ่งหนึ่งในสาเหตุของภาวะทารกตัวโตเกิดจากการที่มารดาของทารกเป็นโรคเบาหวานขณะตั้งครรภ์ เนื่องจากฮอร์โมนชนิดหนึ่งที่หลั่งจากรกออกฤทธิ์ต้านฮอร์โมนอินซูลินทำให้การควบคุมระดับน้ำตาลบกพร่องจนระดับน้ำตาลในเลือดสูงเกินปกติ โดยภาวะทารกตัวโตมักทำให้คลอดแบบธรรมชาติลำบากและเพิ่มความเสี่ยงให้เกิดภาวะแทรกซ้อนอื่น ๆ เช่น ช่องคลอดมารดาบาดเจ็บระหว่างคลอด ภาวะคลอดติดไหล่ การตกเลือดหลังคลอด ภาวะถุงน้ำคร่ำอักเสบติดเชื้อ ดังนั้น หากคุณหมอคาดว่าผู้ป่วยเบาหวานขณะตั้งครรภ์มีโอกาสเกิดภาวะทารกตัวโต มักแนะนำให้ผ่าคลอด

    health-tool-icon

    เครื่องมือคำนวณกำหนดคลอด

    ใช้เครื่องมือนี้เพื่อช่วยคำนวณกำหนดคลอดของคุณ แต่พึงระลึกไว้ว่า นี่เป็นเพียงการประมาณการณ์เท่านั้น ไม่ใช่การรับประกัน! อย่างไรก็ตาม คุณแม่ตั้งครรภ์ส่วนใหญ่จะคลอดภายในหนึ่งสัปดาห์ก่อนหรือหลังช่วงเวลาที่คำนวณนี้

    ระยะเวลารอบเดือน

    28 วัน

    Macrosomia คือ อะไร

    Macrosomia คือภาวะทารกตัวโต หรือการที่ทารกในครรภ์มีน้ำหนักมากกว่า 4 กิโลกรัม ไม่ว่าในช่วงอายุครรภ์เท่าไรก็ตาม ขณะที่น้ำหนักโดยทั่วไปของทารกปกติจะอยู่ระหว่าง 2.5-4 กิโลกรัม

    ปัจจัยเสี่ยงของภาวะทารกตัวโตแบ่งออกเป็น ปัจจัยด้านพันธุกรรม และปัจจัยด้านภาวะสุขภาพของมารดา เช่น โรคอ้วน โรคเบาหวานขณะตั้งครรภ์ (Gestational Diabetes) ซึ่งเกิดจากฮอร์โมนฮิวแมน พลาเซนต้า แลกโตรเจน (Human Placental Lactogen หรือ HPL) ที่หลั่งจากรกออกฤทธิ์รบกวนการทำงานของฮอร์โมนอินซูลิน ทำให้การควบคุมระดับน้ำตาลในเลือดขณะตั้งครรภ์บกพร่อง ส่งผลให้ระดับน้ำตาลในเลือดสูงกว่าปกติ

    งานวิจัยชิ้นหนึ่ง เรื่องเบาหวานขณะตั้งครรภ์และภาวะทารกตัวโต ตีพิมพ์ในวารสาร Annals of Nutrition and Metabolism ปี พ.ศ. 2558 นักวิจัยได้ศึกษาผลการศึกษาหลาย ๆ ชิ้น พบว่า ภาวะทารกตัวโตเป็นภาวะแทรกซ้อนของโรคเบาหวานขณะตั้งครรภ์ที่พบได้ทั่วไปหากผู้ป่วยโรคเบาหวานขณะตั้งครรภ์ไม่ได้รับการรักษา หรือไม่ควบคุมระดับน้ำตาลในเลือดให้อยู่ในเกณฑ์ที่เหมาะสม ทั้งนี้ ภาวะทารกตัวโต มีโอกาสเกิดขึ้นในหญิงตั้งครรภ์ที่มีสุขภาพดีประมาณ 12 เปอร์เซ็นต์ และในหญิงตั้งครรภ์ที่เป็นโรคเบาหวานขณะตั้งครรภ์ประมาณ 15-45 เปอร์เซ็นต์

    นอกจากนั้น งานวิจัยดังกล่าวยังระบุว่า ทารกที่มีมารดาเป็นโรคเบาหวานขณะตั้งครรภ์มักเสี่ยงเป็นโรคอ้วนหรือน้ำหนักเกินเมื่อเติบโตเข้าสู่ช่วงวัยรุ่น และเสี่ยงเป็นโรคเบาหวานชนิดที่ 2 เมื่ออายุมากขึ้นด้วย

    ทั้งนี้ ปัจจัยเสี่ยงอื่น ๆ ของภาวะทารกตัวโต ได้แก่

    • มารดาเป็นเบาหวานก่อนตั้งครรภ์
    • มารดาอายุเกิน 35 ปี
    • มารดาเคยตั้งครรภ์และทารกเคยมีภาวะทารกตัวโต
    • การตั้งครรภ์นานเกินกำหนด
    • ทารกเป็นเพศชาย

    การวินิจฉัยภาวะทารกตัวโต ทำได้อย่างไรบ้าง

    ภาวะทารกตัวโต มักตรวจพบได้ยาก แต่คุณหมอจะวินิจฉัยอาการของโรคนี้จากวิธีต่อไปนี้

    • การอัลตร้าซาวด์ เพื่อคาดคะเนน้ำหนักและขนาดตัวของทารก รวมทั้งตรวจสอบปริมาณน้ำคร่ำที่จะช่วยบ่งบอกถึงปริมาณปัสสาวะที่ทารกถ่ายขณะอยู่ในครรภ์ หากทารกตัวใหญ่ ปริมาณปัสสาวะมักจะมากกว่าปกติ อย่างไรก็ตาม วิธีอัลตร้าซาวด์ไม่อาจบ่งบอกถึงภาวะทารกตัวโตได้อย่างถูกต้องและแม่นยำร้อยเปอร์เซ็นต์
    • การคลำหน้าท้อง โดยคุณหมอจะคลำหน้าท้องเพื่อตรวจยอดมดลูกของมารดาว่ามีความสูงที่มากกว่าปกติในแต่ละช่วงสัปดาห์ของอายุครรภ์หรือไม่ โดยดูจากความสัมพันธ์ของระดับยอดมดลูกกับผนังหน้าท้อง
    • การตรวจคัดกรองทารกก่อนคลอด (Antenatal testing) เป็นการตรวจคัดกรองอย่างละเอียดอีกครั้งเมื่อคุณหมอคาดว่าทารกอาจมีความผิดปกติ มักตรวจเมื่ออายุครรภ์ครบ 32 สัปดาห์ โดยดูอัตราการเต้นของหัวใจ การทำงานของอวัยวะสำคัญต่าง ๆ อัตราการหายใจ เป็นต้น

    Macrosomia ส่งผลต่อทารกและมารดาอย่างไร

    ภาวะทารกตัวโต ส่งผลต่อมารดาและทารก ในด้านต่าง ๆ ดังต่อไปนี้

    มารดา

    • ส่งผลให้คลอดแบบธรรมชาติลำบาก หรือพบปัญหาระหว่างคลอด เช่น ภาวะคลอดติดไหล่ (Shoulder Dystocia) หรือการที่ไหล่ของทารกติดอยู่ภายในช่องคลอดระหว่างทำคลอด ซึ่งอาจทำให้มารดาเกิดการตกเลือด หรือทารกแขนหรือไหล่หัก
    • ทำให้เนื้อเยื่อภายในช่องคลอด หรือกล้ามเนื้อระหว่างช่องคลอดและทวารหนัก ได้รับบาดเจ็บระหว่างทำคลอด
    • หากทำคลอดด้วยการผ่าตัด อาจเพิ่มความเสี่ยงให้มดลูกฉีกขาดระหว่างการผ่าตัดได้

    ทารก

    • เพิ่มความเสี่ยงให้ทารกมีระดับน้ำตาลในเลือดหลังคลอดต่ำกว่าปกติ
    • เพิ่มความเสี่ยงเจ็บป่วยหรือเสียชีวิตหลังคลอด โดยความเสี่ยงนี้จะเพิ่มขึ้นตามระดับน้ำหนักของทารก ยิ่งตัวโตมากยิ่งมีความเสี่ยงมาก
    • อาจทำให้เป็นโรคอ้วนเมื่ออายุมากขึ้น
    • เพิ่มความเสี่ยงต่อการมีภาวะเมแทบอลิก (Metabolic Syndrome) หรือระบบเผาผลาญในร่างกายผิดปกติ เช่น ความดันเลือดสูง น้ำตาลในเลือดสูง คอเลสเตอรอลสูง ซึ่งเพิ่มความเสี่ยงในการเป็นโรคเบาหวาน และโรคหัวใจและหลอดเลือดต่าง ๆ เมื่ออายุมากขึ้น

    Macrosomia ป้องกันได้อย่างไร

    หญิงตั้งครรภ์อาจดูแลตนเองเพื่อป้องกันโรคเบาหวานขณะตั้งครรภ์ซึ่งเป็นสาเหตุภาวะทารกตัวโตได้โดยการปฏิบัติตัวตามคำแนะนำต่อไปนี้

    • ควบคุมน้ำหนักให้อยู่ในระดับที่เหมาะสม หรือค่าดัชนีมวลกายไม่เกิน 30 เนื่องจากการมีค่าดัชนีมวลกายเกิน 30 เป็นปัจจัยเสี่ยงหนึ่งของโรคเบาหวานขณะตั้งครรภ์ อย่างไรก็ตาม มารดาที่มีค่าดัชนีมวลกายระหว่าง 18.5-24.9 ควรเพิ่มน้ำหนักประมาณ 11-16 กิโลกรัม เพื่อส่งเสริมการเติบโตและพัฒนาการของทารกในครรภ์
    • ควบคุมระดับน้ำตาลในเลือด หากเป็นโรคเบาหวานหรือโรคเบาหวานขณะตั้งครรภ์ ควรควบคุมระดับน้ำตาลในเลือดไม่ให้สูงเกินไป เพื่อป้องกันภาวะแทรกซ้อนต่าง ๆ รวมทั้งภาวะทารกตัวโต ด้วยการออกกำลังกายสม่ำเสมอ รับประทานยาตามคำแนะนำของคุณหมอ และเลือกรับประทานอาหารที่มีประโยชน์ต่อร่างกายอย่างครบถ้วนและในปริมาณที่เหมาะสม อย่างผักหรือผลไม้สด ๆ และหลีกเลี่ยงการบริโภคน้ำตาลและคาร์โบไฮเดรตขัดสี เช่น ข้าวขาว ขนมปังขาว พาสต้า


    คุณกำลังเป็นเบาหวานอยู่ใช่หรือไม่?

    คุณไม่ได้อยู่ตัวคนเดียว เข้าร่วมชุมชนเบาหวานและแลกเปลี่ยนเรื่องราวและประสบการณ์ของคุณ เข้าร่วมชุมชนได้เลย!


    Hello Health Group ไม่ได้ให้คำแนะนำด้านการแพทย์ การวินิจฉัยโรค หรือการรักษาโรคแต่อย่างใด

    แหล่งที่มา
    รูปของผู้เขียนbadge
    เขียนโดย ธนชาติ จึงแย้มปิ่น แก้ไขล่าสุด 3 สัปดาห์ก่อน
    ตรวจสอบความถูกต้องของข้อมูลโดย Duangkamon Junnet
    Next article: