ภาวะมิสซี หรือ MIS C เป็นภาวะแทรกซ้อนหลังจากหายจากโรคโควิด-19 ที่พบในเด็กและวัยรุ่น เกิดจากระบบภูมิคุ้มกันร่างกายตอบสนองมากผิดปกติ ทำให้เกิดภาวะอักเสบตามอวัยวะและเนื้อเยื่อต่าง ๆ ของร่างกาย ส่งผลให้เด็กมีไข้ ตาแดง คลื่นไส้ อาเจียน ท้องเสีย มีผื่นขึ้นตามผิวหนัง เป็นต้น แม้ภาวะมิสซีจะพบได้ไม่บ่อยนัก แต่ก็อาจเป็นอันตรายถึงชีวิตได้ คุณพ่อคุณแม่จึงควรหมั่นสังเกตสภาวะสุขภาพของเด็กหลังหายจากโรคโควิด-19 หากพบว่ามีอาการดังกล่าว ควรพาเด็กไปพบคุณหมอโดยเร็วที่สุด
MIS C ย่อมาจากคำว่า Multisystem Inflammatory Syndrome in Children หรือเรียกว่า ภาวะมิสซี คือ กลุ่มอาการอักเสบหลายระบบในเด็ก มักพบบริเวณอวัยวะและเนื้อเยื่อต่าง ๆ เช่น ดวงตา หัวใจ ปอด หลอดเลือด ไต อวัยวะในระบบย่อยอาหาร สมอง ผิวหนัง ภาวะนี้เป็นภาวะแทรกซ้อนรุนแรงที่พบหลังเด็กหายจากโรคโควิด-19 เกิดจากระบบภูมิคุุ้มกันทำงานมากเกินไปเพื่อต่อต้านไวรัสแปลกปลอมที่เข้าสู่ในร่างกาย มักเกิดขึ้นในช่วงใกล้หายจากโควิด-19 หรืออาจเกิดในช่วง 2-6 สัปดาห์หลังติดเชื้อโควิด-19
ภาวะมิสซี มักเกิดขึ้นกับเด็กที่เพิ่งหายจากโรคโควิด-19 โดยเฉพาะเด็กอายุ 8-9 ปี แต่กลุ่มอาการนี้ก็สามารถเกิดได้กับเด็กทารกและวัยรุ่นได้ และมักเกิดกับเด็กผู้ชายมากกว่าเด็กผู้หญิง ดังนั้น แม้ในบางครั้งอาการโรคโควิด-19 ในเด็กอาจไม่รุนแรงเท่าผู้ใหญ่ และบุตรหลานที่เคยติดเชื้อโควิด-19 มักมีอาการดีขึ้นจนตรวจไม่พบเชื้อแล้ว คุณพ่อคุณแม่ก็ควรหมั่นสังเกตอาการและภาวะสุขภาพของเด็ก หากพบอาการผิดปกติ ควรพาไปพบคุณหมอโดยเร็ว เพื่อรับการวินิจฉัยและรับการรักษาที่เหมาะสมที่สุด
อาการของภาวะมิสซี อาจแตกต่างกันไปขึ้นอยู่กับบริเวณที่เกิดการอักเสบ อาการที่พบอาจมีดังนี้
- เป็นไข้ตั้งแต่ 38 องศาเซลเซียสนานเกิน 1 วัน ร่วมกับอาการอย่างน้อย 2 ระบบ ดังนี้
ผื่น ตาแดง หรือมีอาการอักเสบของเยื่อบุต่างๆ ความดันโลหิตต่ำหรือช็อก อาการระบบหัวใจและหลอดเลือด ได้แก่ หัวใจเต้นเร็วผิดปกติ เจ็บแน่นหน้าอก ภาวะเลือดออกง่ายจากการแข้งตัวของเลือดผิดปกติ อาการระบบทางเดินอาหาร ได้แก่ ปวดท้อง อาเจียน ท้องเสีย อาการระบบทางเดินหายใจ ได้แก่ ไอ หอบเหนื่อย อาการของระบบประสาท ได้แก่ ปวดศีรษะ มึนศีรษะ ชัก แขนขาอ่อนแรว ปัสสาวะออกน้อย หากมีอาการต่อไปนี้ ควรพาเด็กไปพบคุณหมอ เพื่อรับการรักษาโดยเร็วที่สุด เนื่องจากอาการอาจเกิดขึ้นทับซ้อนกับภาวะติดเชื้อหรือโรคอื่น ๆ ที่ทำให้อาการของเด็กแย่ลง
- ปวดท้องรุนแรง
- หายใจลำบาก
- ผิวซีด หรือผิวหนัง ริมฝีปาก ฐานเล็บเปลี่ยนเป็นสีฟ้า
- สับสน มึนงง
- ปลุกไม่ตื่น ง่วงนอนตลอดเวลา
วิธีรักษาของคุณหมออาจเป็นการรักษาตามอาการ ดังต่อไปนี้
- ให้ของเหลวเพื่อรักษาภาวะขาดน้ำ
- ให้ออกซิเจนเพื่อช่วยแก้ปัญหาการหายใจไม่สะดวก
- ให้ยาผ่านหลอดเลือดดำ
- จ่ายยาต้านลิ่มเลือด
- จ่ายยาปฏิชีวนะเพื่อป้องกันการติดเชื้อ
หรือการรักษาเพื่อลดการอักเสบที่เกิดขึ้นทั่วร่างกาย ดังต่อไปนี้
- จ่ายยากดการอักเสบ เช่น ยาสเตียรอย อิมมูโนโกลบูลิน
การดูแลตัวเองเพื่อป้องกันโรคโควิด-19
วิธีการสอนให้เด็กดูแลตัวเองเพื่อป้องกันโรคโควิด-19 และลดความเสี่ยงในการเกิดภาวะมิสซี อาจทำได้ดังนี้
- ล้างมือให้สะอาดอยู่เสมอ โดยเฉพาะก่อนและหลังรับประทานอาหาร หลังใช้ห้องน้ำ และหลังสัมผัสสิ่งของหรือพื้นที่สาธารณะ โดยให้เด็กล้างมือให้สะอาดด้วยน้ำสบู่ ถูสบู่ให้ทั่วฝ่ามือ ซอกนิ้ว เล็บ ฝ่ามือ และไล่ไปถึงแขนท่อนล่างทั้งสองข้างเล็กน้อย เป็นเวลา 20 วินาที หรือร้องเพลงแฮปปี้เบิร์ธเดย์ 2 รอบ
- ควรพกเจลหรือสเปรย์แอลกอฮอล์ที่มีปริมาณแอลกอฮอล์อย่างน้อย 70% ติดตัวเสมอเพื่อใช้ทำความสะอาดมือและผื้นผิวรอบตัว ในกรณีที่ไม่สะดวกล้างมือด้วยน้ำและสบู่
- หลีกเลี่ยงการให้เด็กเข้าใกล้คนที่กำลังป่วย โดยเฉพาะคนที่ไอหรือสูดน้ำมูก
- สอนให้เด็กรักษาระยะห่างจากบุคคลอื่นหรือคนที่ไม่ได้อยู่บ้านเดียวกันอย่างน้อย 2 เมตร
- สอนให้เด็กสวมหน้ากากอนามัยในที่สาธารณะเสมอ
- หลีกเลี่ยงการให้เด็กจับจมูก ขยี้ตา หรือสัมผัสปากของตัวเอง เพื่อลดความเสี่ยงที่เชื้อโรคจากมือจะเข้าสู่ร่างกาย