พัฒนาการทารกในครรภ์ สัปดาห์ที่ 21 ของการตั้งครรภ์

โดย ทบทวนบทความโดย ทีม Hello คุณหมอ

ถ้าคุณกำลังตั้งครรภ์…แล้วอยากจะรู้ถึงพัฒนาการของทารกในครรภ์ในแต่ละช่วงเวลา นี่คือสิ่งที่คุณแม่ควรรู้เกี่ยวกับ พัฒนาการทารกในครรภ์ สัปดาห์ที่ 21

พัฒนาการทารกในครรภ์ สัปดาห์ที่ 21

ลูกจะเติบโตอย่างไร

ในช่วงเวลานี้ลูกของคุณจะมีขนาดเท่ากับแครอท คือมีความสูงประมาณ 26.7 เซ็นติเมตรโดยวัดจากศีรษะถึงปลายเท้า และมีน้ำหนักประมาณ 340 กรัม

ลำไส้ของลูกน้อยได้พัฒนาจนสามารถดูดซึมน้ำตาลในรูปของเหลว ผ่านทางระบบลำไส้ใหญ่ได้นิดๆ หน่อยๆ แล้ว แต่หลักๆ แล้วยังรับสารอาหารผ่านทางสายรกอยู่

ตับและม้ามของลูกน้อยจะทำหน้าที่ผลิตเซลล์เม็ดเลือดขึ้นมา ไขกระดูกได้รับการพัฒนาจนสามารถสร้างเซลล์เม็ดเลือดขึ้นได้ และกลายเป็นอวัยวะหลักที่ใช้ผลิตเซลล์เม็ดเลือดแดง นับตั้งแต่ตั้งครรภ์ได้ 9 เดือน และหลังคลอด ตับอ่อนจะหยุดผลิตเซลล์เม็ดเลือดแดงในสัปดาห์ที่ 30 ของการตั้งครรภ์ และตับจะหยุดผลิตเซลล์เม็ดเลือดแดง ก่อนถึงกำหนดคลอดสองสามสัปดาห์

ความเปลี่ยนแปลงของร่างกายและรูปแบบการใช้ชีวิต

ร่างกายจะเปลี่ยนไปอย่างไรบ้าง

คุณอาจรู้สึกสบายเนื้อสบายตัวขึ้นในช่วงเวลานี้ หน้าท้องของคุณจะไม่ใหญ่จนเกินไป และความรู้สึกอึดอัดจากการตั้งครรภ์ก็จะหายไปหมดแล้วเมื่อมาถึงตอนนี้ ฉะนั้นก็เพลิดเพลินกับความรู้สึกดีๆ รวมทั้งความรู้สึกผ่อนคลายในช่วงเวลานี้ซะ เพราะในอีกสามเดือนข้างหน้า คุณอาจรู้สึกไม่สบายเนื้อไม่สบายตัวและอ่อนเพลียมากขึ้นได้

แต่ยังมีปัญหาอื่นที่คุณต้องเผชิญอีกหลายอย่างนะ ซึ่งสำหรับผู้หญิงบางคนนั้น ปัญหาสิวอาจทำให้รู้สึกหนักอกหนักใจขึ้นมาได้ ปัญหาสิวนี้เกิดจากการที่ร่างกายผลิตน้ำมันเพิ่มขึ้น ฉะนั้นในการลดปัญหาสิว คุณก็ควรทำความสะอาดผิวที่เป็นปัญหาด้วยสบู่หรือเคลนเซอร์ชนิดอ่อนโยนวันละสองครั้ง แล้วอย่าลืมใช้มอยส์เจอไรเซอร์หรือเครื่องสำอาง ที่ไม่มีส่วนผสมของน้ำมันด้วยล่ะ อย่ากินยารักษาสิวหรือใช้ผลิตภัณฑ์รักษาสิวใดๆ ที่ไม่ได้รับการวินิจฉัยจากแพทย์ก่อน เพราะผลิตภัณฑ์พวกนั้นอาจส่งผลที่เป็นอันตรายต่อการตั้งครรภ์ได้

นอกจากนี้คุณยังมีแนวโน้มที่จะมีเส้นเลือดขอดด้วย ทารกที่กำลังเติบโตนั้นจะสร้างแรงกดมากขึ้นกับเส้นเลือดในบริเวณขา ฮอร์โมนโปรเจสเตอโรนที่เพิ่มขึ้นก็จะทำให้เส้นเลือดอ่อนแอลงด้วย นอกจากนี้คุณก็เสี่ยงที่จะมีเส้นเลือดขอด ถ้าสมาชิกในครอบครัวเคยเป็น ซึ่งอาการเส้นเลือดขอดจะแย่ลง ถ้าคุณตั้งครรภ์มากกว่า 2 ครั้งและมีอายุมากขึ้น สำหรับการป้องกันและลดปัญหาเส้นเลือดขอดนั้น คุณก็ควรออกกำลังกายทุกวัน ยกขาและเท้าขึ้นเมื่อมีโอกาส ตอนตะแคงซ้าย และใส่เข็มขัดพยุงครรภ์

คุณอาจมีอาการของกลุ่มเส้นเลือดฝอยโชว์ให้เห็นบนผิวหนังด้วย โดยเฉพาะในบริเวณข้อเท้า หลังเท้า หรือใบหน้า เราทุกคนต่างก็มีโอกาสเป็นเส้นเลือดขอดด้วยกันทั้งนั้น ไม่ว่าจะเป็นแบบที่แตกสาขาจากตรงกลาง หรือมีเส้นเลือดขอดรวมกันเป็นกระจุก ซึ่งไม่ได้สร้างความรู้สึกไม่สบายอะไรนัก และโดยปกติก็มักจะหายไปเองหลังคลอด

ควรระมัดระวังอะไรบ้าง

ช่วงเวลานี้ คุณอาจเขียนบันทึกหรือใช้เครื่องบันทึกเสียงก็ได้ เมื่อวันเวลาผ่านไป ลูกของคุณ (ซึ่งไม่ได้อยู่ในวัยเด็กแล้ว) ก็อาจจะรู้สึกดีใจที่ได้รับรู้เรื่องราว ในช่วงเวลาก่อนที่พวกเขาจะลืมตาขึ้นมาดูโลก นอกจากนี้อาจลองหากล่องเปล่าๆ ซักใบไว้เก็บรูปถ่ายของคุณก่อนการตั้งครรภ์ รูปสามี สัตว์เลี้ยง บ้าน นิตยาสาร หนังสือพิมพ์ หรือของที่ระลึกใดๆ ที่เกี่ยวข้องกับการตั้งครรภ์ครั้งนี้ แต่ไม่ต้องถึงกับนำไปฝังดินหรอกนะ แค่ปิดผนึกให้ดีและเก็บเอาไว้จนกว่าลูกของคุณโตก็พอ

การพบหมอ

ควรปรึกษาแพทย์อย่างไรบ้าง

ถึงแม้จะยังอีกหลายเดือนกว่าจะถึงกำหนดคลอด แต่เต้านมของคุณก็เตรียมพร้อมแล้ว และอาจเกิดอาการท่อน้ำนมอุดตันได้ คุณจึงควรใช้ลูกประคบอุ่นๆ นวดเบาๆ ซึ่งจะช่วยสลายสิ่งอุดตันในท่อน้ำนมได้ภายในสองสามวัน อย่างเช่น เมื่อถึงเวลาต้องให้นมบุตร ผู้เชี่ยวชาญบางคนแนะนำให้หลีกเลี่ยงเสื้อชั้นในแบบเสริมโครง แต่ควรใส่เสื้อชั้นในที่ช่วยพยุงเต้านมให้คุณได้ และอย่าลืมตรวจสอบเต้านมด้วยตัวเองเป็นประจำทุกเดือนด้วยล่ะ ถึงการตรวจสอบเนื้องอกจะเป็นอะไรที่ซับซ้อนกว่า เนื่องจากเต้านมมีการเปลี่ยนแปลงในระหว่างการตั้งครรภ์ แต่ก็ยังเป็นเรื่องจำเป็นที่ต้องทำการตรวจสอบ ถ้าคุณคลำพบก้อนอะไร ก็ควรบอกคุณหมอเมื่อถึงเวลาไปพบครั้งต่อไป

การทดสอบใดที่ควรรู้

นับแต่นี้เป็นต้นไป คุณจะต้องไปพบคุณหมอบ่อยขึ้น ซึ่งคุณอาจขอให้คุณหมอทำการตรวจสอบตามรายการต่อไปนี้ ได้แก่

  • ชั่งน้ำหนักและวัดความดันโลหิต
  • ตรวจปัสสาวะเพื่อหาค่าน้ำตาลและโปรตีน
  • วัดอัตราการเต้นของหัวใจ
  • วัดขนาดมดลูกโดยการคลำจากภายนอก เพื่อคำนวณหาวันเวลาที่ครบกำหนดคลอด
  • วัดความสูงของยอดมดลูก
  • ตรวจสอบอาการบวมของมือและเท้า รวมทั้งตรวจหาเส้นเลือดขอดบริเวณขาด้วย
  • อาการต่างที่เกิดขึ้นกับคุณ โดยเฉพาะอาการที่ไม่ปกติ
  • จัดเตรียมรายการข้อสงสัยหรือปัญหา ที่คุณอยากจะพูดคุยกับคุณหมอ

สุขภาพและความปลอดภัย

ควรทำอย่างไรเพื่อให้สุขภาพดีและปลอดภัยต่อการตั้งครรภ์

คาเฟอีนและสารทดแทนความหวาน

คุณสามารถดื่มน้ำอัดลมชนิดน้ำตาลน้อยได้ ตราบใดที่คุณไม่บริโภคคาเฟอีนมากเกินไป คุณควรจำกัดการบริโภคคาเฟอีนแค่วันละ 200 มก. การดื่มเครื่องดื่มที่ใช้สารทดแทนความหวานนั้นถือว่าปลอดภัย ตราบใดที่คุณดื่มในปริมาณที่เหมาะสม ถ้าคุณชอบเครื่องดื่มชนิดนี้ ก็สามารถดื่มได้วันละหนึ่งถึงสองกระป๋อง แต่ต้องไม่ลืมดื่มน้ำ นม และน้ำผลไม้ด้วย เพื่อเติมน้ำและสารอาหารที่จำเป็นให้แก่ตัวเอง

พัฒนาการทารกในครรภ์ สัปดาห์ที่ 21

อาหารที่มีส่วนผสมของตับ

ตับสัตว์นับว่าเป็นอาหารที่มีประโยชน์ต่อสุขภาพ เนื่องจากอุดมไปด้วยวิตามิน แร่ธาตุ และโปรตีน แต่มีวิตามินเอชนิดไม่เปลี่ยนรูป (หรือเรียกอีกอย่างว่าเรตินอล) ในปริมาณที่สูงด้วย วิตามินชนิดไม่เปลี่ยนรูปนี้มักพบในอาหารที่มาจากสัตว์ อย่างเช่น ไข่ นม และตับ การกินวิตามินชนิดนี้ในปริมาณที่มากเกินไป อาจทำให้ลูกน้อยเสี่ยงต่อการเป็นโรคพิการแต่กำเนิดได้ โดยเฉพาะอย่างยิ่งในช่วงเดือนแรกๆ ของการตั้งครรภ์ นอกจากนี้ในตับวัวยังมีวิตามินเอที่ไม่เปลี่ยนรูปมากเป็นสามเท่า ซึ่งเป็นปริมาณสูงสุดที่คุณหมอแนะนำให้รับประทานต่อวัน ฉะนั้น จึงไม่ควรบริโภคตับทุกวัน แต่ถ้ากินแค่เดือนละครั้งสองครั้งก็อาจจะไม่ก่อให้เกิดอันตราย

แล้วในสัปดาห์ต่อไปลูกน้อยจะมีพัฒนาการอย่างไรต่อไปนะ

Hello Health Groupไม่ได้ให้คำแนะนำทางการแพทย์ การวินิจฉัยโรค หรือการรักษาโรคแต่อย่างใด

อ่านเพิ่มเติม:

แหล่งที่มา