อาการ แพ้ยุง เรื่องใกล้ตัวที่คุณควรต้องรู้

ทบทวนบทความโดย | โดย

Update Date พฤษภาคม 11, 2020
Share now

เวลายุงกัดเรามักจะมีอาการคัน บวมแดงเป็นปกติกันอยู่แล้ว แต่สำหรับคนที่ แพ้ยุง ก็จะทวีความรุนแรงขึ้นไปอีกมาก ทั้งบวมกว่าปกติ มีรอยแดงเป็นบริเวณกว้าง นอกจากนี้หลังจากที่หายแล้วก็จะเหลือรอยด่างดำไว้กวนใจเราอีก ทำให้ผิวสวยๆ ของเราเสียหายหมด บทความนี้จะช่วยให้เข้าใจว่าอาการ แพ้ยุง เกิดจากอะไร และควรป้องกันอย่างไรดี

ปฏิกิริยาภูมิแพ้ต่อยุง (Skeeter syndrome) คืออะไร

เกือบทุกคนมีความรู้สึกไวต่อการถูกยุงกัด แต่สำหรับผู้ที่เป็นโรคภูมิแพ้ที่รุนแรง อาจมีอาการมากกว่าคนอื่นๆ  จนสามารถเกิดอาการที่ร้ายแรงได้ อาการที่พบบ่อยคืออาการแดง คัน ซึ่งเกิดจากปฏิกิริยาของระบบภูมิคุ้มกันของร่างกายกับโปรตีนในน้ำลายของยุง เรียกปฏิกิริยานี้ว่า Skeeter syndrome เมื่อยุงเจาะลงไปดูดเลือดจะปล่อยโปรตีนบางอย่างลงไปในเลือดของเราเพื่อให้เลือดไม่จับตัวเป็นก้อน ทำให้ง่ายต่อการดูดเลือด

บางคนมีความเสี่ยงต่อการแพ้มาก เช่น เด็กที่อายุน้อย คนที่เป็นโรคภูมิแพ้ในองค์ประกอบบางอย่างของน้ำลายยุง เช่น โปรตีนและสารต้านจุลชีพ ซึ่งอาจจะมีความเสี่ยงต่อการเกิดปฏิกิริยาภูมิแพ้ยุงมากขึ้น  ยิ่งเราโดนยุงกัดมากขึ้นเท่าไหร่ก็ยิ่งมีแนวโน้มที่จะแพ้มากขึ้น นั่นหมายความว่าผู้ใหญ่มักมีปฏิกิริยารุนแรงน้อยกว่าเด็กๆ ส่วนใหญ่อาการบวมแดงจะเกิดหลังจากที่ยุงกัดหลายนาทีหรือพบในวันรุ่งขึ้น อาการเหล่านี้อาจเกิดขึ้นได้ภายใน 48 ชั่วโมงหลังจากที่ยุงกัด แต่อาการคันและรอยแดงจะค่อยๆ จางหายไปและอาการบวมที่ผิวหนังจะค่อยๆ ลดลงจนกลับสู่สภาพปกติ ปกติจะใช้เวลาประมาณ 3-4 วัน อาการบวมก็จะลดลงหลังจากผ่านไปประมาณหนึ่งสัปดาห์

กลุ่มเสี่ยง

  • ผู้ชาย
  • สตรีมีครรภ์
  • คนที่มีน้ำหนักเกินหรือเป็นโรคอ้วน
  • คนที่มีเลือดกรุ๊ปโอ
  • คนที่เพิ่งออกกำลังกาย
  • คนที่ปล่อยปริมาณกรดยูริค กรดแลคติคและแอมโมเนียที่สูงขึ้น
  • คนที่เพิ่งดื่มเบียร์
  • คนที่ใส่เสื้อผ้าสีเข้ม เนื่องจากยุงชอบความร้อน การใส่เสื้อผ้าสีเข้มอาจทำให้ยุงกัดมากกว่าเพราะสีเข้าดูดซับความร้อนไว้

อาการ แพ้ยุง

คนที่มีอาการแพ้เวลายุงกัดจะมีตุ่มที่ใหญ่ขึ้นกว่าปกติ ซึ่งเป็นหนึ่งในอาการของอาการแพ้ที่รุนแรง อาการเหล่านี้อาจรวมถึง มีอาการคันมากๆ บริเวณที่ยุงกัด เกิดเป็นแผล มีรอยช้ำบริเวณรอบๆ ที่โดนยุงกัด ต่อมน้ำเหลืองบวมโต หรืออาจเกิดปฎิกิริยาภูมิแพ้เฉียบพลันรุนแรง (Naphylaxis) ซึ่งเป็นภาวะที่หายากและเป็นอันตรายถึงชีวิต นอกจากนี้ยังส่งผลให้เกิดอาการบวมที่คอ หายใจติดขัด และมีเสียงดังฮืดๆ ซึ่งต้องได้รับการดูแลรักษาทางการแพทย์ทันที และหากมีอาการตังต่อไปนี้ควรขอความช่วยเหลือจากแพทย์ทันที

  • มีไข้ร่วมด้วย
  • ปวดหัวอย่างรุนแรง
  • คลื่นไส้หรืออาเจียน
  • มีผื่นขึ้น
  • มีอาการเมื่อยล้า
  • การเปลี่ยนแปลงทางระบบประสาท เช่น กล้ามเนื้อด้านใดด้านหนึ่งของร่างกายอ่อนลง

การบรรเทาอาการยุงกัดแบบง่ายๆ

เมื่อยุงกัดคุณอาจลองใช้วิธีการง่ายๆ ในการแก้ไขด้วยตัวเองที่บ้าน

  • ล้างผิวบริเวณที่โดนกัด 1-2 ครั้งต่อวัน และทาครีมที่เป็นยาปฏิชีวนะ เช่น ยา bacitracin / polymyxin (Polysporin)
  • ใช้ผ้าเย็น หรือผ้าเปียกเช็ดบริเวณที่โดนกัดในทันทีที่โดนกัดเพื่อลดอาการบวม
  • ใช้ข้าวโอ๊ตอุ่นๆ บดทาบริเวณที่โดนกัดเพื่อบรรเทาอาการคัน
  • ใช้ผงฟูละลายน้ำและน้ำเปล่าวันละ1-2ครั้งจนอาการบวมและคันลดลง
  • ใช้วิธีการกดทับด้วยเล็บมือหรือวัตถุอื่น ๆ เช่น ฝาปากกาประมาณ 10 วินาทีเพื่อบรรเทาอาการคันชั่วคราว

ป้องกันอย่างไรดี

เมื่อยุงกัดแล้วมีอาการแพ้เป็นเรื่องที่น่ารำคาญไม่น้อยเลยทีเดียว ดังนั้นเราต้องหาวิธีการป้องกัน โดยเริ่มจากการทำลายแหล่งน้ำขัง ซึ่งเป็นที่เพาะพันธุ์ของยุง หลีกเลี่ยงการอยู่ในที่ที่ยุงชุม หรือการอยู่ในที่โล่งช่วงหัวค่ำ เพราะเป็นช่วงเวลาที่ยุงเยอะที่สุด นอกจากการป้องกันการเกิดของยุงแล้ว การป้องกันตัวเองก็สามารถช่วยได้เหมือนกัน เช่น สวมชุดแขนยาว กางเกงขายาว ซ่อมรูรั่วของประตูหน้าต่างป้องกันไม่ให้ยุงเข้ามาในบ้านได้ ใช้เทียนตะไคร้หอมในพื้นที่กลางแจ้ง สิ่งสำคัญคือการทายาที่มีส่วนผสมของ Diethyltoluamide (DEET) ซึ่งเป็นสารประกอบที่นิยมนำมาไล่ยุง สถาบันโรคภูมิแพ้ โรคหืดหอบ และภูมิคุ้มกันแห่งสหรัฐอเมริกาแนะนำให้ใช้ผลิตภัณฑ์ป้องกันยุงที่มี DEET อยู่ระหว่าง 6-25% โดยสารนี้สามารถออกฤทธิ์ป้องกันยุงได้นานถึง 6 ชั่วโมง ที่สำคัญควรทำตามคำแนะนำอย่างระมัดระวัง และเพื่อความปลอดภัยควรทดสอบผลิตภัณฑ์บนแขนเล็กน้อย รอจนครบ 24 ชั่วโมงเพื่อให้แน่ใจว่าปลอดภัยกับร่างกายของคุณ เนื่องจากสารนี้สามารถทำให้เกิดปฏิกิริยาทางผิวหนังจนเกิดอาการแพ้ได้

Hello Health Group ไม่ได้ให้คำแนะนำด้านการแพทย์ การวินิจฉัยโรค หรือการรักษาโรคแต่อย่างใด

อ่านเพิ่มเติม:

บทความนี้มีประโยชน์ต่อคุณหรือไม่
happy unhappy"
แหล่งที่มา

บทความแนะนำ

ยุงกัด-บ่อย-สาเหตุ

ไขข้อสงสัย ทำไมเราถึงชอบโดน ยุงกัด มากกว่าคนอื่น

ทบทวนบทความโดย ทีม Hello คุณหมอ
เขียนบทความโดย พลอย วงษ์วิไล
เผยแพร่วันที่ มีนาคม 9, 2020
ยุง-พาหะนำเชื้อเอชไอวี

ยุง เป็นพาหะนำเชื้อ เอชไอวี ได้หรือไม่

ทบทวนบทความโดย ทีม Hello คุณหมอ
เขียนบทความโดย ชลธิชา จันทร์วิบูลย์
เผยแพร่วันที่ กุมภาพันธ์ 26, 2020