คุณมีข้อกังวลอะไร

close
ไม่ถูกต้อง
เข้าใจยาก
อื่น ๆ

หรือ คัดลอกลิงก์

ใหม่

แผลผ่าตัด ควรดูแลอย่างไร

แผลผ่าตัด ควรดูแลอย่างไร

แผลผ่าตัด เป็นแผลที่เกิดจากการกรีดผิวหนัง หรืออวัยวะส่วนอื่น ๆ เช่น อวัยวะในช่องท้อง โดยใช้มีดผ่าตัด แสงเลเซอร์ เป็นต้น เพื่อรักษาสภาวะสุขภาพ เช่น อุบัติเหตุ ผ่าตัดไส้ติ่งผ่าตัดทำคลอด ศัลยกรรม โดยขนาดแผลผ่าตัดขึ้นอยู่กับชนิดของการผ่าตัดและบริเวณที่ได้รับการผ่าตัด หลังเข้ารับการผ่าตัดควรดูแลแผลผ่าตัดอย่างเหมาะสม เพื่อป้องกันปัจจัยเสี่ยงที่อาจทำให้แผลติดเชื้อได้

แผลผ่าตัดคืออะไร

แผลผ่าตัด คือ แผลที่เกิดจากการเปิดผิวหนังโดยใช้เครื่องมือผ่าตัด เช่น มีดผ่าตัด แสงเลเซอร์ กรีดเข้าไปที่ชั้นผิวหนัง เพื่อรักษาสภาวะสุขภาพหรืออุบัติเหตุที่ผิวหนัง หรืออวัยวะต่าง ๆ ภายในร่างกาย แผลผ่าตัดมีขนาดแตกต่างกันตามประเภทชนิดของการผ่าตัด รวมไปถึงตำแหน่งของการผ่าตัด โดยปกติแล้ว หลังผ่าตัดเสร็จ คุณหมอจะเย็บปิดแผลด้วยไหม หรือบางครั้งอาจเปิดแผลไว้

ประเภทของแผลผ่าตัด

ประเภทของแผลผ่าตัดอาจแบ่งออกตามลักษณะแผลได้ดังนี้

  • แผลผ่าตัดสะอาด เป็นแผลสะอาดที่ไม่เสี่ยงต่อการอักเสบหรือการติดเชื้อ เช่น แผลผ่าตัดที่ผิวหนัง แผลผ่าตัดที่บริเวณรอบดวงตา
  • แผลผ่าตัดสะอาดปนเปื้อน เป็นแผลที่อาจมีโอกาสเสี่ยงติดเชื้อได้ แม้บาดแผลอาจไม่แสดงอาการติดเชื้อ เช่น แผลผ่าตัดในระบบทางเดินอาหาร
  • แผลผ่าตัดปนเปื้อน เป็นแผลที่เกิดจากอุบัติเหตุที่อาจส่งผลให้บริเวณผิวหนังรอบ ๆ บาดแผลเสี่ยงปนเปื้อนเชื้อโรคได้ง่าย
  • แผลผ่าตัดสกปรก เป็นแผลที่อาจเสี่ยงอักเสบหรือติดเชื้อได้มากที่สุด เนื่องจากบาดแผลอาจสัมผัสกับสิ่งปนเปื้อนโดยตรง

วิธีดูแลแผลผ่าตัด

วิธีดูแลแผลผ่าตัดดังต่อไปนี้ อาจช่วยป้องกันแผลติดเชื้อได้

  • ล้างมือให้สะอาดด้วยสบู่ จากนั้นเช็ดมือให้แห้งสนิท ก่อนล้างแผล
  • เตรียมอุปกรณ์ล้างแผล และต้องแน่ใจว่าอุปกรณ์ทุกชิ้นผ่านการฆ่าเชื้อมาแล้ว
  • สวมถุงมือยางทางการแพทย์ เพื่อป้องกันไม่ให้มือไปสัมผัสกับแผลโดยตรง
  • แกะเทปที่ปิดแผลออกอย่างระมัดระวัง
  • ค่อย ๆ ใช้น้ำเกลือเช็ดบริเวณรอบ ๆ แผลผ่าตัด ทั้งนี้ ไม่ควรใช้แอลกอฮอล์ เนื่องจากแอลกอฮอล์มีฤทธิ์ทำลายโปรตีนในเนื้อเยื่อ อาจทำให้เกิดการระคายเคืองและแผลหายช้าได้ นอกจากนี้ ไม่ควรทาครีมหรือโลชั่นรอบแผลผ่าตัด ยกเว้นได้รับคำแนะนำจากคุณหมอ
  • ใช้ผ้าก๊อซซับบริเวณแผลผ่าตัดให้แห้ง และปิดแผลผ่าตัดให้เรียบร้อย

นอกจากนี้ หลังผ่าตัดควรหลีกเลี่ยงการเคลื่อนไหวร่างกายที่ส่งผลต่อบริเวณบาดแผล เช่น การยกของหนัก การออกกำลังกาย รวมถึงการแช่น้ำ ประมาณ 1 เดือน และไม่ควรให้แผลโดนน้ำอย่างน้อย 24 ชั่วโมงหรืองดอาบน้ำ 1 วันหลังผ่าตัด รวมถึงควรงดการสูบบุหรี่และดื่มเครื่องดื่มแอลกอฮอล์ด้วย การดูแลแผลอย่างเหมาะสมตามคำแนะนำข้างต้นอาจช่วยป้องกันการติดเชื้อและลดรอยแผลเป็นเมื่อแผลผ่าตัดสมาน รวมถึงแผลเปิดหรือปริออก

ควรไปพบคุณหมอเมื่อไหร่

หากมีอาการดังต่อไปนี้ อาจเป็นสัญญาณว่าแผลผ่าตัดติดเชื้อ ซึ่งควรไปพบคุณหมอเพื่อรับการวินิจฉัยและรักษาโดยเร็วที่สุด

  • มีไข้ขึ้นสูง 38 องศาเซลเซียส
  • เจ็บหรือปวดแผลมากกว่าเดิม
  • แผลบวมแดงผิดปกติ
  • แผลแห้ง ไม่ชุ่มชื้น และเปลี่ยนเป็นสีคล้ำ
  • แผลกว้างและลึกขึ้น ลักษณะเหมือนแผลฉีก
  • แผลมีหนองสีเขียวหรือสีเหลืองไหลออกมา รวมถึงอาจมีเลือดออก
  • แผลมีกลิ่นเหม็น

อย่างไรก็ตาม ควรไปพบคุณหมอตามนัดติดตามอาการ เพื่อให้คุณหมอพิจารณาดูแผลหลังผ่าตัดว่ามีอาการผิดปกติใด ๆ หรือไม่ ผู้ป่วยควรปฏิบัติตามคำแนะนำของคุณหมออย่างเคร่งครัด เพื่อลดความเสี่ยงในการเกิดปัญหาแผลติดเชื้อและแผลปริ

Hello Health Group ไม่ได้ให้คำแนะนำด้านการแพทย์ การวินิจฉัยโรค หรือการรักษาโรคแต่อย่างใด

แหล่งที่มา

How to Take Care of Your Wound After Surgery. https://www.webmd.com/first-aid/surgical-wound-care. Accessed April 18, 2022

Surgical wound care – open. https://medlineplus.gov/ency/patientinstructions/000040.htm. Accessed April 18, 2022

Surgical wound care – closed. https://medlineplus.gov/ency/patientinstructions/000738.htm. Accessed April 18, 2022

Surgical Site Infections. https://www.hopkinsmedicine.org/health/conditions-and-diseases/surgical-site-infections. Accessed April 18, 2022

Caring for surgical wounds at home. https://www.ouh.nhs.uk/patient-guide/leaflets/files/14109Pwounds.pdf. Accessed April 18, 2022

รูปของผู้เขียนbadge
เขียนโดย นนทกร บัณฑิตสินทรัพย์ แก้ไขล่าสุด เมื่อสัปดาห์ก่อน
ตรวจสอบความถูกต้องของข้อมูลโดย เนตรนภา ปะวะคัง