คาร์บอนมอนอกไซด์เป็นพิษ (Carbon Monoxide Poisoning)

ทบทวนบทความโดย | โดย

Published on 09/11/2020 . 3 mins read
Share now

คาร์บอนมอนอกไซด์เป็นพิษ (Carbon monoxide poisoning) หมายถึงภาวะที่เกิดขึ้น เมื่อเราสูดดมเอาก๊าซคาร์บอนมอนอกไซด์เข้าไปมากเกินไป จนทำให้ระดับของก๊าซคาร์บอนมอนอกไซด์ในเลือดสูง

คำจำกัดความ

คาร์บอนมอนอกไซด์เป็นพิษ คืออะไร

คาร์บอนมอนอกไซด์เป็นพิษ (Carbon monoxide poisoning) หมายถึงภาวะที่เกิดขึ้น เมื่อเราสูดดมเอาก๊าซคาร์บอนมอนอกไซด์เข้าไปมากเกินไป จนทำให้ระดับของก๊าซคาร์บอนมอนอกไซด์ในเลือดสูง ก๊าซคาร์บอนมอนอกไซด์นี้จะเข้าไปแทนที่ออกซิเจนภายในเซลล์เม็ดเลือดแดง และทำให้เกิดความเสียหายต่อเนื้อเยื่อ อวัยวะ และอาจส่งผลให้เสียชีวิตได้

เราสามารถพบก๊าซคาร์บอนมอนอกไซด์ได้ทั่วไปในชีวิตประจำวัน เช่น

  • ท่อไอเสียของรถยนต์
  • ฮีตเตอร์
  • เตาถ่านปิ้งย่าง
  • เครื่องยนต์ของรถยนต์
  • เครื่องปั่นไฟฟ้า
  • เตาแก๊สทำอาหาร

การสูดดมก๊าซคาร์บอนมอนอกไซด์ในปริมาณเล็กน้อยนั้นอาจจะไม่ทำให้เกิดอันตรายอะไร แต่หากคุณได้รับก๊าซนี้ในปริมาณมาก เช่น จากการเผาถ่านในห้องอับ หรือเปิดเครื่องรถยนต์ไว้แล้วจอดนอนอยู่กับที่ ก็อาจทำให้ก๊าซคาร์บอนมอนอกไซด์สะสมอยู่มากเกินไป จนกลายเป็นอันตรายต่อชีวิตได้

คาร์บอนมอนอกไซด์เป็นพิษพบบ่อยแค่ไหน

ภาวะคาร์บอนมอนอกไซด์เป็นพิษนั้นสามารถเกิดขึ้นได้กับทุกคน โดยเฉพาะกับผู้ที่ต้องทำงานเกี่ยวกับเครื่องยนต์ หรือเตาถ่านในบริเวณที่เป็นห้องอับ ไม่มีอากาศถ่ายเท หรือผู้ที่ต้องเดินทางไกลด้วยรถยนต์ และจอดนอนพักในรถยนตร์โดยติดเครื่องยนต์ไว้

อาการ

อาการของคาร์บอนมอนอกไซด์เป็นพิษ

อาการที่พบได้บ่อยมีดังต่อไปนี้

ภาวะคาร์บอนมอนอกไซด์เป็นพิษนั้นจะมีอันตรายมากกับผู้ที่หมดสติ หรือผู้ที่มึนเมา เพราะอาจเกิดความเสียหายต่อสมอง หรือเสียชีวิตได้ ก่อนที่พวกเขาจะรู้ตัวกันเสียอีก

ควรไปพบคุณหมอเมื่อใด

สัญญาณเตือนของภาวะคาร์บอนมอนอกไซด์เป็นพิษนั้นอาจจะมองออกค่อนข้างยาก หากคุณสังเกตพบว่าคุณหรือคนรู้จักอาจจะมีอาการของภาวะคาร์บอนมอนอกไซด์เป็นพิษ ควรรีบระบายอากาศโดยรอบ และนำตัวผู้ป่วยส่งโรงพยาบาลในทันที

หากคุณมีคำถามเกี่ยวกับอาการของโรคโปรดปรึกษาแพทย์

ร่างกายของแต่ละบุคคลมีการตอบสนองแตกต่างกัน ทางที่ดีที่สุดควรปรึกษาแพทย์ เกี่ยวกับวิธีรักษาที่ดีที่สุดตามสถานการณ์ของคุณ

สาเหตุ

สาเหตุของคาร์บอนมอนอกไซด์เป็นพิษ

ภาวะคาร์บอนมอนอกไซด์เป็นพิษนั้นเกิดจากการที่ที่เราสูดดมเอาก๊าซคาร์บอนมอนอกไซด์เข้าไปมากจนเกินไป จนส่งผลกระทบต่อร่างกาย

ก๊าซคาร์บอนมอนอกไซด์นั้นเกิดขึ้นจากการที่เชื้อเพลงต่าง ๆ เช่น แก๊ส น้ำมัน ถ่าน หรือไม้ เผาไหม้อย่างไม่สมบูรณ์ นอกจากนี้ยังอาจเกิดขึ้นจากการทำงานของเครื่องยนต์ การทำอาหาร หรือเผาฟืน

แม้ว่าตามปกติแล้วกระบวนการเหล่านี้จะไม่ก่อให้เกิดก๊าซคาร์บอนมอนอกไซด์ในปริมาณที่เป็นอันตรายต่อร่างกาย แต่หากในบริเวณนั้นเป็นห้องอับ อากาศไม่ถ่ายเท ก็อาจจะทำให้ก๊าซคาร์บอนมอนอกไซด์สะสมในปริมาณมาก และแทนที่ออกซิเจนในอากาศ ทำให้เป็นอันตรายเมื่อเราสูดดมเข้าไป

ปัจจัยเสี่ยง

ปัจจัยเสี่ยงของคาร์บอนมอนอกไซด์เป็นพิษ

คนบางกลุ่มอาจจะมีโอกาสได้รับอันตรายจากคาร์บอนมอนอกไซด์ได้มากกว่า เช่น

  • ทารกในครรภ์ เนื่องจากก๊าซคาร์บอนมอนอกไซด์เป็นพิษนั้นจะเข้าไปแทนที่ออกซิเจนในเม็ดเลือดแดง หากคุณแม่ตั้งครรภ์สูดดมก๊าซคาร์บอนมอนอกไซด์เป็นพิษเข้าไปในปริมาณมาก อาจทำอันตรายต่อทารกในครรภ์ได้
  • เด็กเล็ก เด็กนั้นมักจะหายใจถี่กว่าผู้ใหญ่ ทำให้ได้รับก๊าซคาร์บอนมอนอกไซด์เข้าไปมากกว่าในระยะเวลาที่เท่ากัน
  • ผู้สูงอายุ ผู้สูงอายุนั้นมีความเสี่ยงมากกว่าที่จะเกิดอาการสมองเสียหายเนื่องจากคาร์บอนมอนอกไซด์เป็นพิษ
  • ผู้ป่วยโรคหัวใจเรื้อรัง
  • ผู้ที่หมดสติหรือผู้ที่มึนเมา

การวินิจฉัยและการรักษาโรค

ข้อมูลที่นำเสนอไม่สามารถใช้แทนข้อแนะนำทางการแพทย์ได้ โปรดปรึกษาแพทย์สำหรับข้อมูลเพิ่มเติม

การวินิจฉัยคาร์บอนมอนอกไซด์เป็นพิษ

แพทย์สามารถวินิจฉัยภาวะคาร์บอนมอนอกไซด์เป็นพิษได้จากการตรวจเลือด เพื่อดูปริมาณของคาร์บอนมอนอกไซด์ในเลือด นอกจากนี้แพทย์ก็อาจจะต้องตรวจดูอาการอื่นร่วมด้วย เช่น

  • คลื่นไส้ อาเจียน
  • วิงเวียนศีรษะ
  • ปวดหัว
  • หมดสติ

การรักษาคาร์บอนมอนอกไซด์เป็นพิษ

แพทย์อาจทำการรักษาภาวะคาร์บอนมอนอกไซด์เป็นพิษได้ด้วยวิธีการดังต่อไปนี้

ให้หน้ากากออกซิเจน แพทย์จะให้ผู้ป่วยสวมหน้ากากออกซิเจน เพื่อให้ผู้ป่วยได้หายใจรับออกซิเจนบริสุทธิ์เข้าไปในร่างกายผ่านทางปากและจมูก ทำให้ระดับของออกซิเจนในเลือดเพิ่มขึ้น และช่วยลดระดับของคาร์บอนมอนอกไซด์ในเลือดลดลง หากผู้ป่วยไม่สามารถหายใจเองได้ แพทย์อาจจำเป็นต้องใช้เครื่องช่วยหายใจ

ออกซิเจนบำบัด แพทย์อาจจะให้ผู้ป่วยทำออกซิเจนบำบัด (Hyperbaric oxygen therapy) ด้วยการให้ผู้ป่วยไปอยู่ในห้องแคปซูล ที่มีแรงดันอากาศสูงกว่าภายนอก 2-3 เท่า ให้ผู้ป่วยได้หายใจรับออกซิเจนบริสุทธิ์เข้าไป และเร่งกระบวนการแทนที่คาร์บอนมอนอกไซด์ภายในเลือดด้วยออกซิเจน

การเปลี่ยนแปลงไลฟ์สไตล์และการเยียวยาตนเอง

การเปลี่ยนไลฟ์สไตล์และการเยียวยาตัวเองที่ช่วยจัดการกับคาร์บอนมอนอกไซด์เป็นพิษ

การเปลี่ยนพฤติกรรมหรือการเยียวยาตนเอง ที่อาจช่วยรับมือคาร์บอนมอนอกไซด์เป็นพิษด้วยตนเอง มีดังนี้

  • จัดบริเวณให้มีอากาศถ่ายเท ในบริเวณที่ต้องมีการเผาไหม้เชื้อเพลิง ไม่ว่าจะเป็น ห้องครัวทำอาหาร เตาผิง หรือเตาเผาขยะ ควรอยู่ในจุดที่มีอากาศถ่ายเทเข้าออกได้ ไม่ปิดทึบ และหากอยู่ในอาคารควรเตรียมระบบระบายอากาศให้พร้อม
  • ติดตั้งเครื่องวัดปริมาณคาร์บอนมอนอกไซด์ ในบริเวณที่คาดว่าอาจจะมีคาร์บอนมอนอกไซด์ เพื่อช่วยสังเกตและป้องกันไม่ให้ระดับของคาร์บอนมอนอกไซด์มากเกินไป
  • หากต้องจอดรถนอนข้างทาง อย่าสตาร์ทรถทิ้งไว้ ให้ดับเครื่อง และเปิดกระจกเล็กน้อยแทน
  • อย่านอนหลับใกล้กับบริเวณเตาผิง หรือฮีตเตอร์

หากมีข้อสงสัยใด ๆ โปรดสอบถามแพทย์

Hello Health Group ไม่ได้ให้คำแนะนำด้านการแพทย์ การวินิจฉัยโรค หรือการรักษาโรคแต่อย่างใด

อัปเดตข่าวสารสุขภาพติดตามไลน์ Hello คุณหมอ
บทความนี้มีประโยชน์ต่อคุณหรือไม่
happy unhappy

บทความนี้ก็น่าสนใจเหมือนกัน

คัดจมูก หายใจไม่ออก เป็นเพราะอะไร และจะดูแลตัวเองอย่างไรได้บ้าง

อาการ คัดจมูก คือ อาการที่รู้สึกหายใจไม่ออก หรือหายใจไม่สะดวก หรือหายใจได้ไม่เต็มอิ่ม บางครั้งอาจเกิดอาการอักเสบจนทำให้จมูกแดง และบวม

ทบทวนบทความโดย ทีม Hello คุณหมอ
Written by Khongrit Somchai

แคะขี้มูก อันตรายจริงไหม ยิ่งใช้นิ้วมือแคะยิ่งอันตรายจริงหรือเปล่า

ร่างกายสร้างขี้มูกขึ้นมาเพื่อดักจับเชื้อโรค แบคทีเรียต่าง ๆ ไม่ให้เข้าไปในระบบทางเดินหายใจ เมื่อขี้มูกเริ่มแห้งตัวมากขึ้น จึงจำเป็นต้องมีการ แคะขี้มูก

ทบทวนบทความโดย ทีม Hello คุณหมอ
Written by Khongrit Somchai

ควันไฟป่า ส่งผลเสียต่อสุขภาพ ควรรับมือหรือป้องกันอย่างไร

เมื่อเกิดไฟไหม้ป่าที่มีบริเวณกว้าง ก็มักจะทำให้เกิด ควันไฟป่า ขึ้น ซึ่งหากว่าสูดดมควันเหล่านี้เข้าไปมาก ๆ ก็อาจส่งผลกระทบต่อสุขภพและร่างกายของคุณได้

ทบทวนบทความโดย ทีม Hello คุณหมอ
Written by สิฏฐิณิศา รัชตวโรทัย

รู้ไว้ใช้ช่วยชีวิตได้ การปฐมพยาบาลผู้ได้รับสารพิษเบื้องต้น

วันนี้ Hello คุณหมอ แลยจะมานำเสนอเกี่ยวกับ การปฐมพยาบาลผู้ได้รับสารพิษเบื้องต้น เพื่อการช่วยเหลือผู้ที่ได้รับสารพิษ อย่างถูกต้องและเหมาะสมกันค่ะ

ทบทวนบทความโดย ทีม Hello คุณหมอ
Written by พลอย วงษ์วิไล