ตับอ่อนอักเสบเรื้อรัง (Chronic Pancreatitis)

ทบทวนบทความโดย | โดย

Update Date กรกฎาคม 16, 2020 . เวลาในการอ่าน
Share now

ตับอ่อนอักเสบเรื้อรัง เป็นการอักเสบ (อาการบวม) ของตับอ่อน ซึ่งทำหน้าที่สร้างสารที่เรียกว่าน้ำย่อยของตับอ่อน ที่ประกอบด้วยเอนไซม์ที่ช่วยย่อยอาหาร ฮอร์โมนอินซูลิน และฮอร์โมนกลูคากอน

คำจำกัดความ

ตับอ่อนอักเสบเรื้อรังคืออะไร

ตับอ่อนอักเสบ (Pancreatitis) เป็นการอักเสบ (อาการบวม) ของตับอ่อน ตับอ่อนเป็นต่อมชนิดหนึ่งในช่องท้อง ซึ่งล้อมรอบโดยกระเพาะอาหาร ลำไส้ และอวัยวะอื่นๆ โดยตับอ่อนทำหน้าที่สร้างสารที่เรียกว่าน้ำย่อยของตับอ่อน ที่ประกอบด้วยเอนไซม์ที่ช่วยย่อยอาหาร ฮอร์โมนอินซูลิน และฮอร์โมนกลูคากอน

ตับอ่อนอักเสบเกิดขึ้นเมื่อเอนไซม์ที่ช่วยย่อยอาหารเหล่านี้เริ่มทำลายตับอ่อน โดยตับอักเสบมีสองประเภท ได้แก่

อัปเดตข่าวสารสุขภาพติดตามไลน์ Hello คุณหมอ
  • ตับอ่อนอักเสบเฉียบพลัน (Acute pancreatitis) ที่เกิดขึ้นอย่างกะหันหัน
  • ตับอ่อนอักเสบเรื้อรัง (Chronic pancreatitis) เกิดขึ้นเป็นเวลานาน การทำลายตับอ่อนอย่างต่อเนื่องอาจทำให้เกิดตับอ่อนอักเสบเรื้อรัง และไม่สามารถสังเคราะห์เอนไซม์ต่างๆ ได้ ทำให้ร่างกายไม่สามารถย่อยและดูดซึมไขมันในอาหาร นอกจากนี้ ยังทำให้การสร้างอินซูลินยังลดลงอีกด้วย

ตับอ่อนอักเสบเรื้อรังไม่สามารถหายขาดหรือมีอาการดีขึ้นได้ อาจมีอาการแย่ลงเมื่อเวลาผ่านไปและทำให้เกิดความเสียหายถาวร

ตับอ่อนอักเสบเรื้อรังพบได้บ่อยเพียงใด

ตับอ่อนอักเสบเรื้อรังพบได้ไม่บ่อย ความชุกของโรคนี้ คือ 50/100,000 คน โดยผู้ที่มีอายุระหว่าง 30 และ 40 ปี มีอัตราสูงขึ้นในการเป็นตับอ่อนอักเสบเรื้อรัง และผู้ชายได้รับผลกระทบมากกว่าผู้หญิง ตับอ่อนอักเสบไม่สามารถรักษาได้

อาการ

อาการของตับอ่อนอักเสบเรื้อรัง

ผู้ป่วยที่เป็นตับอ่อนอักเสบเรื้อรังอาจมีอาการดังต่อไปนี้

  • ปวดที่หลังส่วนกลาง ส่วนบน และช่องท้อง
  • มีอาการปวดเล็กน้อยและปวดเรื้อรัง โดยอาการปวดแต่ละครั้งมักเกิดขึ้นฉับพลัน
  • น้ำหนักลดโดยไม่ทราบสาเหตุ
  • อุจจาระมีขนาดใหญ่ มีกลิ่นเหม็น และเป็นก้อนใหญ่
  • คลื่นไส้และอาเจียน
  • กระหายน้ำบ่อยและอ่อนเพลีย
  • พุงป่องและมีไข้
  • ดีซ่าน
  • มีเลือดออกภายในร่างกาย

อาจมีสิ่งบ่งชี้หรืออาการบางประการที่ไม่ได้กล่าวถึงข้างต้น หากมีข้อสงสัยเกี่ยวกับอาการ โปรดปรึกษาแพทย์

ควรไปพบหมอเมื่อใด

หากคุณมีสิ่งบ่งชี้หรืออาการต่างๆ ที่ไม่ได้กล่าวถึงข้างต้น หรือมีอาการปวดหลังหรือปวดท้อง โปรดปรึกษาแพทย์

สาเหตุ

สาเหตุของตับอ่อนอักเสบเรื้อรัง

มีหลายสาเหตุที่ทำให้เกิดตับอ่อนอักเสบเรื้อรัง โดยการดื่มเครื่องดื่มแอลกอฮอล์มากเกินไปถือเป็นสาเหตุหลัก สาเหตุอื่นพบได้น้อยกว่า ได้แก่ ภาวะเหล็กเกินหรือปริมาณธาตุเหล็กในเลือดสูงเกินไป และโรคซิสติกไฟโบรซิส (cystic fibrosis) ซึ่งเป็นอาการผิดทางพันธุกรรมเกี่ยวกับปอดที่ส่งผลต่อตับอ่อน และในบางครั้ง ไม่ทราบสาเหตุ

ปัจจัยเสี่ยง

ปัจจัยเสี่ยงของตับอ่อนอักเสบเรื้อรัง

ตับอ่อนอักเสบเรื้อรังมีปัจจัยเสี่ยงหลายประการ เช่น

  • โรคพิษสุราเรื้อรัง
  • นิ่วในถุงน้ำดี
  • การรักษาโรคอื่นๆ
  • การสูบบุหรี่
  • โรคซิสติกไฟโบรซิส (Cystic fibrosis)
  • การผ่าตัดช่องท้อง
  • มีประวัติครอบครัวเคยเป็นตับอ่อนอักเสบ
  • มีแคลเซียมในเลือดมากเกินไป

การวินิจฉัยและการรักษา

ข้อมูลที่นำเสนอในที่นี้ ไม่สามารถใช้แทนข้อแนะนำทางการแพทย์ ให้ปรึกษาแพทย์สำหรับข้อมูลเพิ่มเติม

การวินิจฉัยตับอ่อนอักเสบเรื้อรัง

แพทย์วินิจฉัยตับอ่อนอักเสบเรื้อรัง โดยการวิเคราะห์ประวัติสุขภาพและการตรวจร่างกาย อาจมีการตรวจตัวอย่างเลือด เพื่อหาสิ่งบ่งชี้ของโรค นอกจากนี้ ยังอาจมีการตรวจซีทีสแกนหรืออัลตราซาวด์ช่องท้องเพื่อหาสาเหตุอื่นๆ อีกด้วย

การรักษาตับอ่อนอักเสบเรื้อรัง

อาการที่พบได้มากที่สุดคืออาการปวดท้อง เป้าหมายในการรักษาประการแรกคือเพื่อจัดการอาการปวด ซึ่งโดยปกติแล้วจะใช้ยาแก้ปวดที่ไม่มีสารเสพติด หรือาจส่งผู้ป่วยไปรักษาต่อกับแพทย์ผู้เชี่ยวชาญด้านอาการปวด แต่เป็นกรณีที่พบได้น้อย หากอาการปวดไม่สามารถควบคุมได้ อาจต้องทำการผ่าตัดการระบายท่อตับอ่อน ซึ่งเป็นท่อที่เชื่อมต่อระหว่างตับอ่อนและท่อน้ำดี ในผู้ป่วยที่มีอาการรุนแรง อาจมีการผ่าตัดนำตับอ่อนบางส่วนหรือทั้งหมดออกไป

เป้าหมายต่อไปของการรักษาคือการแทนที่เอนไซม์ ที่ช่วยย่อยอาหาร และอินซูลินที่ตับอ่อนเคยสร้างขึ้นตามปกติ ในผู้ป่วยที่มีอาการรุนแรง การแทนที่อินซูลินอาจเป็นสิ่งจำเป็นด้วยเช่นกัน โดยจะให้ผู้ป่วยรับประทานเอนไซม์ตับอ่อน ในรูปแบบเม็ดพร้อมอาหารและอาหารว่าง และมีการฉีดอินซูลินใช้เพื่อควบคุมระดับน้ำตาลในเลือด (กลูโคส) นอกจากนี้ ยังอาจให้อาหารเสริมวิตามินเอ วิตามินดี และวิตามินเค เนื่องจากการดูดซึมทำได้น้อย

การเปลี่ยนไลฟ์สไตล์และการเยียวยาตัวเอง

การเปลี่ยนไลฟ์สไตล์และการเยียวยาตัวเองที่ช่วยจัดการตับอ่อนอักเสบเรื้อรัง

การเปลี่ยนไลฟ์สไตล์และการเยียวยาตัวเองดังต่อไปนี้ อาจช่วยให้จัดการตับอ่อนอักเสบเรื้อรังได้

  • รับประทานอาหารที่มีไขมันต่ำ
  • รับประทานอาหารเสริมวิตามินที่ละลายในไขมันและอาหารเสริมแคลเซียม และรับประทานอาหารเสริมเอนไซม์สำหรับตับอ่อนอักเสบ ตามแพทย์สั่ง
  • แจ้งให้แพทย์ทราบหากมีอาการตับอ่อนอักเสบ หรือมีอาการแย่ลง หรือไม่ตอบสนองต่อยาได้ดี
  • แจ้งให้แพทย์ทราบหากมีไข้

หากคุณมีข้อสงสัย โปรดปรึกษาแพทย์เพื่อให้เข้าใจได้ดีขึ้นถึงวิธีการรักษาที่ดีที่สุดสำหรับคุณ

Hello Health Group ม่ได้ให้คำปรึกษาด้านการแพทย์ การวินิจฉัยโรค และการรักษาโรคแต่อย่างใด

Hello Health Group ไม่ได้ให้คำแนะนำด้านการแพทย์ การวินิจฉัยโรค หรือการรักษาโรคแต่อย่างใด

อัปเดตข่าวสารสุขภาพติดตามไลน์ Hello คุณหมอ
บทความนี้มีประโยชน์ต่อคุณหรือไม่
happy unhappy
แหล่งที่มา

บทความแนะนำ

แพนคริเอติน (Pancreatin)

แพนคริเอติน (Pancreatin)

ทบทวนบทความโดย ทีม Hello คุณหมอ
เขียนบทความโดย Ploylada Prommate
เผยแพร่วันที่ ธันวาคม 4, 2017 . เวลาในการอ่าน