ปอดอักเสบ (Pneumonitis)

ทบทวนบทความโดย | โดย

Update Date สิงหาคม 27, 2019 . 5 mins read
Share now

ปอดอักเสบ เป็นปฏิกิริยาการแพ้ประเภทหนึ่ง เกิดขึ้นเมื่อสารชนิดหนึ่งๆ เช่น เชื้อราหรือแบคทีเรียทำให้ถุงลมในปอดระคายเคือง สามารถรักษาได้ อย่างไรก็ดี ปอดอักเสบสามารถทำให้เกิดพังผืดหรือความเสียหายที่ปอดอย่างถาวร หากไม่สามารถตรวจเจอได้เร็วพอ

คำจำกัดความ

ปอดอักเสบ คืออะไร

ปอดอักเสบ (Pneumonitis) เป็นปฏิกิริยาการแพ้ประเภทหนึ่ง เกิดขึ้นเมื่อสารชนิดหนึ่งๆ เช่น เชื้อราหรือแบคทีเรียทำให้ถุงลมในปอดระคายเคือง ผู้ที่มีอาการไวต่อสารเหล่านี้โดยเฉพาะจะมีอาการแพ้เกิดขึ้น

ปอดอักเสบสามารถรักษาได้ อย่างไรก็ดี ปอดอักเสบสามารถทำให้เกิดพังผืดหรือความเสียหายที่ปอดอย่างถาวร หากไม่สามารถตรวจเจอได้เร็วพอ

พบได้บ่อยเพียงใด

โปรดปรึกษาแพทย์สำหรับข้อมูลเพิ่มเติม

อาการ

อาการของปอดอักเสบ

ปอดอักเสบเฉียบพลันมักเกิดขึ้นภายในสี่ถึงหกชั่วโมง หลังหายใจรับสารระคายเคืองเข้าไป คุณอาจรู้สึกเหมือนว่าคุณเป็นไข้หวัดใหญ่ หรือมีอาการเจ็บป่วยเกี่ยวกับทางเดินหายใจอื่นๆ โดยมีอาการอย่างเช่น

  • มีไข้
  • หนาวสั่น
  • ปวดกล้ามเนื้อหรือข้อต่อ
  • ปวดศีรษะ

หากคุณไม่ได้สัมผัสสารระคายเคืองอีก อาการควรหายไปภายในสองถึงสามวัน หากคุณยังคงได้รับสารระคายเคือง คุณอาจเป็นปอดอักเสบเรื้อรัง ซึ่งเป็นโรคในระยะยาว ผู้ป่วยปอดอักเสบประมาณร้อยละ 5 จะเป็นปอดอักเสบเรื้อรัง

อาการต่างๆ ของปอดอักเสบเรื้อรัง ได้แก่

  • ไอแห้ง
  • แน่นหน้าอก
  • รู้สึกเหนื่อย
  • ไม่มีความอยากอาหาร
  • น้ำหนักลดลงโดยไม่ตั้งใจ

อาจมีสิ่งบ่งชี้หรืออาการบางประการที่ไม่ได้กล่าวถึงข้างต้น หากมีข้อสงสัยเกี่ยวกับอาการ โปรดปรึกษาแพทย์

ควรไปพบหมอเมื่อใด

หากคุณมีสิ่งบ่งชี้หรืออาการใดๆ ตามที่ระบุข้างต้น หรือมีข้อคำถามใดๆ โปรดปรึกษาแพทย์ ร่างกายของแต่ละบุคคลมีการตอบสนองแตกต่างกัน ทางที่ดีที่สุดให้ปรึกษาแพทย์เกี่ยวกับวิธีรักษาที่ดีที่สุดตามสถานการณ์ของคุณ

สาเหตุ

สาเหตุของปอดอักเสบ

คุณสามารถเป็นปอดอักเสบได้ เมื่อสารต่างๆ ที่หายใจเข้าไปทำให้ถุงลมขนาดเล็ก ที่เรียกว่า alveoli ในปอดมีอาการระคายเคือง เมื่อคุณรับสารเหล่านี้เข้าไป ระบบภูมิคุ้มกันมีปฏิกิริยาตอบสนองด้วยการทำให้เกิดอาการอักเสบ ถุงลมในปอดเต็มไปด้วยเซลล์เม็ดเลือดขาวและในบางครั้งมีของเหลวด้วย อาการอักเสบทำให้ออกซิเจนลำเลียงผ่านถุงลมปอดไปยังกระแสเลือดได้ยากขึ้น

สารต่างๆ ที่สามารถกระตุ้นให้เกิดปอดอักเสบ ได้แก่

  • รา
  • แบคทีเรีย
  • เชื้อรา
  • สารเคมีต่างๆ

คุณจะพบสารเหล่านี้ได้ใน

  • ขนสัตว์
  • ขนหรือมูลนก
  • เนยแข็ง องุ่น ข้าวบาร์เลย์ และอาหารอื่นๆ ที่ปนเปื้อน
  • ฝุ่นจากไม้
  • อ่างน้ำร้อน
  • เครื่องทำความชื้น

สาเหตุอื่นๆ ของปอดอักเสบ ได้แก่

  • ยาบางชนิด ซึ่งได้แก่ ยาปฏิชีวนะบางชนิด ยาเคมีบำบัด และยารักษาเกี่ยวกับการเต้นของหัวใจ (heart rhythm medicines)
  • รังสีรักษาที่หน้าอก

ปัจจัยเสี่ยง

ปัจจัยเสี่ยงของปอดอักเสบ

คุณมีความเสี่ยงมากขึ้นในการเกิดปอดอักเสบ หากทำงานที่ต้องสัมผัสฝุ่นละอองที่มีสารระคายเคืองต่างๆ ตัวอย่างเช่น ชาวนามักสัมผัสเมล็ดธัญพืช ฟางข้าว และหญ้าแห้งที่มีรา จากการที่โรคปอดอักเสบส่งผลต่อชาวนา ในบางครั้งจึงมีการเรียกว่าโรคปอดชาวนา (farmer’s lung)

ความเสี่ยงอีกประการหนึ่งคือการสัมผัสเชื้อราที่สามารถเติบโตได้ในอ่างน้ำร้อน เครื่องทำความชื้น เครื่องปรับอากาศ และระบบทำความร้อน

ผู้ที่ประกอบอาชีพดังต่อไปนี้ ยังมีความเสี่ยงในการเป็นปอดอักเสบอีกด้วย

  • ผู้เลี้ยงนกและสัตว์ปีก
  • ผู้ที่ทำงานเกี่ยวกับสัตว์
  • ผู้ผสมพันธุ์สัตว์
  • ผู้แปรรูปธัญพืชและแป้ง
  • ผู้ที่ทำงานเลื่อยไม้
  • ผู้ที่ทำงานเกี่ยวกับไม้
  • ผู้ผลิตไวน์
  • ผู้ผลิตพลาสติก
  • ผู้ที่ทำงานเกี่ยวกับอิเล็กทรอนิกส์

ถึงแม้ว่าคุณไม่ได้ทำงานในด้านดังกล่าวนี้ คุณสามารถสัมผัสเชื้อราและสารกระตุ้นอื่นๆ ในบ้านได้

การสัมผัสสารเหล่านี้ไม่ได้หมายความว่า คุณจะเป็นปอดอักเสบได้อย่างแน่นอน และคนส่วนใหญ่ที่ได้รับสารเหล่านี้ ก็อาจไม่เป็นปอดอักเสบได้เช่นกัน

ยีนมีบทบาทสำคัญในการกระตุ้นปฏิกิริยาของคุณ ผู้ที่มีประวัติครอบครัวเป็นปอดอักเสบ มีโอกาสมากกว่าที่จะเป็นปอดอักเสบได้

คุณสามารถเป็นปอดอักเสบเมื่อมีอายุเท่าใดก็ได้ ซึ่งรวมทั้งในวัยเด็กอีกด้วย อย่างไรก็ดี มักวินิฉัยได้มากที่สุดในช่วงอายุ 50 ถึง 55 ปี

การรักษามะเร็งยังสามารถเพิ่มความเสี่ยงในการเป็นปอดอักเสบได้อกด้วย ผู้ที่ใช้ยาเคมีบำบัดบางชนิดหรือได้รับรังสีรักษาที่หน้าอกมีความเสี่ยงมากกว่า

การวินิจฉัยและการรักษา

ข้อมูลที่นำเสนอในที่นี้ ไม่สามารถใช้แทนข้อแนะนำทางการแพทย์ ให้ปรึกษาแพทย์สำหรับข้อมูลเพิ่มเติม

การวินิจฉัยโรคปอดอักเสบ

เพื่อวินิจฉัยว่าคุณเป็นปอดอักเสบหรือไม่ ให้ไปปรึกษาแพทย์รักษาปฐมภูมิหรือแพทย์ผู้เชี่ยวชาญด้านปอด (Pulmonologist) แพทย์ผู้เชี่ยวชาญด้านปอดเป็นผู้เชี่ยวชาญเฉพาะด้านที่รักษาโรคเกี่ยวกับปอด แพทย์จะสอบถามว่าคุณอาจได้สัมผัสสารใดที่ทำงานหรือที่บ้าน แล้วแพทย์จะทำการตรวจร่างกาย

ในระหว่างการตรวจร่างกาย แพทย์จะฟังเสียงปอดด้วยเครื่องมือฟังเสียง (stethoscope) แพทย์อาจได้ยินเสียงแคร็กหรือเสียงผิดปกติอื่นๆ ในปอด

คุณอาจเข้ารับการตรวจเหล่านี้หนึ่งประการหรือมากกว่า เพื่อวินิจฉัยว่าคุณเป็นปอดอักเสบหรือไม่

  • การตรวจออกซิเจน (Oximetry) ใช้เครื่องมือวางลงบนนิ้วมือเพื่อวัดปริมาณออกซิเจนในเลือด
  • การตรวจเลือด สามารถตรวจหาแอนติบอดีในเลือดที่ต่อต้านฝุ่น เชื้อรา หรือสารอื่นๆ นอกจากนี้ การตรวจเลือดยังสามารถแสดงให้เห็นว่าคุณมีปฏิกิริยาต่อระบบภูมิคุ้มกันหรือไม่
  • การตรวจเอกซเรย์หน้าอกสร้างภาพถ่ายของปอดเพื่อช่วยให้แพทย์ตรวจหพังผืดหรือความเสียหายได้
  • การตรวจด้วยคอมพิวเตอร์ (CT scan) สร้างภาพถ่ายของปอดจากมุมต่างๆ สามารถแสดงให้เห็นความเสียหายต่อปอดที่มีความละเอียดมากกว่าการตรวจเอกซเรย์
  • การตรวจสมรรถภาพปอดจากอากาศที่หายใจ (Spirometry) เป็นการวัดแรงดันอากาศในขณะที่หายใจเข้าและหายใจออก
  • การส่องกล้องตรวจปอด (Bronchoscopy) เป็นการใส่ท่อขนาดเล็กและยืดหยุ่นได้ ที่ติดตั้งกล้องที่ปลายข้างหนึ่ง เข้าไปในปอดเพื่อนำเซลล์ออกมาตรวจ นอกจากนี้ แพทย์ยังอาจใช้น้ำเพื่อชะล้างเซลล์ออกจากปอด เรียกว่า การล้างอวัยวะ (lavage)
  • การตรวจตัวอย่างเนื้อเยื่อปอด (Lung biopsy) เป็นกระบวนการนำตัวอย่างเนื้อเยื่อออกจากปอด มีการดำเนินการในขณะที่ผู้ป่วยไม่รู้สึกตัวจากยาสลบ ตัวอย่างเนื้อเยื่อจะนำไปตรวจหาสัญญาณเตือนของการเกิดพังผืดและการอักเสบ

การรักษาโรคปอดอักเสบ

วิธีที่ดีที่สุดในการบรรเทาอาการคือการหลีกเลี่ยงสารที่กระตุ้นการเกิดปอดอักเสบ หากคุณทำงานท่ามกลางฝุ่นหรือขนนก คุณอาจจำเป็นต้องเปลี่ยนงานหรือสวมใส่หน้ากากกันฝุ่น

การรักษาดังต่อไปนี้สามารถบรรเทาอาการของปอดอักเสบได้ แต่ไม่ทำให้หายขาด

  • ยาคอร์ติโคสเตียรอยด์ (Corticosteroids): ยาเพรดนิโซน (Prednisone) (Rayos) และยาสเตียรอยด์ (steroid drugs) อื่นๆ บรรเทาอาการอักเสบในปอด ผลข้างเคียง ได้แก่ น้ำหนักเพิ่มขึ้นและมีความเสี่ยงสูงขึ้นในการติดเชื้อ ต้อกระจก (cataracts) และกระดูกเสื่อม (osteoporosis)
  • การรักษาด้วยออกซิเจน (Oxygen therapy): หากคุณหายใจลำบากมาก คุณสามารถหายใจรับออกซิเจนผ่านทางหน้ากากหรือท่ออากาศได้
  • ยาขยายหลอดลม (Bronchodilators): ยาดังกล่าวขยายหลอดลมเพื่อช่วยให้หายใจสะดวกขึ้น

หากปอดของคุณได้รับความเสียหายมากเสียจนคุณไม่สามารถหายใจได้ดี ถึงแม้จะได้รับการรักษา คุณอาจต้องเข้ารับการปลูกถ่ายปอด

การเปลี่ยนไลฟ์สไตล์และการเยียวยาตนเอง

การเปลี่ยนไลฟ์สไตล์และการเยียวยาตนเองที่ช่วยจัดการปอดอักเสบ

การวินิจฉัยปอดอักเสบอาจหมายความว่า คุณจะจำเป็นต้องเปลี่ยนแปลงไลฟ์สไตล์เพื่อปกป้องสุขภาพของคุณ คุณจำเป็นต้องหลีกเลี่ยงสิ่งกระตุ้นต่างๆ ให้มากที่สุด

ตัวอย่างเช่น หากงานของคุณทำให้คุณสัมผัสสารต่างๆ ที่ทำให้ปอดระคายเคือง ให้ปรึกษาแพทย์และผู้ควบคุมงานเกี่ยวกับวิธีปกป้องตนเอง เช่น การสวมใส่หน้ากากกันฝุ่นละออง หรือหน้ากากกันฝุ่นส่วนบุคคล หากงานอดิเรกทำให้เกิดอาการผิดปกติ คุณอาจจำเป็นต้องหางานอดิเรกอื่นๆ

หากคุณมีข้อสงสัย โปรดปรึกษาแพทย์เพื่อให้เข้าใจได้ดีขึ้นถึงวิธีการรักษาที่ดีที่สุดสำหรับคุณ

Hello Health Group ม่ได้ให้คำปรึกษาด้านการแพทย์ การวินิจฉัยโรค และการรักษาโรคแต่อย่างใด

Hello Health Group ไม่ได้ให้คำแนะนำด้านการแพทย์ การวินิจฉัยโรค หรือการรักษาโรคแต่อย่างใด

บทความนี้มีประโยชน์ต่อคุณหรือไม่
happy unhappy"

บทความนี้ก็น่าสนใจเหมือนกัน

ไวรัสโคโรนา หรือไวรัสอูฮั่น ไวรัสอันตรายสายพันธุ์ใหม่ ระบาดในจีน แพร่ไปทั่วโลก

เชื้อไวรัสสายพันธุ์ใหม่ อย่าง เชื้อโคโรนา หรือเชื้อไวรัสอู่ฮั่น ที่กำลังระบาดอย่างรุนแรงในประเทศจีน ในเมืองอู่ฮั่น ก่อนจะเริ่มมีการระบาดไปยังประเทศอื่นๆ

ทบทวนบทความโดย ทีม Hello คุณหมอ
เขียนบทความโดย พลอย วงษ์วิไล

ไวรัสโคโรนา คืออะไร

ไวรัสโคโรนา หรือ โควิด-19 เป็นไวรัสสายพันธุ์ไหมที่กำลังแพร่ระบาด มีอาการคล้ายคลึงกับโรคไข้หวัด เช่น ไอ น้ำมูกไหล เจ็บคอ หากแพร่ลงปอด อาจทำให้ ปอดอักเสบได้

ทบทวนบทความโดย ทีม Hello คุณหมอ
เขียนบทความโดย ชลธิชา จันทร์วิบูลย์
Uncategorized มกราคม 23, 2020 . 3 mins read

สครับไทฟัส โรคติดต่อจาก ตัวไรป่า ที่สายลุยธรรมชาติ ควรพึงระวัง!

สครับไทฟัส (Scrub typhus) เป็นโรคที่เกิดจากตัวไรป่ากัดกินผิวหนังจนเกิดการติดเชื้อแบคทีเรีย และมีอาการระคายเคือง จนทำเกิดผลเสียต่อผิวหนังและสุขภาพร่างกายได้

ทบทวนบทความโดย ทีม Hello คุณหมอ
เขียนบทความโดย panyapat Aiemsin

บทความแนะนำ

ตรวจโควิด-19-ด้วยซีทีแสกน

ซีทีแสกน (CT scan) อาจจะเป็นวิธีใหม่ในการ ตรวจหาเชื้อไวรัสโควิด-19 ในร่างกาย

ทบทวนบทความโดย ทีม Hello คุณหมอ
เขียนบทความโดย พลอย วงษ์วิไล
เผยแพร่วันที่ พฤษภาคม 5, 2020 . 3 mins read
เจ็บคอ-ไอแห้ง-covid-19-วิธีรักษา

เช็กอาการป่วย เจ็บคอ ไอแห้ง ๆ ป่วยธรรมดา หรือเป็น COVID-19

ทบทวนบทความโดย ทีม Hello คุณหมอ
เขียนบทความโดย panyapat Aiemsin
เผยแพร่วันที่ มีนาคม 25, 2020 . 3 mins read
โลหิตเป็นพิษ-ภาวะพิษจากการติดเชื้อ-อาการ-สัญญาณ

โลหิตเป็นพิษ หรือภาวะพิษจากการติดเชื้อ อันตราย! เป็นแล้วโอกาสตายสูง

ทบทวนบทความโดย ทีม Hello คุณหมอ
เขียนบทความโดย เนตรนภา ปะวะคัง
เผยแพร่วันที่ มีนาคม 25, 2020 . 4 mins read
วัคซีนผู้สูงอายุ

วัคซีนผู้สูงอายุ จำเป็นแค่ไหน อะไรที่บ้าง ที่ไม่ควรพลาด

ทบทวนบทความโดย ทีม Hello คุณหมอ
เขียนบทความโดย พลอย วงษ์วิไล
เผยแพร่วันที่ กุมภาพันธ์ 24, 2020 . 4 mins read