ไขมันพอกตับที่ไม่ได้เกิดจากแอลกอฮอล์ (Nonalcoholic fatty liver)

ทบทวนบทความโดย | โดย

Update Date พฤษภาคม 11, 2020
Share now

คำจำกัดความ

ไขมันพอกตับที่ไม่ได้เกิดจากแอลกอฮอล์ คืออะไร

ภาวะไขมันพอกตับที่ไม่ได้เกิดจากแอลกอฮอล์ (Nonalcoholic fatty liver หรือ nonalcoholic steatohepatitis) เป็นคำเรียกชื่อโรคสำหรับผู้ได้รับผลจากภาวะผิดปกติของตับ จากการดื่มเครื่องดื่มแอลกอฮอล์ในปริมาณน้อย หรือไม่ได้ดื่มเลย ลักษณะเฉพาะของภาวะไขมันพอกตับที่ไม่ได้เกิดจากแอลกอฮอล์ คือ มีไขมันสะสมที่เซลล์ตับมากเกินไป

ภาวะไขมันพอกตับที่ไม่ได้เกิดจากแอลกอฮอล์ขั้นรุนแรง สังเกตได้จากอาการตับอักเสบขั้นรุนแรง ซึ่งอาจนำไปสู่การเกิดแผลเป็น และสร้างความเสียหายแก่ตับที่ไม่สามารถรักษาได้ ความเสียหายดังกล่าวคล้ายคลึงกับความเสียหายที่เกิดจากการดื่มเครื่องดื่มแอลกอฮอล์ในปริมาณมาก

ความรุนแรงสูงขั้นสูงสุดของภาวะไขมันพอกตับที่ไม่ได้เกิดจากแอลกอฮอล์ คือ โรคตับแข็ง และภาวะตับวาย หากไม่ได้รับการรักษา โรคตับแข็งสามารถก่อให้เกิดอาการดังต่อไปนี้

อาการของโรคตับแข็ง

  • มีน้ำในช่องท้อง
  • อาการบวมที่หลอดเลือดในหลอดอาหาร ซึ่งอาจแตกและมีเลือดออกได้
  • มึนงง ง่วงซึม และพูดไม่ชัด
  • มะเร็งตับ
  • ตับวายระยะสุดท้าย ซึ่งหมายความว่า ตับหยุดทำงาน

สำหรับผู้ป่วยบางราย อาจมีอาการอื่นนอกเหนือจากที่กล่าวมาข้างต้น หากมีข้อสงสัยใดๆ โปรดปรึกษาแพทย์

ไขมันพอกตับที่ไม่ได้เกิดจากแอลกอฮอล์ พบได้บ่อยแค่ไหน

ภาวะไขมันพอกตับที่ไม่ได้เกิดจากแอลกอฮอล์พบได้บ่อยมาก และสามารถส่งผลต่อผู้ป่วยได้ในทุกช่วงอายุ โดยเฉพาะในช่วงอายุ 40 และ 50 ปี ซึ่งมีความเสี่ยงสูงในการเกิดโรคหัวใจเนื่องจากความเสี่ยงต่างๆ เช่น โรคอ้วน โรคเบาหวานชนิดที่ 2

อย่างไรก็ดี ไขมันพอกตับที่ไม่ได้เกิดจากแอลกอฮอล์สามารถจัดการได้ด้วยการลดปัจจัยเสี่ยง โปรดปรึกษาแพทย์สำหรับข้อมูลเพิ่มเติม

อาการ

อาการของ ไขมันพอกตับที่ไม่ได้เกิดจากแอลกอฮอล์

อาการที่พบได้ทั่วไปของภาวะไขมันพอกตับที่ไม่ได้เกิดจากแอลกอฮอล์ ได้แก่

สัญญาณบ่งชี้และอาการที่เป็นไปได้ของภาวะไขมันพอกตับที่ไม่ได้เกิดจากแอลกอฮอล์ และโรคตับแข็งที่เกิดจากแผลเป็นขั้นรุนแรง ได้แก่

  • ท้องบวม (มีน้ำในท้อง)
  • หลอดเลือดโต ใต้ผิวหนัง
  • หน้าอกโตในผู้ชาย
  • ม้ามโต
  • ฝ่ามือแดง
  • ผิวหนังและตาเหลือง (ดีซ่าน)

สำหรับผู้ป่วยบางราย อาจมีอาการอื่นนอกเหนือจากที่กล่าวมาข้างต้น หากมีข้อสงสัยใดๆ โปรดปรึกษาแพทย์

ควรไปพบคุณหมอเมื่อใด

หากคุณมีสัญญาณหรืออาการที่ระบุข้างต้น หรือมีข้อสงสัยใดๆ โปรดปรึกษาแพทย์

ร่างกายของแต่ละบุคคลมีการตอบสนองแตกต่างกัน ทางที่ดีที่สุดควรปรึกษาแพทย์ เกี่ยวกับวิธีรักษาที่ดีที่สุดตามสถานการณ์ของคุณ

สาเหตุ

สาเหตุของไขมันพอกตับที่ไม่ได้เกิดจากแอลกอฮอล์

ภาวะไขมันพอกตับที่ไม่ได้เกิดจากแอลกอฮอล์ สามารถเกิดได้จากหลายสาเหตุ เช่น ระดับไขมันสูงในตับ เบาหวานหรือภาวะก่อนเป็นเบาหวาน (ภาวะดื้อต่ออินซูลิน) ภาวะน้ำหนักเกิน ไขมันในเลือดสูง (เช่น คอเลสเตอรอลและไตรกลีเซอไรด์สูง) ความดันโลหิตสูง

นักวิจัยให้ความสำคัญกับปัจจัยหลายประการที่อาจสัมพันธ์กับการลุกลามของภาวะไขมันพอกตับที่ไม่ได้เกิดจากแอลกอฮอล์ ได้แก่

  • ภาวะความไม่สมดุลของการเกิดอนุมูลอิสระ ความไม่สมดุลระหว่างสารที่ส่งเสริมการเกิดออกซิเดชันและสารต้านอนุมูลอิสระที่ทำให้เซลล์ตับเสียหาย
  • การสร้างและการปลดปล่อยโปรตีนที่เป็นพิษ (cytokines) จากเซลล์ที่เกิดการอักเสบ เซลล์ตับ หรือเซลล์ไขมันของผู้ป่วยเอง
  • เซลล์ตับตายหรือเซลล์ตาย
  • การอักเสบของเนื้อเยื่อไขมัน และเกิดการแทรกซึมของเซลล์เม็ดเลือดขาว
  • จุลินทรีย์ในลำไส้ (Gut microbiota) ซึ่งจัดว่าเป็นสาเหตุของโรคตับอักเสบ

ปัจจัยเสี่ยง

ปัจจัยเสี่ยงของไขมันพอกตับที่ไม่ได้เกิดจากแอลกอฮอล์

ภาวะไขมันพอกตับที่ไม่ได้เกิดจากแอลกอฮอล์ มีปัจจัยเสี่ยงหลายประการ เช่น

การวินิจฉัยและการรักษาโรค

ข้อมูลที่นำเสนอไม่สามารถใช้แทนข้อแนะนำทางการแพทย์ได้ โปรดปรึกษาแพทย์สำหรับข้อมูลเพิ่มเติม

การวินิจฉัยไขมันพอกตับที่ไม่ได้เกิดจากแอลกอฮอล์

ไม่มีการทดสอบใดที่สามารถวินิจฉัยภาวะไขมันพอกตับที่ไม่ได้เกิดจากแอลกอฮอล์ได้ แพทย์จะซักถามเกี่ยวกับปัญหาสุขภาพอื่นๆ ในเบื้องต้น ร่วมกับการตรวจวินิจฉัยด้วยวิธีการดังต่อไปนี้

การตรวจเลือด

  • การตรวจนับเม็ดเลือดอย่างสมบูรณ์
  • การทดสอบเอนไซม์ในตับและการทำงานของตับ
  • การทดสอบหาโรคตับอักเสบเรื้อรังจากไวรัส (ตับอักเสบเอ ตับอักเสบซี และอื่นๆ)
  • การตรวจคัดกรองโรคแพ้กลูเตน
  • การเจาะหาน้ำตาลหลังอดอาหาร
  • การตรวจหาฮีโมโกลบิน A1C ซึ่งแสดงให้เห็นถึงความคงที่ของน้ำตาลในเลือด
  • การตรวจระดับไขมันในเลือด เช่น คอเลสเตอรอลและไตรกลีเซอไรด์

การตรวจโดยใช้ภาพถ่าย

  • การอัลตราซาวด์ ซึ่งเป็นการตรวจในระยะแรกเมื่อสงสัยว่าเป็นโรคตับ
  • การตรวจด้วยซีทีสแกนหรือเอ็มอาร์ไอบริเวณช่องท้อง แต่เทคนิคดังกล่าวไม่สามารถแยกความแตกต่างระหว่างโรคตับอักเสบที่ไม่ได้เกิดจากแอลกออฮอล์และภาวะไขมันพอกตับที่ไม่ได้เกิดจากแอลกอฮอล์ได้
  • การตรวจแบบ Transient elastography ซึ่งเป็นการตรวจประเมินพังผืดตับ ด้วยการอัลตราซาวด์ เพื่อวัดความแข็งของตับ โดยความแข็งของตับบ่งชี้ถึงระดับพังผืด (fibrosis) และแผลเป็น (scarring)
  • การตรวจแบบ Magnetic resonance elastography เป็นการตรวจประเมินพังผืดตับ ด้วยการรวมการถ่ายภาพด้วยเรโซแนนซ์แม่เหล็ก กับภาพที่เกิดจากคลื่นเสียงที่กระทบออกจากตับ เพื่อสร้างภาพถ่ายที่แสดงความแข็งของตับซึ่งแสดงให้เห็นถึงพังผืดได้

การทดสอบเนื้อเยื่อตับ

หากการทดสอบอื่นไม่สามารถหาข้อสรุปได้ อาจแนะนำให้มีการทดสอบเนื้อเยื่อตับ ในการทดสอบนี้ แพทย์หรือผู้เชี่ยวชาญจะเก็บตัวอย่างเนื้อเยื่อจากตับ โดยใช้เข็มสอดเข้าไปในตับผ่านทางผนังช่องท้อง

ตัวอย่างเนื้อเยื่อจะได้รับการตรวจสอบในห้องปฏิบัติการเพื่อหาสัญญาณบ่งชี้ของการติดเชื้อและพังผืด การตรวจเนื้อเยื่อตับอาจทำให้เกิดอาการเจ็บปวดได้ในผู้ป่วยบางราย และอาจมีความเสี่ยงเล็กน้อย โดยแพทย์จะเป็นผู้ชี้แจงรายละเอียดของตรวจ

การรักษาไขมันพอกตับที่ไม่ได้เกิดจากแอลกอฮอล์

การรักษาภาวะไขมันพอกตับที่ไม่ได้เกิดจากแอลกอฮอล์ ได้แก่ การจัดการปัจจัยเสี่ยงและการควบคุมอาการ โดยสามารถปฏิบัติดังต่อไปนี้

การเปลี่ยนไลฟ์สไตล์และการเยียวยาตนเอง

การเปลี่ยนไลฟ์สไตล์และการเยียวยาตัวเองที่ช่วยจัดการภาวะไขมันพอกตับที่ไม่ได้เกิดจากแอลกอฮอล์

การเปลี่ยนไลฟ์สไตล์และการเยียวยาตัวเองดังต่อไปนี้จะช่วยให้คุณรับมือกับภาวะไขมันพอกตับที่ไม่ได้เกิดจากแอลกอฮอล์ได้

  • ควบคุมน้ำหนัก
  • รับประทานอาหารที่มีประโยชน์
  • ออกกำลังกายอย่างสม่ำเสมอ
  • จำกัดเครื่องดื่มแอลกอฮอล์
  • ใช้ยาเท่าที่จำเป็น และปฏิบัติตามข้อแนะนำเกี่ยวกับขนาดยาอย่างเคร่งครัด

หากมีข้อสงสัยใดๆ โปรดปรึกษาแพทย์เพื่อให้เข้าใจวิธีการรักษาที่ดีที่สุดสำหรับคุณ

Hello Health Group ไม่ได้ให้คำปรึกษาด้านการแพทย์ การวินิจฉัยโรค หรือการรักษาโรคแต่อย่างใด

อ่านเพิ่มเติม:

แหล่งที่มา

Topic Overview-nonalcoholic stetohepatitis (NASH). http://www.webmd.com/digestive-disorders/tc/nonalcoholic-steatohepatitis-nash-overview#1. Accessed Mar 12, 2017.

Nonalcoholic fatty liver disease. http://www.mayoclinic.org/diseases-conditions/nonalcoholic-fatty-liver-disease/home/ovc-20211638. Accessed Mar 12, 2017.

Fatty Liver Disease NAFLD. http://patients.gi.org/topics/fatty-liver-disease-nafld/. Accessed Mar 12, 2017.

บทความนี้ก็น่าสนใจเหมือนกัน

สารกันบูด ภัยเงียบที่แฝงตัวอยู่ในอาหาร

ปกติอาหารต่างๆ ที่เป็นอาหารแปรรูปมักจะมี สารกันบูด เป็นส่วนผสมอยู่แล้ว เพื่อช่วยเพิ่มระยะเวลาในการเก็บรักษา รวมถึงช่วยให้รสชาติยังคงเดิม

ทบทวนบทความโดย ทีม Hello คุณหมอ
เขียนบทความโดย สิฏฐิณิศา รัชตวโรทัย

นอร์โค® (Norco®)

นอร์โค® (Norco®) นิยมใช้ลดความเจ็บปวดในระดับปานกลางถึงรุนแรง ประกอบด้วยตัวยา อะเซตามิโนเฟน (Acetaminophen) และไฮโดรโคโดน (Hydrocodone)

ทบทวนบทความโดย ทีม Hello คุณหมอ
เขียนบทความโดย pimruethai
ยา ก-ฮ, ยา-สมุนไพร ก-ฮ พฤศจิกายน 26, 2019

ดีไฮโดรเมทีน (Dehydroemetine)

ดีไฮโดรเมทีน (Dehydroemetine) เป็นยาที่ใช้ในการรักษาโรคในกระเพาะ ลำไส้ โรคตับ โรคระบบที่เกิดจากบิดมีตัว และอาการอื่น ๆ โดยทำให้ระบบทางเดินอาหารขับถ่ายช้าลง

ทบทวนบทความโดย ทีม Hello คุณหมอ
เขียนบทความโดย pimruethai
ยา ก-ฮ, ยา-สมุนไพร ก-ฮ พฤศจิกายน 1, 2019

โรคตับและอาการคัน เกี่ยวข้องกันอย่างไร

อาการคันเป็นสัญญาณบ่งบอกถึงหลายๆ โรคได้ โดยเฉพาะผู้ที่เป็น โรคตับและอาการคัน กลายเป็นหนึ่งในสัญญาณที่ไม่ควรมองข้าม อย่าลืมดูแลตัวเองกันนะคะ

ทบทวนบทความโดย ทีม Hello คุณหมอ
เขียนบทความโดย ฤทธิศักดิ์ วงศ์วุฒิพงษ์

บทความแนะนำ

บอกลาผิวเปลือกส้ม วิธีการ ลดเซลลูไลท์ (Cellulite) ด้วยวิธีทางธรรมชาติ

บอกลาผิวเปลือกส้ม วิธีการ ลดเซลลูไลท์ (Cellulite) ด้วยวิธีทางธรรมชาติ

ทบทวนบทความโดย ทีม Hello คุณหมอ
เขียนบทความโดย พลอย วงษ์วิไล
เผยแพร่วันที่ มกราคม 29, 2020
การปรับไลฟ์สไตล์ ต้านภัย ไขมันพอกตับ

การปรับไลฟ์สไตล์ ต้านภัย ไขมันพอกตับ

ทบทวนบทความโดย ทีม Hello คุณหมอ
เขียนบทความโดย พลอย วงษ์วิไล
เผยแพร่วันที่ มกราคม 10, 2020
ความเชื่อผิดๆ ของการลดน้ำหนัก ที่ไม่ควรทำ

ความเชื่อผิดๆ ของการลดน้ำหนัก ที่ไม่ควรทำ

ทบทวนบทความโดย ทีม Hello คุณหมอ
เขียนบทความโดย ชลธิชา จันทร์วิบูลย์
เผยแพร่วันที่ มกราคม 7, 2020
อุจจาระสีซีด สัญญาณบอกโรคของร่างกาย

อุจจาระสีซีด สัญญาณบอกโรคของร่างกาย

ทบทวนบทความโดย ทีม Hello คุณหมอ
เขียนบทความโดย สิฏฐิณิศา รัชตวโรทัย
เผยแพร่วันที่ มกราคม 6, 2020