คุณมีข้อกังวลอะไร

close
ไม่ถูกต้อง
เข้าใจยาก
อื่น ๆ

หรือ คัดลอกลิงก์

การผ่าตัด หัตถการทางการแพทย์ ที่เราอยากให้คุณรู้จักให้มากขึ้น

    การผ่าตัด หัตถการทางการแพทย์ ที่เราอยากให้คุณรู้จักให้มากขึ้น

    โรคภัยไข้เจ็บเป็นสิ่งที่ไม่สามารถหลีกเลี่ยงได้ร้อยเปอร์เซ็นต์ บางคนอาจเจ็บป่วยเล็ก ๆ น้อย ๆ ที่ไม่จำเป็นต้องรักษา แค่ดูแลสุขภาพให้ดี อาการเจ็บป่วยเหล่านั้นก็หายไปเองได้ แต่บางครั้ง หากมีปัญหาสุขภาพที่รุนแรง หรือเฉียบพลัน ก็อาจต้องเข้ารับการรักษาพยาบาลอย่างหลีกเลี่ยงไม่ได้ และเมื่อพูดถึงการรักษาพยาบาล วิธีหนึ่งที่เราเชื่อว่าหลาย ๆ คนหวาดกลัว ไม่อยากให้เกิดขึ้นกับตัวเองก็คือ การผ่าตัด วันนี้ Hello คุณหมอ เลยอยากชวนคุณมาทำความรู้จักกับหัตถการทางการแพทย์อย่างการผ่าตัดให้มากขึ้น คุณจะได้รู้ว่าการผ่าตัดไม่ได้น่ากลัวอย่างที่คิด

    การผ่าตัด คืออะไร

    ศัลยกรรม หรือการผ่าตัด (Surgery) คือ วิธีหนึ่งในการรักษาอาการบาดเจ็บ โรค หรือความผิดปกติทางร่างกายบางอย่างที่ไม่สามารถรักษาให้ทุเลาหรือหายขาดได้ด้วยวิธีการอื่น ส่วนใหญ่แล้วการ ผ่าตัด จะเกิดขึ้นในกรณีที่ต้องจัดการกับโรคหรืออาการบาดเจ็บเฉียบพลัน มักไม่ค่อยเกิดขึ้นในกรณีที่ผู้ป่วยเป็นโรคเรื้อรัง หรือโรคที่ดำเนินไปอย่างช้า ๆ เว้นแต่ผู้ป่วยจำเป็นต้องเข้ารับการผ่าตัดจริง ๆ เท่านั้น

    นอกจากเครื่องมือเฉพาะที่แพทย์ต้องใช้ในการผ่าตัดแต่ละประเภทแล้ว ก็ยังมีอุปกรณ์อีกหลายชิ้นที่คอยช่วยตรวจสอบและติดตามผลระหว่างผ่าตัดและหลังผ่าตัด เช่น เครื่องวัดอัตราการเต้นของหัวใจ เครื่องวัดความดันโลหิต และไม่ว่าจะเป็นการผ่าตัดชนิดไหน ก็อาจเกิดอาการแทรกซ้อนได้ทั้งในระหว่างผ่าตัดและหลังผ่าตัด อาการแทรกซ้อนจากการผ่าตัดที่พบได้บ่อย เช่น การติดเชื้อ ภาวะเลือดออกมากผิดปกติ ปฏิกิริยาตอบสนองต่อยาระงับความรู้สึก การบาดเจ็บที่เกิดขึ้นจากอุบัติเหตุ

    ประเภทของการผ่าตัด

    การผ่าตัด แบ่งออกเป็น 2 ประเภทหลัก ได้แก่

    1. การผ่าตัดใหญ่

    การผ่าตัดใหญ่ (Major surgery) คือ การผ่าตัดแบบรุกล้ำหรือรุกรานร่างกาย ที่ทีมแพทย์ต้องทำหัตถการหลายอย่างในการผ่าตัดแต่ละครั้ง เช่น การเปิดโพรงหรือช่องบนร่างกาย การตัดอวัยวะส่วนใดส่วนหนึ่งออก การปรับเปลี่ยนกายวิภาคหรือโครงสร้างปกติของร่างกาย โดยปกติแล้ว ผู้ป่วยที่ต้องเข้ารับการผ่าตัดใหญ่จำเป็นต้องรับยาระงับความรู้สึก หรือต้องใช้เครื่องช่วยหายใจระหว่างผ่าตัด หรือในบางกรณีก็อาจต้องใช้ทั้งสองอย่าง และหลังจากผ่าตัดใหญ่แล้ว ผู้ป่วยมักต้องนอนพักฟื้นที่โรงพยาบาลอย่างน้อย 1 คืน

    ตัวอย่างการผ่าตัดใหญ่ เช่น

    • การผ่าตัดหัวใจ
    • การผ่าตัดลำไส้
    • การศัลยกรรมตกแต่ง
    • การผ่าตัดเนื้อเยื่อส่วนลึก
    • การปลูกถ่ายอวัยวะ
    • การผ่าตัดช่องท้อง
    • การผ่าตัดเปิดกะโหลกศีรษะ

    การผ่าตัดใหญ่มักเป็นการผ่าตัดอวัยวะที่สำคัญ จึงทำให้ผู้ป่วยเสี่ยงเกิดภาวะสุขภาพ และเกิดภาวะแทรกซ้อนได้มากกว่า

    2. การผ่าตัดเล็ก

    การผ่าตัดเล็ก (Minor surgery) คือ การผ่าตัดแบบไม่ได้รุกล้ำหรือรุกรานร่างกาย หรือไม่จำเป็นต้องเปิดโพรงหรือช่องบนร่างกาย แพทย์คนเดียวก็สามารถผ่าตัดเล็กได้ การผ่าตัดเล็กส่วนใหญ่ ผู้ป่วยไม่จำเป็นต้องรับยาระงับความรู้สึก หรือใช้เครื่องช่วยหายใจระหว่างผ่าตัด หรือหากจำเป็น ก็อาจใช้แค่ยาระงับความรู้สึกระยะสั้นเท่านั้น และผู้ป่วยมักไม่จำเป็นต้องนอนพักฟื้นที่โรงพยาบาลหลังผ่าตัด

    ตัวอย่างการผ่าตัดเล็ก เช่น

    • การผ่าตัดต้อกระจก
    • การอุดฟัน
    • การขลิบหนังหุ้มปลายอวัยวะเพศชาย
    • การเจาะชิ้นเนื้อทรวงอกเพื่อตรวจหามะเร็งเต้านม
    • การส่องกล้องตรวจภายในข้อ
    • การผ่าตัดผ่านกล้อง
    • การผ่าตัดเอาหูดออก
    • การผ่าตัดริดสีดวงทวารหนัก

    การผ่าตัดเล็กส่วนใหญ่มักก่อให้เกิดปัญหาสุขภาพ หรืออาการแทรกซ้อนน้อยกว่าการผ่าตัดใหญ่

    ข้อควรรู้ก่อนเข้ารับ การผ่าตัด

    รู้จุดประสงค์ของการผ่าตัด เช่น การผ่าตัดในครั้งนี้จะช่วยเสริมสร้างการทำงานของร่างกายได้หรือไม่ ผ่าตัด แล้วจะทำให้อาการที่มีดีขึ้นหรือเปล่า การผ่าตัดจะช่วยให้ปัญหาสุขภาพที่เป็นอยู่หายขาดหรือไม่ เพื่อที่จะได้เปรียบเทียบได้ว่า ระหว่างรักษาด้วยการผ่าตัดกับไม่ผ่าตัด อันไหนเป็นวิธีรักษาที่เหมาะสมที่สุด

    เข้าใจความเสี่ยงของการ ผ่าตัด

    การผ่าตัดไม่ว่าจะเล็กหรือใหญ่ ล้วนสามารถก่อให้เกิดปัญหาสุขภาพหรืออาการแทรกซ้อนตามมาได้ทั้งสิ้น แต่จะมากหรือน้อยก็ขึ้นอยู่กับภาวะทางสุขภาพ ประเภทของการผ่าตัด อวัยวะส่วนที่รับการผ่าตัด เป็นต้น ไม่มีการผ่าตัดใดที่ไร้ความเสี่ยงร้อยเปอร์เซ็นต์ คุณจึงควรทำความเข้าใจเกี่ยวกับอาการแทรกซ้อนที่มักพบได้บ่อย และอาการแทรกซ้อนที่รุนแรงที่สุดที่สามารถเกิดขึ้นได้จากการผ่าตัดชนิดนั้น และหากมีข้อสงสัยใด ๆ ก็ควรปรึกษาแพทย์ให้กระจ่าง

    เตรียมตัวก่อนผ่าตัดให้ดี

    การผ่าตัดแต่ละชนิด อาจต้องมีระยะเวลาและขั้นตอนการเตรียมตัวก่อนเข้ารับการผ่าตัดที่แตกต่างกันไป โดยคุณสามารถสอบถามวิธีการเตรียมตัวก่อนเข้ารับการผ่าตัดได้จากแพทย์ผู้เชี่ยวชาญ และควรปฏิบัติตามคำแนะนำของแพทย์อย่างเคร่งครัด เพราะการเตรียมตัวก่อนเข้ารับการผ่าตัดที่ถูกต้องเหมาะสม อาจช่วยลดความเสี่ยงในการเกิดอาการแทรกซ้อน และช่วยให้ผลของการผ่าตัดเป็นตามที่คาดหวังไว้มากที่สุด

    อย่าลืมสอบถามเรื่องระยะเวลาพักฟื้น

    ระยะเวลาในการพักฟื้น รวมถึงวิธีปฏิบัติตัวหลังผ่าตัด ก็เป็นเรื่องสำคัญที่คุณควรรู้ก่อนเข้ารับการผ่าตัด หากเป็นคนที่อยู่ในวัยเรียน หรือวัยทำงาน จะได้รู้ว่าควรลาหยุดกี่วัน และหากมีอุปกรณ์ใด ๆ ที่จำเป็นต้องใช้ในขณะพักฟื้น คุณหรือคนใกล้ตัวจะได้เตรียมสิ่งของเหล่านั้นล่วงหน้าได้อย่างครบครัน

    health-tool-icon

    เครื่องคำนวณหา ค่าดัชนีมวลกาย (BMI)

    ใช้เครื่องมือนี้เพื่อช่วยคำนวณค่าดัชนีมวลกาย (BMI) ของคุณ และดูว่าคุณมีน้ำหนักอยู่ในเกณฑ์สุขภาพดีหรือไม่ เครื่องมือนี้ยังสามารถใช้เพื่อคำนวณค่าดัชนีมวลกายของลูกคุณได้อีกด้วย

    เพศชาย

    เพศหญิง

    Hello Health Group ไม่ได้ให้คำแนะนำด้านการแพทย์ การวินิจฉัยโรค หรือการรักษาโรคแต่อย่างใด

    แหล่งที่มา

    An Overview of Surgery. https://www.verywellhealth.com/surgery-4014639#types-and-phases-of-surgery. Accessed September 11, 2020

    Preparing for Surgery: Checklist. https://www.asahq.org/whensecondscount/preparing-for-surgery/prep/preparing-for-surgery-checklist/. Accessed September 11, 2020

    What’s It Like to Have Surgery?. https://kidshealth.org/en/teens/having-sugery.html. Accessed September 11, 2020

    Questions to Ask Before Surgery. https://www.hopkinsmedicine.org/health/treatment-tests-and-therapies/questions-to-ask-before-surgery. Accessed September 11, 2020

    7 Tips to Help Decide if Surgery Is Right for You. https://www.webmd.com/healthy-aging/features/consider-surgery#1. Accessed September 11, 2020

    What Happens in Surgery. https://www.webmd.com/healthy-aging/what-expect-surgery#1. Accessed September 11, 2020

    10 Things Your Doctor Won’t Tell You Before Surgery. https://www.everydayhealth.com/news/ten-things-your-doctor-wont-tell-you-before-surgery/. Accessed September 11, 2020

    Surgery. https://medlineplus.gov/surgery.html. Accessed September 11, 2020

    What are the surgical specialties?. https://www.facs.org/education/resources/medical-students/faq/specialties. Accessed September 11, 2020

    Different Types of Surgery. https://www.oakbendmedcenter.org/different-types-of-surgery/#:~:text=Examples%20of%20major%20surgery%20include,the%20abdomen%2C%20chest%20or%20cranium.&text=Minor%20–%20Minor%20surgeries%20are%20generally,penetration%20of%20a%20body%20cavity. Accessed September 11, 2020

    รูปของผู้เขียนbadge
    เขียนโดย เนตรนภา ปะวะคัง แก้ไขล่าสุด 16/10/2020
    ตรวจสอบความถูกต้องของข้อมูลโดย ทีม Hello คุณหมอ