น้ำตาลต่ำ ตอนกลางคืน เกิดจากอะไร รักษาได้อย่างไร

    น้ำตาลต่ำ ตอนกลางคืน เกิดจากอะไร รักษาได้อย่างไร

    น้ำตาลต่ำ ตอนกลางคืน เป็นภาวะที่พบได้บ่อยในผู้ป่วยเบาหวานที่ฉีดอินซูลินและรับประทานยาเบาหวานเพื่อควบคุมระดับน้ำตาลในเลือด ร่วมกับมีพฤติกรรมอื่น ๆ เช่น รับประทานอาหารไม่เป็นเวลา ออกกำลังกายก่อนนอน ดื่มเครื่องดื่มแอลกอฮอล์ ที่ทำให้ระดับอินซูลินในร่างกายไม่สมดุลและส่งผลให้ยาหรืออินซูลินออกฤทธิ์ลดระดับน้ำตาลในเลือดมากเกินไป จนนำไปสู่ภาวะน้ำตาลในเลือดต่ำในตอนกลางคืน ทำให้มีอาการผิดปกติอย่างอาการนอนไม่หลับ กระสับกระส่าย ฝันร้ายจนตื่น เหงื่อออกชุ่มเสื้อผ้าและผ้าปูที่นอน รู้สึกนอนหลับไม่เต็มอิ่ม เป็นต้น หากมีอาการเหล่านี้ ผู้ป่วยควรปรับพฤติกรรมการรับประทานอาหารและการใช้ชีวิตประจำวันให้เหมาะสม เพื่อช่วยควบคุมระดับน้ำตาลในเลือดให้สมดุลขึ้น และป้องกันไม่ให้เกิดอาการผิดปกติที่ส่งผลให้นอนหลับพักผ่อนในเวลากลางคืนได้ไม่เต็มอิ่ม

    ภาวะน้ำตาลในเลือดต่ำ คืออะไร

    ภาวะน้ำตาลในเลือดต่ำ (Low blood sugar/Hypoglycemia) คือ ภาวะที่ร่างกายมีระดับน้ำตาลในเลือดต่ำกว่าเกณฑ์ปกติ โดยทั่วไป ระดับน้ำตาลในเลือดของคนปกติจะอยู่ระหว่าง 70-99 มิลลิกรัม/เดซิลิตร แต่หากมีระดับน้ำตาลในเลือดน้อยกว่า 70 มิลลิกรัม/เดซิลิตร แสดงว่าอยู่ในภาวะน้ำตาลในเลือดต่ำ ซึ่งอาจส่งผลให้มีอาการอ่อนเพลีย เหงื่อออกมาก ปวดศีรษะ ตัวสั่น หงุดหงิดง่าย ผิวหนังซีดเซียว หากปล่อยทิ้งไว้และไม่ได้รับการรักษาอย่างเหมาะสม อาจทำให้มีอาการรุนแรงขึ้น เช่น มองเห็นภาพซ้อน ง่วงนอน เซื่องซึม ชัก จนถึงขั้นหมดสติได้

    น้ำตาลต่ำ ตอนกลางคืน เกิดจากอะไร

    ภาวะ น้ำตาลต่ำ ตอนกลางคืน หรือภาวะน้ำตาลในเลือดต่ำขณะนอนหลับ (Nocturnal hypoglycemia/Night time hypos) พบได้บ่อยในผู้ป่วยเบาหวานที่ฉีดอินซูลินและผู้ที่รับประทานยาลดน้ำตาลในเลือดเพื่อควบคุมระดับน้ำตาลในเลือดให้อยู่ในเกณฑ์ปกติ เกิดขึ้นเมื่อร่างกายได้รับอินซูลินในปริมาณมาก ซึ่งอินซูลินเป็นฮอร์โมนที่ออกฤทธิ์เผาผลาญน้ำตาลในเลือดไปเป็นพลังงานให้กับเซลล์ เนื้อเยื่อ รวมไปถึงอวัยวะทุกส่วนในร่างกาย เมื่อมีอินซูลินมากเกินไป จะส่งผลให้ระดับน้ำตาลในเลือดต่ำกว่าเกณฑ์เป้าหมาย ร่างกายมีพลังงานไม่เพียงพอ จนกระทบต่อการทำงานของระบบต่าง ๆ

    ปัจจัยเสี่ยงในการเกิดภาวะน้ำตาลต่ำ ตอนกลางคืน เช่น

    • งดอาหาร โดยเฉพาะมื้อเย็น
    • มักรับประทานอาหารไม่เป็นเวลา
    • นอนน้อยกว่า 6 ชั่วโมง/คืน อาจทำให้ร่างกายหลั่งฮอร์โมนคอร์ติซอลมากขึ้นและกระทบต่อการหลั่งอินซูลิน
    • ออกกำลังกายก่อนนอนหรือในช่วงกลางคืน ซึ่งอาจไปเพิ่มความไวต่ออินซูลินของเซลล์ในร่างกาย ส่งผลให้มีน้ำตาลในเลือดต่ำในตอนกลางคืน
    • ดื่มเครื่องดื่มแอลกอฮอล์ ซึ่งออกฤทธิ์ขัดขวางการสลายน้ำตาลกลูโคสในเลือดไปเป็นพลังงาน ส่งผลให้ร่างกายมีระดับน้ำตาลในเลือดต่ำ
    • มีภาวะติดเชื้อ
    • ฉีดอินซูลินชนิดเอ็นพีเอช (NPH) หลังอาหารเย็น ซึ่งออกฤทธิ์กระตุ้นอินซูลินหลัง 6-8 ชั่วโมงหลังฉีด ทำให้ระดับน้ำตาลในเลือดต่ำลงในตอนกลางคืน

    อาการของภาวะน้ำตาลต่ำ ตอนกลางคืน

    อาการของภาวะน้ำตาลต่ำ ตอนกลางคืน อาจมีดังนี้

    • กระสับกระส่าย นอนไม่หลับ
    • ผิวหนังร้อนชื้น หรือเหงื่อออก
    • ตัวสั่น
    • หายใจเร็วขึ้นหรือช้าลงอย่างกะทันหัน
    • ฝันร้าย จนบางครั้งอาจทำให้สะดุ้งตื่น
    • หัวใจเต้นแรง
    • ตื่นมาพร้อมกับมีอาการปวดศีรษะ
    • เหงื่อออกมากจนเสื้อผ้าและผ้าปูที่นอนเปียกชื้น
    • รู้สึกอ่อนเพลียกว่าปกติ

    การดูแลตัวเองและคนรอบข้างเมื่อ น้ำตาลต่ำ ตอนกลางคืน

    วิธีดูแลผู้ที่มีภาวะน้ำตาลต่ำในช่วงกลางคืน อาจทำได้ดังนี้

    • สำหรับผู้ที่ปลุกไม่ตื่นหรือไม่มีสติ ให้ผู้ดูแลฉีดยากลูคากอน (Glucagon injection) ให้กับผู้ป่วยโดยปฏิบัติตามคำแนะนำในการใช้ยาที่ระบุบนฉลากผลิตภัณฑ์อย่างเคร่งครัด และเมื่อผู้ป่วยตื่นเต็มที่แล้ว ควรให้รับประทานอาหารประเภทคาร์โบไฮเดรตที่ร่างกายดูดซึมได้ช้า (Slow-release carbohydrates) เช่น ข้าวไม่ขัดสี ขนมปังโฮลวีท เพื่อให้พลังงานแก่ร่างกายโดยไม่ทำให้ระดับน้ำตาลในเลือดเพิ่มสูงเร็วจนเกินไป และตรวจวัดระดับน้ำตาลในเลือดด้วยเครื่องวัดน้ำตาลในเลือดทุก ๆ 2-3 ชั่วโมง
    • สำหรับผู้ที่สามารถตื่นและลุกขึ้นนั่งได้ตามปกติและทำสิ่งต่าง ๆ ได้ด้วยตัวเอง ให้รับประทานกลูโคสออกฤทธิ์เร็ว เช่น ลูกอม 4-5 เม็ด ยาเม็ดกลูโคส น้ำหวาน 15-20 มิลลิกรัม และเมื่อตื่นเต็มที่แล้วให้รับประทานอาหารประเภทคาร์โบไฮเดรตที่ร่างกายดูดซึมได้ช้า และตรวจวัดระดับน้ำตาลในเลือดด้วยเครื่องวัดน้ำตาลในเลือดทุก ๆ 2-3 ชั่วโมง

    เมื่อไหร่ที่ควรไปพบคุณหมอ

    หากมีอาการดังต่อไปนี้ อาจเป็นสัญญาณของภาวะน้ำตาลต่ำรุนแรงที่ควรไปพบคุณหมอโดยเร็วที่สุด

    • อ่อนเพลียรุนแรง
    • ไม่สามารถเดินได้ตามปกติ
    • มองเห็นพร่ามัว
    • แสดงท่าทางแปลกไปจากปกติ สับสนมึนงง
    • มีอาการชัก

    Hello Health Group ไม่ได้ให้คำแนะนำด้านการแพทย์ การวินิจฉัยโรค หรือการรักษาโรคแต่อย่างใด

    แหล่งที่มา

    Hypoglycemia: Nocturnal. https://www.hopkinsmedicine.org/health/conditions-and-diseases/diabetes/hypoglycemia-nocturnal. Accessed November 4, 2022

    Low blood sugar (hypoglycaemia). https://www.nhs.uk/conditions/low-blood-sugar-hypoglycaemia. Accessed November 4, 2022

    How Sleep Affects Your Blood Sugar. https://www.webmd.com/diabetes/sleep-affects-blood-sugar. Accessed November 4, 2022

    Nocturnal Hypoglycemia – Night Time Hypo. https://www.diabetes.co.uk/nocturnal-hypoglycemia.html. Accessed November 4, 2022

    Low Blood Sugar (Hypoglycemia). https://www.cdc.gov/diabetes/basics/low-blood-sugar.html. Accessed November 4, 2022

    รูปของผู้เขียนbadge
    เขียนโดย ศุภานิช สุริโย แก้ไขล่าสุด 4 สัปดาห์ก่อน
    ตรวจสอบความถูกต้องของข้อมูลโดย เนตรนภา ปะวะคัง