แบคทีเรียในทางเดินอาหาร (Gut Bacteria) มีส่วนช่วยป้องกัน โรคระบบทางเดินอาหาร ได้อย่างไรบ้าง

ทบทวนบทความโดย | โดย

Update Date พฤษภาคม 11, 2020 . เวลาในการอ่าน
Share now

เรามักจะคิดว่า แบคทีเรีย คือสิ่งมีชีวิตที่ไม่ดีต่อร่างกาย แต่ปรากฏว่าร่างกายของคนเรานั้นเต็มไปด้วยแบคทีเรียกหลายล้านล้านตัว และ แบคทีเรียในทางเดินอาหาร (Gut Bacteria) ที่จะกล่าวถึงในบทความนี้ นอกจากจะมีส่วนช่วยในการย่อยอาหาร ยังถือว่ามีบทบาทสำคัญที่จะทำให้คุณมีสุขภาพแข็งแรง

แบคทีเรียในทางเดินอาหารคืออะไร

แบคทีเรียในทางเดินอาหาร (Gut Bacteria) จะอยู่ในลำไส้ 300-500 ชนิดของแบคทีเรีย โดยมียีนเกือบ 2 ล้านตัวและจะจับคู่กับสิ่งมีชีวิตเล็กๆ อื่นๆ เช่นไวรัสและเชื้อรา โดยสิ่งมีชีวิตเล็กๆ เหล่านี้จะสร้างสิ่งที่เรียกว่าไมโครไบโอตา (microbiota) หรือไมโครไบโอม (microbiome)

เช่นเดียวกันกับลายนิ้วมือ ไมโครไบโอตาของแต่ละคนจะแตกต่างกันไป กล่าวคือไมโครไบโอตาเป็นการผสมผสานของแบคทีเรียในร่างกายของคุณ ที่จะแตกต่างจากของผู้อื่น ซึ่งบางส่วนถูกกำหนดจากไมโครไบโอตาของแม่ ที่เป็นสภาพแวดล้อมที่คุณเคยสัมผัสมาตั้งแต่เกิด และบางส่วนมาจากอาหารที่กินและไลฟ์สไตล์การใช้ชีวิต

อัปเดตข่าวสารสุขภาพติดตามไลน์ Hello คุณหมอ

แบคทีเรียอาศัยอยู่ทั่วร่างกายของคุณ แต่ที่อยู่ในลำไส้อาจมีผลกระทบมากที่สุดต่อสุขภาพ เนื่องจากแบคทีเรียเกี่ยวข้องกับระบบย่อยอาหารทั้งหมด และส่วนใหญ่จะอยู่ในลำไส้เล็กและลำไส้ใหญ่ จึงส่งผลต่อทุกๆ อย่างตั้งแต่การเผาผลาญพลังงานของร่างกาย ไปจนถึงอารมณ์ความรู้สึก รวมถึงระบบภูมิคุ้มกันด้วย

แบคทีเรียในทางเดินอาหาร ช่วยป้องกันโรคระบบทางเดินอาหาร ได้อย่างไรบ้าง

งานวิจัยแนะนำว่า แบคทีเรียในทางเดินอาหารในผู้ที่มีสุขภาพดีจะแตกต่างจากผู้ที่เป็นโรค เนื่องจากคนป่วยอาจมีแบคทีเรียบางชนิดน้อยเกินไปหรือมากเกินไป หรือผู้ป่วยอาจขาดแบคทีเรียหลากหลายชนิด ที่บางชนิดช่วยป้องกันโรคในขณะที่ชนิดอื่นอาจเพิ่มความเสี่ยงของโรค นอกจากนี้นักวิทยาศาสตร์ยังได้เริ่มเชื่อมโยงระหว่าง โรคภัยไข้เจ็บกับแบคทีเรียในทางเดินอาหาร ดังนี้

โรคลำไส้อักเสบ ได้แก่ โรคโครห์น (Crohn’s disease) และโรคลำไส้ใหญ่อักเสบเป็นแผล (Ulcerative colitis)

ผู้ที่ป่วยที่เป็นโรคนี้มักจะมีแบคทีเรียในทางเดินอาหารที่ต้านการอักเสบในระดับต่ำ อย่างไรก็ตาม การเชื่อมโยงระหว่างแบคทีเรียในทางเดินอาหารกับอาการอักเสบยังไม่ชัดเจน แต่แบคทีเรียบางชนิดอาจส่งผลต่อสุขภาพลำไส้ จนสามารถพัฒนาเป็นโรคลำไส้อักเสบ ได้แก่ โรคโครห์น (Crohn’s disease) และโรคลำไส้ใหญ่อักเสบเป็นแผล (Ulcerative colitis)

โรคมะเร็งลำไส้

งานวิจัยที่เผยแพร่ในปี 2016 ให้ข้อมูลว่า มีหลักฐานบางอย่างที่แสดงว่าแบคทีเรียสายพันธุ์เฉพาะ แล็กโทบาซิลลัส จอห์นโซนอิ (Lactobacillus johnsonii) อาจช่วยป้องกันมะเร็งบางชนิด นอกจากนี้ยังมีงานวิจัยที่ชี้ว่า ผู้ที่เป็นโรคมะเร็งลำไส้มีไมโครไบโอตาแตกต่างไป โดยจะมีแบคทีเรียที่ทำให้เกิดโรคในระดับสูงกว่า เมื่อเทียบกับผู้ที่มีสุขภาพดี

ระบบภูมิคุ้มกัน

ทีมวิจัยจากมหาวิทยาลัยชิคาโก พบว่าการนำแบคทีเรียสายพันธุ์เฉพาะ เข้าสู่ระบบทางเดินอาหารของหนูทดลองที่มีเนื้องอก ผลการวิจัยพบว่าสามารถกระตุ้นระบบภูมิคุ้มกันของหนูให้ต่อสู้กับเซลล์มะเร็ง ซึ่งผลลัพธ์ดังกล่าวเทียบเท่ากับการรักษาด้วยยาต้านมะเร็ง ที่เรียกว่าเช็คพอยต์ อินฮิบิเตอร์ (checkpoint inhibitors)

วิธีเพิ่มแบคทีเรีย เพื่อป้องกันโรคระบบทางเดินอาหาร

  • เริ่มด้วยการกินอาหารที่อุดมไปด้วยสารอาหาร อย่างอาหารที่มีไฟเบอร์สูง เช่น ผักและผลไม้ รวมถึงธัญพืชเต็มเมล็ด นอกจากนี้ควรหลีกเลี่ยงอาหารที่มีไขมันและน้ำตาลสูง และมีไฟเบอร์ต่ำ เพราะอาหารเหล่านี้สามารถฆ่าแบคทีเรียในทางเดินอาหารบางชนิดได้ และยังทำให้ไมโครไบโอตามีความหลากหลายน้อยลง
  • จำกัดการใช้ยาปฏิชีวะนะ เนื่องจากยาปฏิชีวนะสามารถกำจัดแบคทีเรียที่ดีต่อสุขภาพ พร้อมกับแบคทีเรียที่ทำให้เกิดปัญหาสุขภาพ ดังนั้นควรใช้ยาปฏิชีวนะเมื่อแพทย์สั่ง และไม่แนะนำให้ซื้อยามากินโดยไม่ปรึกษาแพทย์
  • ออกกำลังกาย มีส่วนช่วยในการเติบโตของแบคทีเรียในทางเดินอาหารชนิดต่างๆ ซึ่งอาจส่งผลให้สุขภาพดีขึ้น และยังช่วยลดความเสี่ยงในการเป็นโรคด้วย
  • โพรไบโอติก (Probiotic) คุณไม่สามารถกินโพรไบโอติกเพื่อหลีกเลี่ยงโรคเบาหวาน หรือรักษาโรคข้ออักเสบ นอกจากนี้บางคนให้ข้อมูลว่ารู้สึกดีขึ้นหลังจากกินโพรไบโอติก แต่อาหารเสริมมีราคาสูงเกินไป มากไปกว่านั้นโพรไบโอติกจำนวนมากหายไปจากลำไส้ เมื่อไม่ได้กินเป็นประจำ ข้อควรระวัง คือผู้ที่มีภูมิคุ้มกันอ่อนแอ จากโรคมะเร็งระยะสุดท้ายหรือการทำเคมีบำบัด ไม่ควรกินโพรไบโอติก และสำหรับผู้ที่ต้องการซื้ออาหารเสริมโพรไบโอติกมากิน ควรปรึกษาแพทย์

Hello Health Group ไม่ได้ให้คำปรึกษาด้านการแพทย์ การวินิจฉัย หรือการรักษาโรคแต่อย่างใด

Hello Health Group ไม่ได้ให้คำแนะนำด้านการแพทย์ การวินิจฉัยโรค หรือการรักษาโรคแต่อย่างใด

อัปเดตข่าวสารสุขภาพติดตามไลน์ Hello คุณหมอ
บทความนี้มีประโยชน์ต่อคุณหรือไม่
happy unhappy
แหล่งที่มา

บทความนี้ก็น่าสนใจเหมือนกัน

แบคทีเรียในรองเท้า วายร้ายใกล้ตัวที่คุณอาจกำลังละเลย!

แบคทีเรียในรองเท้า เกิดจากการหมักหมมของสิ่งสกปรกในรองเท้า เหงื่อและความอับชื้น ซึ่งแบคทีเรียนี้สามารถก่อให้เกิดอาการท้องเสีย อาหารเป็นพิษ หรือการติดเชื้อได้

ทบทวนบทความโดย ทีม Hello คุณหมอ
เขียนบทความโดย Khongrit Somchai
รู้หรือไม่, สุขภาพชีวิตที่ดี กันยายน 17, 2020 . เวลาในการอ่าน

สิ่งที่ต้องรู้เกี่ยวกับ การดูแลและทำความสะอาดเซ็กส์ทอย

เรื่องความสะอาดเซ็กส์ทอยเป็นเรื่องที่ต้องใส่ใจและดูแลเป็นพิเศษ ดังนั้น ทาง Hello คุณหมอ จึงได้นำเรื่อง การดูแลและทำความสะอาดเซ็กส์ทอย มาฝากกัน

ทบทวนบทความโดย ทีม Hello คุณหมอ
เขียนบทความโดย สิฏฐิณิศา รัชตวโรทัย
เซ็กส์และความสัมพันธ์, สุขภาพชีวิตที่ดี กันยายน 8, 2020 . เวลาในการอ่าน

ทำความรู้จักกับ ผื่นผิวหนังในช่วงฤดูร้อน พร้อมวิธีการดูแลที่ถูกต้อง

สิ่งที่มาคู่กับฤดูร้อนก็คือ ผื่นผิวหนังในช่วงฤดูร้อน ซึ่งมีหลายชนิดด้วยกัน เมื่อเกิดผื่นเหล่านี้ขึ้นจะมีวิธีการดูแลออย่างไร ติดตามได้ใน Hello คุณหมอ

ทบทวนบทความโดย ทีม Hello คุณหมอ
เขียนบทความโดย สิฏฐิณิศา รัชตวโรทัย
โรคผิวหนัง, ศูนย์สุขภาพ กันยายน 2, 2020 . เวลาในการอ่าน

จุลินทรีย์ในลำไส้ กับความสำคัญต่อสุขภาพ

จุลินทรีย์ในลำไส้ นั้นมีความสำคัญต่อสุขภาพมากมาย หากรับประทานอาหารที่มีประโยชน์ต่อแบคทีเรียชนิดดีในลำไส้ก็จะช่วยเพิ่มเสริมสร้างระบบภูมิคุ้มกัน

ทบทวนบทความโดย ทีม Hello คุณหมอ
เขียนบทความโดย ชลธิชา จันทร์วิบูลย์
เคล็ดลับสุขภาพ, สุขภาพชีวิตที่ดี กันยายน 1, 2020 . เวลาในการอ่าน

บทความแนะนำ

อาหารสําหรับผู้ป่วยลําไส้อุดตัน

ป่วยเป็นลำไส้อุดตัน ต้องกินอย่างไร อาการถึงจะดีขึ้น

ทบทวนบทความโดย ทีม Hello คุณหมอ
เขียนบทความโดย พลอย วงษ์วิไล
เผยแพร่วันที่ กันยายน 24, 2020 . เวลาในการอ่าน
ลำไส้อุดตัน-intestinal-obstruction

ลำไส้อุดตัน (Intestinal Obstruction)

ทบทวนบทความโดย ทีม Hello คุณหมอ
เขียนบทความโดย พลอย วงษ์วิไล
เผยแพร่วันที่ กันยายน 22, 2020 . เวลาในการอ่าน
เท้าเหม็น-สาเหตุ-วิธีป้องกัน

เท้าเหม็น จนแทบสลบ เกิดจากอะไร ป้องกันได้อย่างไรบ้าง

ทบทวนบทความโดย ทีม Hello คุณหมอ
เขียนบทความโดย Khongrit Somchai
เผยแพร่วันที่ กันยายน 18, 2020 . เวลาในการอ่าน
13-ของใช้ใกล้ตัวที่แฝงไปด้วยแบคทีเรีย

13 ของใช้ใกล้ตัวที่แฝงไปด้วยแบคทีเรีย อันตรายต่อสุขภาพที่ควรระวัง

ทบทวนบทความโดย ทีม Hello คุณหมอ
เขียนบทความโดย Khongrit Somchai
เผยแพร่วันที่ กันยายน 17, 2020 . เวลาในการอ่าน