ปวดศีรษะแบบคลัสเตอร์ (Cluster Headache)

ทบทวนบทความโดย | โดย

Update Date พฤษภาคม 12, 2020
Share now

คำจำกัดความ

ปวดศีรษะแบบคลัสเตอร์ คืออะไร

การ ปวดศีรษะแบบคลัสเตอร์ (Cluster headache) คือการปวดศีรษะที่เกิดขึ้นเพียงด้านใดด้านหนึ่ง บ่อยครั้งเกิดขึ้นบริเวณรอบดวงตา อาการปวดศีรษะแบบคลัสเตอร์ นั้นมักมีอาการรุนแรง และถือเป็นหนึ่งในอาการปวดที่รุนแรงที่สุดประเภทหนึ่งของการปวดศีรษะ ที่จะเกิดขึ้นเป็นช่วงเวลาต่อเนื่องนานเป็นสัปดาห์ (ประมาณ 4-12 สัปดาห์) ตามด้วยช่วงเวลาที่อาการทุเลาลงเมื่ออาการปวดศีรษะหายไป

การ ปวดศีรษะแบบคลัสเตอร์ พบบ่อยเพียงใด

อาการปวดศีรษะแบบคลัสเตอร์ นั้นไม่ใช่โรคที่พบได้ทั่วไป สามารถจัดการได้ด้วยการลดปัจจัยเสี่ยง การปวดศีรษะแบบคลัสเตอร์ส่วนใหญ่มักพบในเพศชาย และจะมีอาการรุนแรงขึ้นเมื่ออายุเกิน 20 ปี โปรดปรึกษาแพทย์หากคุณต้องการข้อมูลและคำแนะนำเพิ่มเติม

อาการ

อาการปวดศีรษะแบบคลัสเตอร์ มีอะไรบ้าง

อาการส่วนใหญ่ของการปวดศีรษะแบบคลัสเตอร์ได้แก่

  • อาการปวดรุนแรงมาก และบ่อยครั้งมักได้รับการอธิบายว่ามีความรู้สึกเหมือนโดนของแหลมทิ่มแทง เหมือนโดนเผา หรือโดนเจาะที่ศีรษะด้านใดด้านหนึ่ง มักเกิดขึ้นบริเวณรอบดวงตาข้างใดข้างหนึ่ง บางครั้งอาจกินบริเวณกว้างทั่วใบหน้า ศีรษะ ต้นคอและหัวไหล่ การปวดศีรษะแบบคลัสเตอร์มักเกิดขึ้นทันทีทันใด และไม่มีสัญญาณเตือนล่วงหน้า
  • กระวนกระวายและกระสับกระส่ายระหว่างมีอาการ
  • ตาแดงและมีน้ำตาไหล
  • คัดจมูก หรือน้ำมูกไหลในด้านที่มีอาการปวด
  • เหงื่อออกทั่วใบหน้า
  • ผิวซีด หรือหน้าแดง
  • เปลือกตาตก หรือตาข้างหนึ่งมีอาการบวมที่เปลือกตา

อาการปวดศีรษะแบบคลัสเตอร์ นั้นจะหยุดหรือทุเลาลงในช่วงเวลา 1 เดือนหรือมากกว่า บางครั้งเรียกว่า การปวดแบบครั้งคราว

การปวดศีรษะคลัสเตอร์แบบเรื้อรังอาจมีอาการต่อเนื่องยาวนานเป็นปีๆ หรือมีช่วงเวลาที่ไม่แสดงอาการน้อยกว่า 1 เดือน

ในช่วงเวลาที่มีอาการปวด อาการปวดจะเกิดขึ้นทุกวัน บางครั้งเกิดขึ้นหลายครั้งในหนึ่งวัน ในเวลาเดิมๆ โดยการปวดแต่ละครั้งมักคงอยู่ราวๆ  15 นาที ถึง 3 ชั่วโมง

นอกจากนี้ อาจมีบางอาการที่ไม่ได้ระบุข้างต้น หากคุณมีข้อสงสัยเกี่ยวกับอาการของคุณ โปรดปรึกษาแพทย์

เมื่อไหร่ควรไปพบหมอ

หากคุณมีอาการหรือพบสัญญาณของอาการข้างต้น หรือมีข้อสงสัย โปรดปรึกษาแพทย์ เพราะร่างกายของแต่ละคนแสดงอาการต่างกัน โปรดปรึกษาแพทย์เพื่อการวินิจฉัยที่เหมาะสมกับคุณต่อไป

สาเหตุ

สาเหตุของอาการปวดศีรษะแบบคลัสเตอร์

ปัจจุบัน ยังไม่ทราบสาเหตุของ อาการปวดศีรษะแบบคลัสเตอร์ ที่แน่ชัด แต่รูปแบบการปวดศีรษะแบบคลัสเตอร์นั้น อาจเกิดจากการทำงานที่ผิดปกติของนาฬิกาชีวภาพของร่างกาย (ไฮโปทารามัส) เป็นส่วนสำคัญ โดยผู้ป่วยจำนวนมากมักแจ้งว่าอาการปวดศีรษะมักเกิดขึ้นในขณะหลับ

ปัจจัยกระตุ้นอาการมีหลายสาเหตุที่เป็นไปได้ เช่น แอลกอฮอล์ และ ยาขยายหลอดเลือด ไนโตรไกลเซริน (Nitroglycerin) ในขณะที่ ปัจจัยด้านฮอร์โมนหรือการมีรอบเดือนนั้นไม่ถือเป็นตัวกระตุ้นให้เกิดอาการปวดศีรษะแบบคลัสเตอร์แต่อย่างใด

ปัจจัยเสี่ยง

ปัจจัยเสี่ยงที่ก่อให้เกิด อาการปวดศีรษะแบบคลัสเตอร์

ปัจจัยเสี่ยงที่เป็นสาเหตุของ อาการปวดศีรษะแบบคลัสเตอร์ ได้แก่

  • เพศ เพศชายมีแนวโน้มจะเกิดอาการปวดศีรษะแบบคลัสเตอร์มากกว่าเพศหญิง 2-4 เท่า
  • อายุ ผู้ที่มีอาการปวดศีรษะแบบคลัสเตอร์มักมีอายุเกินกว่า 20 ปี แม้ว่าอาการปวดศีรษะจะเกิดขึ้นได้กับทุกช่วงวัย
  • การสูบบุหรี่ ผู้ที่มีอาการปวดศีรษะแบบคลัสเตอร์นั้นมักเป็นผู้ที่สูบบุหรี่
  • การดื่มแอลกอฮอล์ แอลกอฮอล์สามารถเป็นตัวกระตุ้นให้เกิดอาการปวดศีรษะแบบคลัสเตอร์ได้ หากคุณมีปัจจัยเสี่ยงที่จะมีอาการอยู่แล้ว ผู้ป่วยควรหลีกเลี่ยงการดื่มแอลกอฮอล์ในระยะเวลาที่แสดงอาการปวดศีรษะแบบคลัสเตอร์
  • ประวัติครอบครัว ครอบครัวมีประวัติการเจ็บป่วยด้วยอาการปวดศีรษะแบบคลัสเตอร์ โดยการมีพ่อแม่หรือสมาชิกในครอบครัวที่มีอาการปวดศีรษะแบบคลัสเตอร์อาจเพิ่มความเสี่ยงที่ก่อให้เกิดอาการปวดศีรษะชนิดนี้ได้

การวินิจฉัยและการรักษา

ข้อมูลในที่นี้ไม่มีเจตนาให้ใช้ทดแทนคำแนะนำทางการแพทย์ ควรปรึกษาแพทย์ทุกครั้งเพื่อสอบถามข้อมูลเพิ่มเติม

การวินิจฉัยอาการปวดศีรษะแบบคลัสเตอร์

แพทย์อาจสอบถามประวัติและลักษณะอาการปวดศีรษะของคุณและอาจมีการตรวจร่างกาย ร่วมด้วยการตรวจอื่นๆ เช่น เอ็กซ์เรย์ หรือ เอ็มอาร์ไอ เพื่อการค้นหาสาเหตุของอาการปวดศีรษะในรายที่มีอาการรุนแรง เช่น จากเนื้องอก หรือ หลอดเลือดสมองโป่งพอง (aneurysm)

ในบางกรณี อาจมีการตรวจทางจักษุวิทยาร่วมด้วยเพื่อตรวจวินิจฉัยหากพบว่ามีปัญหาเกิดขึ้นที่ดวงตาและเป็นสาเหตุของอาการดังกล่าว

การรักษาอาการปวดศีรษะแบบคลัสเตอร์

การรักษา อาการปวดศีรษะแบบคลัสเตอร์ สามารถแบ่งออกเป็น 2 ประเภทได้แก่ บรรเทาอาการปวดศีรษะที่เกิดขึ้นอย่างรุนแรง และ ป้องการกันการเกิดการปวดศีรษะในอนาคต

การบรรเทาอาการปวดศีรษะ

  • สวมหน้ากากออกซิเจน เพื่อเพิ่มออกซิเจนสามารถช่วยผู้ป่วยส่วนใหญ่ได้ในทันที ออกซิเจนนั้นปลอดภัยและไม่มีผลข้างเคียง
  • ฉีดด้วยยาซูมาทริปแทน (Sumatriptan) ซึ่งโดยทั่วไปใช้รักษาอาการปวดศีรษะแบบไมเกรน ก็สามารถใช้ได้ผลดีกับผู้ป่วยที่มีอาการปวดศีรษะคลัสเตอร์แบบรุนแรงเช่นกัน
    อย่างไรก็ตาม ยาซูมาทริปแทนนั้น ห้ามใช้ในผู้ป่วยโรคหัวใจ หรือ โรคความดันโลหิตสูง ตัวยาอีกตัวในกลุ่มยาซูมาทริปแทน ได้แก่ ยาโซลมิทริปแทน (zolmitriptan) ซึ่งสามารถใช้ฉีดพ่นทางจมูก หรือ รับประทานในรูปแบบยาชนิดเม็ด เพื่อบรรเทาอาการปวดศีรษะแบบคลัสเตอร์
  • ยาชาเฉพาะที่ ยาพ่นทางจมูกลิโดเคน (lidocaine) เป็นอีกตัวเลือกที่สามารถใช้เพื่อรักษาอาการได้ แต่ต้องอยู่ภายใต้การควบคุมของแพทย์
  • ยาฉีดดิไฮโดรเออโกทามีน (dihydroergotamine) อาจใช้ได้ผลมีประสิทธิภาพดีเพื่อบรรเทาอาการปวดในผู้ป่วยที่มีอาการปวดศีรษะแบบคสัสเตอร์บางราย ห้ามใช้รักษาในกรณีที่ผู้ป่วยเคยได้รับยาซูมาทริปแทนภายใน 24 ชั่วโมง

แนวทางการรักษาแบบป้องกัน

  • ยาปิดกั้นแคลเซียม (Calcium channel blockers) หรือ วีราปามิล (Verapamil) บ่อยครั้งถูกใช้เป็นทางเลือกแรกในการป้องกันการเกิดอาการปวดศีรษะแบบคลัสเตอร์
  • ยาคอติคอสเตียรอยด์ (Corticosteroids) สามารถใช้ได้ผลได้อย่างมีประสิทธิภาพเพื่อลดรอบของการเกิดอาการปวดศีรษะ แต่ไม่สามารถใช้ยาวนานต่อเนื่อง เหมาะสำหรับใช้ในระยะสั้นเท่านั้น
  • ยาลิเธียมคาบอเนต (Lithium carbonate) สามารถใช้ได้อย่างมีประสิทธิภาพในการป้องกันการเกิดอาการปวดศีรษะแบบคลัสเตอร์ ในกรณีที่ยาชนิดอื่นใช้ไม่ได้ผล
  • เมลาโทนิน (Melatonin) อาจช่วยลดความถี่ของการปวดศีรษะแบบคลัสเตอร์

การเปลี่ยนไลฟ์สไตล์และการเยียวยาตัวเอง

การเปลี่ยนไลฟ์สไตล์เพื่อเยียวยาตนเองเพื่อรับมือกับ อาการปวดศีรษะแบบคลัสเตอร์

การปรับเปลี่ยนไลฟ์สไตล์และการเยียวยาตนเองดังต่อไปนี้ สามารถช่วยคุณรับมือกับ อาการปวดศีรษะแบบคลัสเตอร์ ได้

  • เข้านอนตามเวลา ทั้งนี้อาการปวดศีรษะแบบคลัสเตอร์สามารถเกิดขึ้นได้เมื่อมีการเปลี่ยนแปลงเวลานอนหลับจากเวลาปกติ ดังนั้นคุณควรตามเวลาปกติในระยะแสดงอาการปวดศีรษะแบบคลัสเตอร์
  • หยุดดื่มแอลกอฮอล์ การบริโภคแอลกอฮอล์สามารถกระตุ้นให้เกิดอาการปวดศีรษะในระยะแสดงอาการปวดศีรษะแบบคลัสเตอร์

หากคุณมีข้อสงสัย กรุณาปรึกษาแพทย์เพื่อทำความเข้าใจและหากทางออกที่ดีที่สุดสำหรับคุณ

Hello Health Group ไม่ได้ให้คำปรึกษาด้านการแพทย์ การวินิจฉัยโรค หรือการรักษาโรคแต่อย่างใด 

อ่านเพิ่มเติม:

บทความนี้มีประโยชน์ต่อคุณหรือไม่
happy unhappy"

บทความนี้ก็น่าสนใจเหมือนกัน

ปวดหัวหลังจากการงีบ ในตอนบ่าย ๆ อาการแบบนี้ผิดปกติหรือเปล่า

การงีบในช่วงเวลาพักเที่ยง หรือตอนบ่าย ช่วยให้รู้สึกสดชื่นแบะกระปี้กระเปร่า แต่ถ้าพฤติกรรมการงีบของคุณมีความผิดปกติ คุณอาจรู้สึก ปวดหัวหลังจากการงีบ

ทบทวนบทความโดย ทีม Hello คุณหมอ
เขียนบทความโดย Khongrit Somchai

ตาพร่ามัวขณะปวดหัว อันตรายมากน้อยแค่ไหน?

อาการ ตาพร่ามัวขณะปวดหัว เป็นหนึ่งสัญญาณของอาการปวดหัวแบบไมเกรน ซึ่งเมื่อมีอาการปวดดศีรษะขั้นรุนแรง จึงส่งผลต่อการมองเห็น ทำให้ทัศนวิสัยในการมองเห็นนั้นเบลอ

ทบทวนบทความโดย ทีม Hello คุณหมอ
เขียนบทความโดย Khongrit Somchai

มะเร็งเม็ดเลือดขาวกลุ่มลิมโฟซิติค (Acute Lymphocytic Leukemia)

มะเร็งเม็ดเลือดขาวกลุ่มลิมโฟซิติค เป็นมะเร็งเม็ดเลือดและกระดูกประเภทหนึ่ง โรคนี้แบ่งเป็น 2 ชนิด คือ ชนิดเฉียบพลันและชนิดเรื้อรัง

ทบทวนบทความโดย ทีม Hello คุณหมอ
เขียนบทความโดย วรภพ ไกยเดช
โรค ก-ฮ, สุขภาพ ก-ฮ มกราคม 20, 2020

ปวดหัว หลังร้องไห้ เกิดจากอะไรกันแน่

อาการ ปวดหัว หลังร้องไห้ เป็นภาวะที่เมื่อร่างกายเกิดความเครียด ก็จะหลั่งฮอร์โมนแห่งความเครียดออกมา ทำให้เกิดอาการตึงเครีดบริเวณหัวและต้นคอ จน ปวดหัว

ทบทวนบทความโดย ทีม Hello คุณหมอ
เขียนบทความโดย ชลธิชา จันทร์วิบูลย์

บทความแนะนำ

การรักษาโรคด้วยการฝังเข็ม-ประโยชน์

การรักษาโรคด้วยการฝังเข็ม กับประโยชน์ต่างๆ ที่คุณควรรู้

ทบทวนบทความโดย ทีม Hello คุณหมอ
เขียนบทความโดย สิฏฐิณิศา รัชตวโรทัย
เผยแพร่วันที่ พฤษภาคม 28, 2020
มัดผมแล้วปวดหัว-อาการ-วิธีแก้

สาวผมยาวแสนเศร้าใจ ไม่รู้ทำไม มัดผมทีไร ปวดหัวทุกที

ทบทวนบทความโดย ทีม Hello คุณหมอ
เขียนบทความโดย พลอย วงษ์วิไล
เผยแพร่วันที่ เมษายน 22, 2020
ติดสมาร์ทโฟน-สุขภาพแย่-ชีวิตคู่พัง

สุขภาพแย่ ชีวิตคู่พัง เพียงเพราะ ติดสมาร์ทโฟน

ทบทวนบทความโดย ทีม Hello คุณหมอ
เขียนบทความโดย สิฏฐิณิศา รัชตวโรทัย
เผยแพร่วันที่ เมษายน 21, 2020
อาการปวดหัวยอดฮิต-อาการปวดหัว-วิธีรักษา

7 รูปแบบ ของ อาการปวดหัวยอดฮิต ที่คนส่วนใหญ่นิยมเป็น

ทบทวนบทความโดย ทีม Hello คุณหมอ
เขียนบทความโดย panyapat Aiemsin
เผยแพร่วันที่ กุมภาพันธ์ 25, 2020